II KR 278/78

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Borodej (sprawozdawca). Sędziowie: W. Sutkowski, I. Śmietanka (sędzia SW deleg. do SN). Prokurator Prokuratury Generalnej: E. Gutkowska.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Józefa P. i innych, oskarżonych z art. 202 § 1 i 2 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez prokuratora i jednego z obrońców od wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 3 marca 1978 r.:1) zmienił zaskarżony wyrok co do Józefa P. i Ryszarda R. w ten sposób, że wymierzone im kary podwyższył Józefowi P. do 7 lat i 6 miesięcy, a Ryszardowi R. do 4 lat pozbawienia wolności;2) w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 3 marca 1978 r. skazani zostali:1) Józef P. z art. 201, 36 § 3 i art. 40 § 1 pkt 3 k.k. - na karę 6 lat pozbawienia wolności, 5 lat pozbawienia praw publicznych i 70.000 zł grzywny za to, że w okresie od czerwca 1976 r. do listopada 1976 r. w W., jako inspektor działu transportu Przedsiębiorstwa Remontowego Przemysłu Ciężkiego w W., działając wspólnie i w porozumieniu z innymi, brał udział w zagarnięciu blachy wartości co najmniej 181.213 zł;2) Ryszard R. z art. 199 § 1, art. 36 § 3 k.k. - na karę 3 lat pozbawienia wolności i 40.000 zł grzywny za to, że w okresie od maja 1976 r. do dnia 12 stycznia 1977 r., jako ładowacz Przedsiębiorstwa Remontowego Przemysłu Ciężkiego w W., działając wspólnie i w porozumieniu z innymi, brał udział w zagarnięciu blachy wartości co najmniej 94.532 zł (...).Wyrok ten zaskarżył prokurator co do wszystkich wyżej wymienionych oskarżonych (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Z poczynionych przez sąd pierwszej instancji ustaleń wynika, że kradzież blachy z miejsca jej składowania, a także jej wywóz z terenu zakładu i sprzedaż nie pozostawały w żadnym związku z działalnością produkcyjną, usługową lub handlową pokrzywdzonego przedsiębiorstwa. Dokonanie tej kradzieży nie łączyło się również z wyzyskaniem jakiejkolwiek innej działalności tego przedsiębiorstwa. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że była to zwykła kradzież dokonana przez pracowników, i trafnie ocenił ją jako działanie, które w zależności od wartości zagarniętego mienia należało zakwalifikować z art. 201 albo 199 § 1 k.k. Jednym z istotnych elementów niezbędnych do zastosowania art. 202 k.k. jest ustalenie, że zagarnięcie mienia na szkodę jednostki gospodarki uspołecznionej, nabywców lub dostawców nastąpiło przez wyzyskanie normalnej działalności tej jednostki w zakresie jej produkcji, usług lub obrotu towarowego.Najczęściej spotykanym sposobem tego rodzaju działania jest przechwytywanie mienia społecznego na różnych etapach tej działalności w drodze wygospodarowywania nadwyżek surowców lub towarów i ich zabór w celu przywłaszczenia.Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że żaden z omówionych wyżej, niezbędnych elementów nie występuje w działaniu oskarżonych.Z tych względów brak podstaw do uwzględnienia wniosku rewizji o zmianę kwalifikacji prawnej czynu oskarżonych.Słuszny natomiast jest zarzut zawarty w rewizji, który kwestionuje wysokość wymierzonej kary pozbawienia wolności oskarżonym Józefowi P. i Ryszardowi R., a niezasadny jest on co do pozostałych oskarżonych oraz co do wysokości orzeczonej kary grzywny wszystkim oskarżonym. Orzeczona kara pozbawienia wolności w stosunku do Józefa P. i Ryszarda R. oceniona być musi jako łagodna, i to w stopniu rażącym. Łagodność jej przedstawia się szczególnie wyraźnie na tle znacznego stopnia szkodliwości społecznej ich czynu, wysokości wartości zagarniętego mienia, inspiratorskiej i kierowniczej roli oskarżonego Józefa P. w popełnieniu tego przestępstwa (...), a co do oskarżonego Ryszarda B. - na tle jego uprzedniej karalności. Mając to na względzie, Sąd Najwyższy karę tę podwyższył do wysokości orzeczonej w niniejszym wyroku.Jeżeli chodzi o karę pozbawienia wolności orzeczoną przez sąd pierwszej instancji pozostałym oskarżonym oraz o karę grzywny wymierzoną wszystkim oskarżonym, to brak podstaw do kwestionowania tych kar.Sąd pierwszej instancji ocenił należycie wszystkie okoliczności wynikające z treści art. 50 § 1, 2 i 3 k.k. i mające wpływ na wysokość tych kar oraz w sposób należyty i przekonujący wykazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że kary te są współmierne do zawinienia oskarżonych oraz odpowiednie do wysokości zagarniętego mienia i że należycie uwzględniają sytuację majątkową oraz rodzinną oskarżonych, jak też ich zachowanie przed popełnieniem i po popełnieniu przestępstwa. Sąd Najwyższy nie znalazł żadnych podstaw do odmiennej oceny tych okoliczności (...).