III KO 98/23
Izba Karna2023-10-04
Skład orzekający: Jacek Błaszczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy strony postępowania są pracownikami sądu właściwego do rozpoznania sprawy, a prezes tego sądu złożył zażalenie na postanowienie o umorzeniu śledztwa?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu jest zasadny, gdy sytuacja procesowa (strony postępowania będące pracownikami sądu, a prezes sądu składający zażalenie) może budzić u postronnego obserwatora przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Przekazanie sprawy jest uzasadnione dobrem wymiaru sprawiedliwości, aby uniknąć zarzutów o brak obiektywizmu i bezstronności.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Skarżysku-Kamiennej wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sprawa dotyczyła zażalenia Prezesa Sądu Rejonowego w Skarżysku-Kamiennej na postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa w sprawie nękania kuratora zawodowego zatrudnionego w tym sądzie. Wnioskujący sąd wskazał, że strony postępowania są pracownikami tego sądu, co może budzić wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Starachowicach.Pełny tekst orzeczenia
III KO 98/23 POSTANOWIENIE Dnia 4 października 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk po rozpoznaniu w sprawie z zażalenia Prezesa Sądu Rejonowego w Skarżysku - Kamiennej na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Skarżysku – Kamiennej z dnia 28 kwietnia 2023 r., sygn. akt Ds.[…] o umorzeniu śledztwa w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 4 października 2023 r., wniosku Sądu Rejonowego w Skarżysku - Kamiennej zawartego w postanowieniu z dnia 26 lipca 2023 r., sygn. akt II Kp 143/23 o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Starachowicach. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 26 lipca 2023 r., sygn. akt II Kp 143/23, Sąd Rejonowy w Skarżysku - Kamiennej, na podstawie art. 37 k.p.k., wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem przekazania sprawy z zażalenia Prezesa Sądu Rejonowego w Skarżysku - Kamiennej. Wnioskujący Sąd wskazał, że sprawa niniejsza dotyczy umorzenia śledztwa w sprawie, w której pokrzywdzoną jest kurator zawodowy zatrudniony w Sądzie Rejonowym w Skarżysku – Kamiennej, a zażalenie na postanowienie Prokuratora złożył Prezes Sadu Rejonowego w Skarżysku – Kamiennej.
III KO 98/23 2 W ocenie wnioskującego Sądu sytuacja tego rodzaju może stwarzać u postronnego obserwatora, przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w Sądzie Rejonowym w Skarżysku – Kamiennej w sposób obiektywny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w Skarżysku – Kamiennej jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Korzystanie z właściwości z delegacji przewidzianej ustawowo w przepisie art. 37 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) – i jedynie w sytuacji, gdy zostanie wykazane, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia. W niniejszej sprawie, istotnie, sprawa dotyczy zażalenia Prezesa Sądu Rejonowego w Skarżysku - Kamiennej na postanowienie prokuratora z dnia 28 kwietnia 2023 r., sygn. akt Ds.[…] o umorzeniu śledztwa w sprawie uporczywego nękania kuratora zawodowego przy Sądzie Rejonowym w Skarżysku – Kamiennej. Jak wskazano w postanowieniu w sprawie stronami są osoby, które są pracownikami tego Sądu, a zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa i zażalenie na postanowienie prokuratora złożyła Prezes Sądu właściwego do rozpoznania sprawy. Wydanie orzeczenia w tej konkretnej sprawie mogłoby zatem budzić podejrzenia, co do braku sprawiedliwego i obiektywnego rozstrzygnięcia. Dla uniknięcia w takim wypadku zarzutów, które mogłyby rzutować na brak obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy, celowe jest, by była ona rozpoznana przez inny Sąd Rejonowy, podlegający zwierzchnictwu innego Sądu Okręgowego. Stanowisko takie jest zgodne z dotychczasową praktyką Sądu Najwyższego (vide: m. in. postanowienie z dnia 7 czerwca 2018 r., V KO 41/18, LEX nr 2506137). Mając na względzie zrozumiałą i przekonującą argumentację przedstawioną w uzasadnieniu wystąpienia sądu właściwego miejscowo i rzeczowo do rozpoznania wniesionego środka odwoławczego, uznać należało, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem rozpoznania sprawy do innego sądu równorzędnego. Nic nie stoi obecnie na przeszkodzie, aby sądem tym był Sąd Rejonowy w Starachowicach, który znajduje się w stosunkowo bliskiej odległości od S. i ewentualny dojazd stron, czy świadków, nie powinien stanowić nadmiernej uciążliwości.
III KO 98/23 3 Z tych też powodów orzeczono jak w sentencji. [SOP] [ał]
Powiązane orzeczenia
- II KO 42/22 2022-06-01Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy dotyczącej zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa innemu sądowi równorzędnemu, gdy pokrzywdzonym jest sędzia sądu miejscowo właściwego?
- III KO 98/25 2025-07-23Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy dotyczącej zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa innemu sądowi równorzędnemu, jeśli sprawa dotyczy czynów sędziów sądu właściwego, a sędziowie ci pozostają ze sobą w…
- III KO 123/15 2016-01-13Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy zarzuty dotyczą czynności urzędowych wykonywanych w wydziale karnym sądu, który miałby rozpoznawać zażalenie na postanowienie o…
- V KO 96/17 2017-12-12Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w sytuacji, gdy wniosek o przekazanie wynika z zarzutów stronniczości wobec sędziego tego sądu, a sprawa…
- IV KO 130/19 2020-02-05Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy przedmiotem postępowania jest odmowa wszczęcia śledztwa dotycząca sędziego orzekając…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 45 ust. 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy