V KR 52/77

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Cieślak.Sędziowie: H. Kempisty, M. Szczepański (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Wacława N., oskarżonego z art. 11 § 1 w związku z art. 148 § 1 k.k. oraz art.159 w związku z art. 60 § 1 k.k., wskutek rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 9 lutego 1977 r.zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (..).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojwódzki w Piotrkowie Trybunalskim po rozpoznaniu sprawy Wacława N., oskarżonego o to, że:1) w dniu 12 maja 1976 r. w P. działając w bezpośrednim zamiarze pozbawienia życia Marianny N., Cezarego N., Barbary N., Sławomira N. i Ryszarda K., śpiących w drewnianym budynku, oblał budynek benzyną i podpalił, lecz zamierzonego celu nie osiągnął, gdyż Marianna N. i pozostali wydostali się z płonącego budynku, doznając oparzeń ciała pierwszego, drugiego i trzeciego stopnia, a sam budynek i znajdujące się w nim mienie spaliło się doszczętnie, przy czym straty materialne wyniosły 96.919 zł, tj. o popełnienie przestępstwa przewidzianego w art. 11 § 1 w związku z art. 148 § 1 k.k. i art. 138 § 1 k.k.;2) w dniu 7 maja 1976 r. w P., będąc uprzednio karany za podobne przestępstwo umyślne i po odbyciu przeszło 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz przed upływem 5 lat od odbycia kary, działając wspólnie z Janem N., wziął udział w pobiciu Marianny N., używając metalowych grabi, która na skutek tego doznała rany powieki górnej lewego oka, otarcia naskórka okolicy podżuchwowej po lewej stronie oraz złamania kości łokciowej prawej, co naruszyło czynności jej organizmu na okres powyżej 7 dni, tj. o popełnienie przestępstwa przewidzianego w art. 159 k.k. w związku z art. 60 § 1 k.k. - wyrokiem z dnia 9 lutego 1977 r.:1) oskarżonego Wacława N. uznał za winnego popełnienia czynu opisanego w akcie oskarżenia w pkt I, wyczerpującego znamiona przestępstwa określonego w art. 11 § 1 w związku z art. 148 § 1 i art. 138 § 1 k.k., i czynu opisanego w akcie oskarżenia w pkt II, wyczerpującego znamiona przestępstwa określonego w art. 159 i 156 § 1 k.k. w związku z art. 60 § 1 k.k., i za to skazał: a) za czyn opisany w pkt I na podstawie art. 11 § 1 w związku z art. 148 i art. 10 § 3 k.k. na karę 15 lat pozbawienia wolności, b) za czyn opisany w pkt II na podstawie art. 159 w związku z art. 60 § 1 k.k. na karę 2 lat pozbawienia wolności;2) na podstawie art. 66 i nast. k.k. wymierzył oskarżonemu Wacławowi N. za zbiegające się przestępstwa karę łączną w rozmiarze 15 lat pozbawienia wolności (...);3) na podstawie art. 40 § 2 i 44 § 1 k.k. orzekł w stosunku do Wacława N. karę pozbawienia praw publicznych na okres 5 lat.Rewizję od tego wyroku wniósł obrońca oskarżonego (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że sąd pierwszej instancji rozważał możliwość zastosowania instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary za zbrodnię określoną w art. 148 § 1 k.k. i wskazał przyczyny, dla których - mimo tego że oskarżony oba przypisane mu przestępstwa popełnił w warunkach art. 25 § 2 k.k. - nie skorzystał z możliwości przewidzianej w art. 57 k.k.Stosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary jest - jak wiadomo - w każdym wypadku fakultatywne, a wchodzi w rachubę tylko wtedy, gdy po rozważeniu i ocenie wszystkich okoliczności obciążających oraz łagodzących sąd orzekający dojdzie do wniosku, że nawet najniższa kara przewidziana za dane przestępstwo byłaby niewspółmiernie surowa.Nie ulega wątpliwości, że gdy sprawca przestępstwa ma poczytalność ograniczoną w stopniu znacznym, wówczas ta okoliczność stanowi istotną okoliczność łagodzącą, a podstawą stosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary może być tylko wtedy, gdy ta okoliczność zestawiona z innymi (obciążającymi i łagodzącymi) prowadzi do wniosku o niewspółmiernej surowości najniższej kary za dane przestępstwo, co wynika z istoty instytucji nadzwyczajnego złagodzenia.W sprawie niniejszej ograniczona w stopniu znacznym poczytalność oskarżonego jest jedną z niewielu okoliczności łagodzących (na korzyść oskarżonego można i należy poczytać dobrą opinię w miejscu zamieszkania i podatność na wychowawcze oddziaływanie).Natomiast w sprawie ustalono wiele istotnych okoliczności obciążających, jak: uprzednia karalność w rozumieniu art. 60 § 1 i 52 k.k.; alkoholizm oskarżonego; szczególnie wysoki stopień społecznego niebezpieczeństwa zbrodni określonej w art. 148 § 1 k.k., wynikający z tego, że oskarżony chciał spowodować śmierć dwóch osób (b. żony i jej przyjaciela), a godził się na spowodowanie śmierci trzech dalszych osób, a mianowicie trojga nieletnich dzieci, a także na to, że w wyniku czynu oskarżonego wszyscy pokrzywdzeni doznali rozległych poparzeń (od pierwszego do trzeciego stopnia), w wyniku których powstały trwałe i poważne zeszpecenia u Marianny N. i Sławomira N.; działanie z zemsty, sposób działania oskarżonego niezwykle niebezpieczny (oblewanie budynku benzyną i podpalenie go).Te okoliczności rozważone w całości i we wzajemnym powiązaniu wskazują na to, że wymierzonej przez sąd pierwszej instancji kary 15 lat pozbawienia wolności za zbrodnię określoną w art. 148 § 1 k.k. nie sposób uznać za rażąco surową. Można i należy dodać, że gdyby nie to, iż oskarżony omawianą zbrodnię popełnił w warunkach, o których mowa w art. 25 § 2 k.k., wówczas karą odpowiadającą wszystkim dyrektywom przewidzianym w art. 50 § 1 i 2 k.k. byłaby kara 25 lat pozbawienia wolności.Z tych przyczyn zarzutu i wniosku rewizji oskarżonego Sąd Najwyższy nie uznał za zasadne (...).