III KR 149/81

WyrokIzba Karna1981-06-05

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyzysk działalności jednostki gospodarki uspołecznionej, polegający na wykorzystaniu możliwości stwarzanych przez funkcjonowanie tej jednostki do dokonania zagarnięcia mienia społecznego, wymaga zakłócenia prawidłowej działalności tej jednostki?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że odpowiedzialność na podstawie art. 202 § 1 k.k. nie wymaga zakłócenia prawidłowej działalności jednostki gospodarki uspołecznionej, na której szkodę zostało dokonane zagarnięcie mienia społecznego. Wystarczające jest wykorzystanie możliwości, jakie stwarza funkcjonowanie tej jednostki, do dokonania zagarnięcia. Przykładem jest sprzedaż szyn tramwajowych z pominięciem przedsiębiorstwa przez pracowników zajmujących się rozbiórką nieeksploatowanej linii.
Stan faktyczny
Oskarżony Zdzisław R. został skazany za zagarnięcie mienia społecznego (żelastwa użytkowego, złomu metali) o łącznej wartości ponad 79 tys. zł, popełnione w okresie od początku 1978 r. do maja 1980 r. w Ł. Czyn polegał na wyzyskaniu działalności Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w zakresie gromadzenia i sprzedaży odpadów. Oskarżony brał udział w zagarnięciu mienia o wartości 44 958 zł. Obrońca oskarżonego wniósł rewizję, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i wadliwą kwalifikację prawną czynu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok w stosunku do oskarżonego Zdzisława R.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Gajewski. Sędziowie: M. Budzianowski, J. Cieślak (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: E. Sanecki.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 1981 r. sprawy Zdzisława R., oskarżonego z art. 202 § 1 k.k. i innych, z powodu rewizji wniesionych przez obrońców oskarżonych od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Ł. z dnia 30 stycznia 1981 r.(...) utrzymał w mocy zaskarżony wyrok w stosunku do oskarżonego Stanisława C. i Zdzisława R. (...).Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Ł. z dnia 30 stycznia 1981 r. został między innymi skazany na podstawie art. 202 § 1 i art. 36 § 3 k.k. (...) Zdzisław R. na karę 2 lat pozbawienia wolności i 30.000 zł grzywny (...) za czyn wyczerpujący dyspozycje art. 202 § 1 k.k., a popełniony w ten sposób, że w okresie od początku 1978 r. do dnia 15 maja 1980 r. w Ł., działając w przestępstwie ciągłym, wspólnie i w porozumieniu z innymi, wyzyskując działalność gospodarczą prowadzoną w Miejskim Przedsiębiorstwie Komunikacyjnym w Ł. w zakresie gromadzenia, a następnie sprzedaży różnym odbiorcom odpadów użytkowych i złomu metali - dokonał zagarnięcia na szkodę tegoż przedsiębiorstwa żelastwa użytkowego w postaci szyn tramwajowych, złomu stalowego oraz 80 kg złomu miedzi o łącznej wartości 79.428 zł, przy czym (...) Zdzisław R. - wspólnie z innymi - brał udział w zagarnięciu szyn tramwajowych i złomu stali o łącznej wartości 44.958 zł (...).Wyrok ten został zaskarżony przez obrońców oskarżonych (...).Rewizja obrońcy oskarżonego Zdzisława R. między innymi zarzuciła (...) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, mający wpływ na jego treść, a polegający na twierdzeniu, że oskarżony uczestniczył w zagarnięciu mienia wartości 44.958 zł, mimo braku w tym zakresie dowodów, na bezpodstawnej kwalifikacji jako dowodów wyjaśnień oskarżonego oraz na wadliwym uznaniu, że czyn oskarżonego wyczerpuje dyspozycję art. 202 § 1 k.k., zamiast art. 199 § 1 k.k.W konkluzji rewizja zawiera wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku i uznanie, że w czynie tego oskarżonego istnieją znamiona przestępstwa określonego w art. 199 § 1 k.k., jak też wymierzenie mu na podstawie tego przepisu kary łagodniejszej z warunkowym zawieszeniem wymierzonej kary oraz znaczne obniżenie kary grzywny (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Rewizja oskarżonego Zdzisława R. nie jest zasadna.(...) Za niesłuszne należało uznać zarzuty dotyczące oceny prawnej czynu przypisanego oskarżonemu Zdzisławowi R. Nie można uznać, że warunkiem odpowiedzialności na podstawie art. 202 k.k. jest zakłócenie prawidłowej działalności jednostki gospodarki uspołecznionej. na której szkodę zostało dokonane zagarnięcie mienia społecznego. Przeciwko temu poglądowi przemawia interpretacja gramatyczna użytego w tym przepisie określenia: "wyzyskując działalność jednostki gospodarki uspołecznionej", co nie oznacza wprowadzenia zakłóceń w prawidłowym funkcjonowaniu tej jednostki, lecz wykorzystanie jedynie możliwości, jakie stwarza funkcjonowanie tej jednostki, do dokonania zagarnięcia. Zagarnięcie szyn w sytuacji likwidacji nie eksploatowanej linii tramwajowej i ich sprzedaż z pominięciem przedsiębiorstwa indywidualnym nabywcom przez pracowników brygady - zajmującej się pracami przy rozbiórce nie eksploatowanej linii - stanowiło niewątpliwie wyzyskanie tej formy działalności przedsiębiorstwa w dokonanym przestępstwie zagarnięcia mienia społecznego (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 202 § 1 KKart. 202 § 1art. 36 § 3 KKart. 199 § 1 KKart. 202 KK§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.