III KR 197/79

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Szczepański. Sędziowie: M. Budzianowski (sprawozdawca), T. Świt (sędzia SW deleg.).Prokurator Prokuratury Generalnej: J. Gurgul.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Jana Antoniego B., oskarżonego z art. 148 § 1 k.k. i innych, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 17 stycznia 1979 r.zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneJan Antoni B. został oskarżony m.in. o to, że (...) w dniu 10 maja 1077 r. w Ł., działając w zamiarze pozbawienia życia Dariusza B., dusił go oraz bił nożem i butelką głównie w okolice głowy oraz szyi, powodując liczne rozległe obrażenia połączone z uszkodzeniem tkanek i naczyń, a w następstwie śmierć gwałtowną wywołaną zagardleniem, wylewami krwawymi, pochodzenia urazowego, pod oponą twardą i do opon miękkich mózgu oraz zachłyśnięciem krwią w wyniku krwawienia z otwartego obustronnego złamania żuchwy i przewodów nosowych, tj. o popełnienie przestępstwa określonego w art. 148 § 1 k.k. (...), i uznany zaskarżonym wyrokiem za winnego dokonania zarzucanych mu czynów oraz skazany (...) na podstawie art. 148 § 1 k.k. w związku z art. 5 ust. 3 pkt 3 lit. a i ust. 5 dekretu z dnia 19 lipca 1977 r. o amnestii (Dz. U. Nr 24, poz. 102) na karę 15 lat pozbawienia wolności z jednoczesnym jej złagodzeniem o połowę, tj. do 7 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności (...).Wyrok ten zaskarżył obrońca oskarżonego kwestionując ustalenia sądu, że oskarżony działał w zamiarze zabicia Dariusza B., i zarzucając obrazę art. 25 § 2 k.k. na skutek niezastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary.Powołując się na wyjaśnienia oskarżonego, który przez cały czas twierdził, że nie chciał ani zabić Dariusza B., ani zadać tak wielu i tak silnych ciosów, rewizja dowodzi, że przy bardzo szczególnych okolicznościach zajścia i przy zmienionej chorobowo w znacznym stopniu psychice oskarżonego mógł on nie zdawać sobie sprawy, iż może spowodować śmierć lub bezpodstawnie przypuszczać, iż jej nie spowoduje. W braku zatem dowodów przeciwnych prawidłowa kwalifikacja omawianego czynu - to art. 157 k.k. Zważywszy zaś, że przyczyną działań przestępnych oskarżonego jest postępujące od lat uszkodzenie centralnego układu nerwowego, zasługiwał on na nadzwyczajne złagodzenie kary, za czym przemawiała także postawa oskarżonego w toku postępowania karnego. Dlatego też w konkluzji rewizja wniosła o zmianę kwalifikacji prawnej omawianego czynu - na art. 157 k.k. i wymierzenie stosownej kary z zastosowaniem nadzwyczajnego złagodzenia kary do wszystkich przypisanych oskarżonemu czynów.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zarzutów rewizji nie podzielił.Oskarżony ma ograniczoną w znacznym stopniu, a nie zniesioną poczytalność. Nie do przyjęcia jest w tej sytuacji, by oskarżony, zadając butelką oraz nożem ciosy Dariuszowi B., zaciągając nieprzytomnego chłopca do grobowca i tam bijąc go dalej, a wreszcie pozostawiając pobitego w tymże grobowcu nie zdawał sobie sprawy z tego, co robi. Przeczy temu sam sposób działania oskarżonego, mnogość spowodowanych obrażeń ciała pokrzywdzonego, w tym aż sześć bardzo ciężkich, intensywność oraz bezwzględność w zadawaniu ciosów, czego dowodem są rozpryski krwi znajdujące się na ścianie grobowca. Z samych zresztą wyjaśnień oskarżonego złożonych w toku postępowania przygotowawczego wynika, że zdawał sobie sprawę z tego, iż spowodowane przez niego uszkodzenia ciała są niebezpieczne. Wbrew również rewizji oskarżonego słusznie Sąd Wojewódzki odmówił zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary.Z samego faktu, że oskarżony ma ograniczoną w znacznym stopniu poczytalność, nie wynika jeszcze nakaz nadzwyczajnego złagodzenia kary.O zastosowaniu nadzwyczajnego złagodzenia kary decyduje całokształt okoliczności dotyczących nie tylko osoby sprawcy, lecz także popełnionego przez niego czynu, których analiza - z uwzględnieniem zasad wymiaru kary określonych w ustawie - pozwala dopiero na ocenę, czy orzeczenie współmiernej kary jest możliwe w ramach ustawowego zagrożenia, czy dopiero kara poniżej tej granicy spełni rolę kary sprawiedliwej.Wskazane w motywach zaskarżonego wyroku okoliczności: wielokrotna uprzednia karalność, zła opinia w miejscu zamieszkania i nienajlepsza z miejsca pracy, nadużywanie alkoholu, liczba popełnionych przestępstw oraz rodzaj i sposób ich popełnienia - w zestawieniu z ograniczoną poczytalnością oskarżonego, jego ciężkim bezsprzecznie dzieciństwem i wyrażoną skruchą - nie prowadzą bynajmniej do wniosku, że orzeczona zaskarżonym wyrokiem kara jest karą niewspółmierną i że niezastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary nosi cechy dowolności.