III KO 94/23

Izba Karna2023-09-07

Skład orzekający: Waldemar Płóciennik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją uzasadnione podstawy do przekazania sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na potencjalny brak obiektywizmu i zaufania społecznego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. tylko wtedy, gdy występują okoliczności mogące stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. Nie każda okoliczność uzasadnia takie przekazanie, lecz tylko taka, która u postronnego obserwatora może zrodzić podejrzenie braku obiektywizmu. W niniejszej sprawie, okoliczności wskazane przez Sąd Rejonowy, dotyczące służby sprawcy czynu zabronionego w sądzie właściwym miejscowo, mogą w odczuciu społecznym wywołać przekonanie o stronniczości i nierzetelności rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez funkcjonariusza publicznego. Pełnomocnik pokrzywdzonego wniósł zażalenie i wniósł o przekazanie sprawy innemu sądowi. Sąd Rejonowy zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy, wskazując, że rozpoznanie jej przez sąd właściwy miejscowo, gdzie sprawca pełni służbę, może rodzić wątpliwości co do obiektywizmu. Sąd Najwyższy uznał, że podniesione okoliczności mogą wywołać w odczuciu społecznym przekonanie o stronniczości rozstrzygnięcia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w M.

Pełny tekst orzeczenia

III KO 94/23 POSTANOWIENIE Dnia 7 września 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik w sprawie z zażalenia pełnomocnika M. B. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 7 września 2023 r., wniosku Sądu Rejonowego w K. z dnia 27 lipca 2023 r., sygn. akt II Kp 1329/22/S, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w M. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2021 r., na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. odmówiono wszczęcia śledztwa w sprawie „przekroczenia uprawnień w nieustalonym okresie, nie później niż do dnia 12 kwietnia 2021 r. w K. przez funkcjonariusza publicznego […] w sprawie II Kp 297/21/S poprzez nieuwzględnienie wniosku M. B. […], czym działał na szkodę interesu prywatnego, tj. o popełnienie czynu z art. 231 § 1 k.k.”, wobec stwierdzenia braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie jego popełnienia. Na postanowienie to zażalenie wniósł pełnomocnik pokrzywdzonego M. B., jednocześnie wnosząc o podjęcie przez Sąd Rejonowy inicjatywy w trybie art. 37 III KO 94/23 2 k.p.k. i wystąpienie do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Postanowieniem z dnia 27 lipca 2023 r., sygn. akt II Kp 1329/22/S, Sąd Rejonowy w K. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu poza obszar właściwości Sądu Apelacyjnego w […]. W uzasadnieniu wskazał, że rozpoznanie zażalenia przez sąd właściwy miejscowo, w sytuacji gdy […] wskazany przez zawiadamiającego jako sprawca czynu zabronionego pełni służbę […], może być postrzegane w opinii społecznej jako okoliczność, która nie tylko nie będzie sprzyjać obiektywnemu i bezstronnemu rozpoznaniu sprawy, ale może wręcz rodzić „spekulacje co do wpływu powiązań i >>znajomości<< tej osoby na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy”. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Należy pamiętać, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy. Sąd Najwyższy niejednokrotnie zwracał uwagę, iż zastosowanie tej instytucji może nastąpić tylko wtedy, gdy występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. Nie każda więc okoliczność będzie skutkowała ewentualnym przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, ale tylko taka, która u postronnego i niezainteresowanego sposobem rozstrzygnięcia danej sprawy obserwatora procesu może zrodzić podejrzenie braku obiektywizmu w jej rozpoznaniu przez właściwy sąd. Zdaniem Sądu Najwyższego okoliczność taka zaistniała w przedmiotowej sprawie. Nie ulega wątpliwości, że podniesione przez Sąd wnioskujący okoliczności mogą w odczuciu społecznym wywołać przekonanie, iż rozpoznanie sprawy w sądzie właściwym miejscowo […], miałoby negatywny wydźwięk, a wydane orzeczenie zostałoby odebrane jako stronnicze i nierzetelne. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Rejonowemu w M., jednocześnie czyniąc zastrzeżenie, że decyzja powyższa nie wynika z braku zaufania do sędziów Sądu Rejonowego […], ale podyktowana jest troską o dobro wymiaru sprawiedliwości, albowiem okoliczności tej sprawy, w sytuacji gdyby III KO 94/23 3 rozpoznawał ją sąd właściwy, mogłyby w odczuciu społecznym wywołać wątpliwości co do obiektywności i rzetelności prowadzonego postępowania. Zauważyć dodatkowo należy, że wielu sędziów Sądu właściwego zostało już wyłączonych od udziału w sprawie, a zaistniały układ procesowy rodzi obawę, że składane mogą być kolejne wnioski w tej mierze. Skorzystanie z instytucji przewidzianej w art. 37 k.p.k. zapewnić ma również sprawne rozpoznanie nieskomplikowanej sprawy, spoczywającej w Sądzie Rejonowym […] od przeszło roku. [ł.n]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPKart. 17 § 1 pkt 1 KPKart. 231 § 1 KKart. 37§ 1 pkt 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy