III KR 184/70

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Dziowgo (sprawozdawca). Sędziowie: W. Sutkowski, J. Szlązkiewicz. Prokurator Prokuratury Generalnej: C. Marysz.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Jadwigi D., oskarżonej z art. 201, 200 § 1 i 266 § 4 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 30 czerwca 1970 r.utrzymał w mocy zaskarżony wyrok (...).Uzasadnienie faktyczneWymienionym na wstępie wyrokiem została uznana m.in. Jadwiga D. za winną przestępstw z art. 201, 200 § 1 i 266 § 4 k.k., popełnionych w ten sposób, że w czasie od stycznia 1966 r. do 8 sierpnia 1969 r., jako referentka płac w Przychodni Powiatowej w S. odpowiedzialna nad mieniem tej Przychodni, zagarnęła na szkodę tej ostatniej 116.331 zł w ten sposób, że za pomocą różnych machinacji tworzyła nadwyżki kasowe, które następnie wycofywała, przerabiając dokumentację, i za to skazana została na 5 lat pozbawienia wolności i 10.000 zł grzywny oraz na pozbawienie praw publicznych na okres 2 lat i na konfiskatę mienia w całości, a ponadto zasądzono od niej odszkodowanie w wysokości 111.421 zł z ustawowymi odsetkami i kosztami procesu.Od powyższego wyroku wniósł rewizję obrońca oskarżonej.Rewizja zarzuca:1) naruszenie istotnego dla rozpoznania sprawy przepisu art. 344 § 2 k.p.k. przez niezwrócenie sprawy prokuratorowi w celu rozszerzenia postępowania, tak by pociągnąć do odpowiedzialności karnej świadka Irenę N.;2) nieustalenie w sposób pełny ani prawidłowy stanu faktycznego sprawy przez pominięcie lub niezajęcie zdecydowanego stanowiska co do tego, że oskarżona Jadwiga D. uczestniczyła w popełnieniu przestępstwa jedynie pomocniczo, za namową Ireny N.;3) nieuwzględnienie faktu, że w warunkach, w których pomocniczo uczestniczyła przy popełnieniu przestępstwa oskarżona Jadwiga D., zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności wskazujące na zasadność zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary w myśl art. 57 § 2 k.k. W konkluzji rewizja wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i o przekazanie sprawy - na zasadzie art. 344 § 2 k.p.k. w związku z art. 407 k.p.k. - prokuratorowi w celu pociągnięcia do odpowiedzialności karnej świadka Ireny N., ponieważ takie rozszerzenie postępowania zapewni prawidłowe wyrokowanie w sprawie, a ewentualnie - o zmianę zaskarżonego wyroku i przy zastosowaniu art. 57 § 2 k.k. o złagodzenie orzeczonej kary pozbawienia wolności.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nie jest zasadna.Sąd Wojewódzki nie naruszył przepisu art. 344 § 2 k.p.k. przez jego niezastosowanie, bo do stosowania go w tej sprawie nie było podstaw, a poza tym w ogóle nie mógł on być stosowany w taki sposób, jak tego domaga się rewizja.Rewizja wywodzi, że Sąd powinien był zwrócić sprawę prokuratorowi "w celu rozszerzenia postępowania w kierunku pociągnięcia do odpowiedzialności karnej świadka Ireny N.".Wywody rewizji są błędne. Jedną z podstawowych zasad kodeksu postępowania karnego jest zasada skargowości, w myśl której inicjatywa ścigania należy wyłącznie do prokuratora, tylko więc prokurator zakreśla ramy oskarżenia. Przepis art. 344 § 2 k.p.k., na który się powołuje rewizja, zasady tej nie narusza, bo sąd na podstawie tego przepisu może zwrócić sprawę prokuratorowi nie "w kierunku pociągnięcia do odpowiedzialności" określonej osoby, lecz tylko w celu rozszerzenia postępowania w kierunku wskazanym przez sąd. Potrzeba zwrócenia sprawy prokuratorowi dyktowana jest zawsze brakami w przeprowadzeniu postępowania przygotowawczego, a w wypadku art. 344 § 2 k.p.k. - brakami polegającymi na tym, że w postępowaniu przygotowawczym pominięto czyny osób pozostające w ścisłym związku z czynami osób, przeciwko którym postępowanie wszczęto.Postanowieniem wydanym na podstawie art. 344 § 2 k.p.k. sąd wskazuje na konieczność uzupełnienia postępowania przygotowawczego w określonym kierunku i te wskazania wiążą prokuratora, natomiast nie może sąd żądać pociągnięcia określonych osób do odpowiedzialności karnej, gdyż inicjatywa ścigania nie należy do niego.W końcu należy zauważyć, że na skutek doniesienia Jadwigi D. wszczęte zostało dochodzenie przeciwko Irenie N., w toku którego wysunięte przeciwko Irenie N. zarzuty nie znalazły potwierdzenia i dlatego postępowanie zostało prawomocnie umorzone (postanowienie prokuratora powiatowego w S. z dnia 29 września 1970 r.).Oskarżonej Jadwidze D. wymierzono najniższą przewidzianą w ustawie karę pozbawienia wolności. Wobec braku podstaw do stosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary, wniosek o złagodzenie tej kary uznano za bezzasadny.Ze względu na powyższe orzeczono jak w wyroku.