IV KO 173/21

Izba Karna2022-01-27

Skład orzekający: Waldemar Płóciennik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na potencjalny brak obiektywizmu lub wątpliwości co do bezstronności sądu?
Ratio decidendi
Przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko wtedy, gdy występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. Nie każda okoliczność będzie skutkowała przekazaniem, lecz tylko taka, która u postronnego obserwatora może zrodzić podejrzenie braku obiektywizmu. Okoliczności takie zaistniały, gdy sprawa mogła dotyczyć referendarza Wydziału Ksiąg Wieczystych oraz gdy osoba bliska oskarżonemu była pracownikiem sądu, co mogło wywołać w odczuciu społecznym wątpliwości co do możliwości rzetelnego i bezstronnego rozpoznania sprawy.
Stan faktyczny
Prokurator odmówił wszczęcia dochodzenia w sprawie sfałszowania księgi wieczystej. Zawiadamiający złożył zażalenie, zarzucając bezprawne powiększenie powierzchni lokalu. Sąd Rejonowy w C. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi, wskazując na potencjalne konflikty interesów związane z pracą referendarza oraz zatrudnieniem członka rodziny oskarżonych w sądzie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w O.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KO 173/21 POSTANOWIENIE Dnia 27 stycznia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik w sprawie zażalenia A. L. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w C. o odmowie wszczęcia dochodzenia, sygn. akt II Kp […] po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 stycznia 2022 r., wniosku Sądu Rejonowego w C., o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w O. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 6 września 2021 r. prokurator Prokuratury Rejonowej w C. odmówił, na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. wszczęcia dochodzenia w sprawie sfałszowania w bliżej nieustalonym dniu w okresie od 18 listopada 2015 r. do kwietnia 2021 r. w C. księgi wieczystej numer Kw. […] poprzez błędne wpisanie metrażu lokalu D-1, mieszczącego się w C. przy ul. […], który nie zgadza się ze stanem faktycznym, ujętym w akcie notarialnym nr […] z dnia 18.11.2015 r., tj. o przestępstwo określone w art. 270 § 1 k.k., wobec stwierdzenia, iż czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego. Postanowienie to zaskarżył zażaleniem zawiadamiający o przestępstwie A. L., zarzucając, że powierzchnia w/w lokalu nr D-1 została powiększona 2 bezprawnie i bez jego zgody, zaś T. i M. K. chcą pozbawić go udziału w nieruchomości o pow. 2,14 m². Podniósł, że w poprzednich postępowaniach dotyczących jego osoby oraz T. i M. K., Sąd Okręgowy w K. wyłączył od ich rozpoznania sędziów Sądu Rejonowego w C., a to z uwagi na zatrudnienie w tym sądzie rodziny państwa K.. Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2021 r., sygn. II Kp […], Sąd Rejonowy w C. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Zdaniem Sądu, okolicznością przemawiającą za przekazaniem jest po pierwsze to, iż zdaniem skarżącego przestępstwa przeciwko dokumentom miał dopuścić się referendarz V Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu właściwego do rozpoznania sprawy; po drugie – wieloletnim pracownikiem Wydziału II Karnego, w którym miałoby być rozpoznawane zażalenie, jest członek rodziny T. K. (siostra wymienionego). Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w C. zasługuje na uwzględnienie. Należy pamiętać, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy. Sąd Najwyższy niejednokrotnie zwracał uwagę, iż zastosowanie tej instytucji może nastąpić tylko wtedy, gdy występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. Nie każda więc okoliczność będzie skutkowała ewentualnym przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, ale tylko taka, która u postronnego i niezainteresowanego sposobem rozstrzygnięcia danej sprawy obserwatora procesu może zrodzić podejrzenie braku obiektywizmu w jej rozpoznaniu przez właściwy sąd. Zdaniem Sądu Najwyższego okoliczności takie zaistniały w rozważanej sprawie. Nie ulega wątpliwości, że podniesione przez Sąd wnioskujący okoliczności (sprawa może dotyczyć referendarza Wydziału Ksiąg Wieczystych oraz osoba bliska w stosunku do tej, przeciwko której złożone jest zawiadomienie o ewentualnym popełnieniu przestępstwa, jest wieloletnim pracownikiem Sądu Rejonowego) mogą 3 w odczuciu społecznym wywołać przekonanie, iż istnieją wątpliwości, co do możliwości rzetelnego i bezstronnego rozpoznania sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Rejonowemu w O.. Jednocześnie Sąd zastrzega, iż decyzja o przekazaniu sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu nie wynika z braku zaufania do sędziów Sądu Rejonowego w C., ale podyktowana jest troską o dobro wymiaru sprawiedliwości, albowiem okoliczności tej sprawy, w sytuacji, gdyby rozpoznawał ją sąd właściwy, mogłyby w odczuciu społecznym wywołać wątpliwości co do obiektywności i rzetelności prowadzonego postępowania.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPKart. 17 § 1 pkt 2 KPKart. 270 § 1 KK§ 1 pkt 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy