III KR 214/72
WyrokIzba Karna1973-01-03
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pozbawienia wolności orzeczona wobec młodocianego sprawcy, zbliżona do dolnej granicy ustawowego zagrożenia, może być uznana za rażąco niewspółmiernie łagodną, jeśli uwzględniono okoliczności łagodzące i cele wychowawcze kary?Ratio decidendi
Kara orzeczona wobec młodocianego sprawcy, nawet zbliżona do dolnej granicy ustawowego zagrożenia, nie może być uznana za rażąco niewspółmiernie łagodną, jeśli sąd uwzględnił dyrektywy wymiaru kary wobec młodocianych (art. 51 k.k.), w tym cele wychowawcze i prewencję indywidualną, a także okoliczności łagodzące, takie jak skrucha i trudne koleje losu, które wpłynęły na kształtowanie się osobowości sprawcy. W takich warunkach kara spełnia swoje funkcje zapobiegawcze i wychowawcze.Stan faktyczny
Oskarżony Franciszek Kazimierz O. został skazany przez Sąd Wojewódzki za podpalenie słomy (art. 138 § 1 k.k.) i spowodowanie rany kąsanej (art. 156 § 1 k.k.). Sąd orzekł łączną karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Prokurator wniósł rewizję, zarzucając rażącą niewspółmierność kary w stosunku do stopnia społecznego niebezpieczeństwa czynu, domagając się zmiany wyroku i orzeczenia kary 7 lat pozbawienia wolności.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję prokuratora i utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Paluch (sprawozdawca). Sędziowie: J. Matysiak, A. Żylewicz.Prokurator Prokuratury Generalnej: Z. Śliwiński.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Franciszka Kazimierza O., oskarżonego z art. 138 § 1 i art. 156 § 1 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Koszalinie z dnia 22 czerwca 1972 r.zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Koszalinie wyrokiem z dnia 22 czerwca 1972 r. skazał oskarżonego Franciszka Kazimierza O.:1) na podstawie art. 138 § 1 k.k. na 3 lata i 6 miesięcy pozbawienia wolności za to, że w dniu 12 października 1971 r. w O., przewidując możliwość pożaru i na to się godząc, podpalił zapałką słomę w wiacie drewnianej, sprowadzając pożar, w wyniku którego spłonęła wiata ze słomą, narażając Państwowy Zakład Ubezpieczeń w K. na straty w wysokości co najmniej 130.000 zł;2) na podstawie art. 156 § 1 k.k. na 8 miesięcy pozbawienia wolności za to, że w dniu 4 grudnia 1971 r. w O. ugryzł Zbigniewa D. w nos, w wyniku czego doznał on rany kąsanej nosa, co naruszyło czynność ciała na okres powyżej siedmiu dni.Biorąc za podstawę orzeczone kary za zbiegające się przestępstwa, Sąd Wojewódzki wymierzył oskarżonemu Franciszkowi Kazimierzowi O. łączną karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności.Od tego wyroku wniósł rewizję prokurator.Rewizja zaskarżonemu wyrokowi zarzuca rażącą niewspółmierność kary w stosunku do znacznego stopnia niebezpieczeństwa społecznego przypisanej oskarżonemu zbrodni określonej w art. 138 § 1 k.k. na skutek wymierzenia za ten czyn kary pozbawienia wolności w wysokości niewiele odbiegającej od najniższego ustawowego zagrożenia, pomimo ustalenia wielu okoliczności charakteryzujących ujemnie osobę oskarżonego i jego zachowanie się po popełnieniu czynu, co sprawia, że wymierzona kara jest pozbawiona wychowawczego wpływu na oskarżonego Franciszka Kazimierza O. i waloru jej społecznego oddziaływania.Podnosząc ten zarzut, rewizja w konkluzji wnosi o zmianę powyższego wyroku przez wymierzenie oskarżonemu Franciszkowi Kazimierzowi O. za przestępstwo określone w art. 138 § 1 k.k. kary 7 lat pozbawienia wolności, a następnie kary łącznej w tym samym wymiarze.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nie jest zasadna.Oceniając całokształt ujawnionych przez Sąd Wojewódzki okoliczności, a w szczególności te przesłanki, które w myśl dyrektyw zawartych w art. 50 k.k. mają decydujący wpływ na wymiar kary, należy stwierdzić, że kara orzeczona przez Sąd Wojewódzki nie jest rażąco niewspółmiernie łagodna w stosunku do stopnia zawinienia i społecznej szkodliwości działania przestępnego oskarżonego Franciszka Kazimierza O.Przede wszystkim godzi się zauważyć, że oskarżony Franciszek Kazimierz O., urodzony dnia 2 kwietnia 1953 r., zarówno w czasie popełnienia przestępstwa, jak i w czasie wyrokowania był młodocianym w rozumieniu art. 120 § 4 k.k. Okoliczność ta - wbrew stanowisku rewidującego - musi być brana pod uwagę przy ustalaniu wysokości kary. Ustawodawca nakazując w art. 51 k.k. w sposób szczególny traktować przestępców młodocianych uzupełnia tym przepisem ogólne cele zapobiegawcze i wychowawcze wymienione w art. 50 § 1 k.k.Skoro zatem dyrektywa sądowego wymiaru wobec młodocianych kary uwzględnia w zasadzie prewencję indywidualną, to nie bez znaczenia jest rozważenie, czy kara 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności spełni w stosunku do oskarżonego Franciszka Kazimierza O. zadania wychowawcze i wdroży go do przestrzegania na przyszłość porządku prawnego (wymaganie art. 51 k.k.).Na to pytanie znaleźć można odpowiedź w motywach zaskarżonego wyroku, które Sąd Najwyższy w całości podziela.Kara wymierzona oskarżonemu nie może być uznana za rażąco łagodną także i z tego względu, że okoliczności obciążające podniesione w rewizji, a w szczególności szkodliwość społeczną czynu i rozmiar zrządzonej szkody, Sąd Wojewódzki uwzględnił w stopniu większym niż dostatecznie, a jednocześnie miał na względzie - co rewizja pomija - okoliczności łagodzące, jak okazaną skruchę oraz "trudne i niecodzienne koleje losu, które wprawdzie nie miały wpływu na powstanie choroby psychicznej", jednakże nie pozostały bez wpływu na kształtowanie się osobowości oskarżonego.Gdy się zatem w świetle powyższych rozważań uwzględni, że kara wymierzona oskarżonemu jako młodocianemu odpowiada poczuciu sprawiedliwości społecznej i spełni zadania, jakie określa art. 50 § 1 k.k. w związku z art. 51 k.k., to w tych warunkach należało uznać, iż fakt wymierzenia oskarżonemu Franciszkowi Kazimierzowi O. kary zbliżonej do dolnej granicy ustawowego zagrożenia nie nadał tej karze - w konkretnym wypadku i wbrew rewizji prokuratora - znamienia rażącej niewspółmierności w sensie łagodnym w rozumieniu art. 387 pkt 4 k.p.k.Z tych powodów należało orzec jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- V KRN 19/74 1974-01-22Czy kara pozbawienia wolności wymierzona młodocianym sprawcom przestępstwa rozboju, uwzględniająca ich osobowość i potencjał resocjalizacyjny, może być uznana za współmierną, nawet jeśli rewizja nadzwyczajna domaga się j…
- I KR 40/84 1984-03-15Czy wymierzona młodocianemu sprawcy kara pozbawienia wolności, uwzględniająca jego zdemoralizowanie, wcześniejszą karalność i nieskuteczność łagodniejszych środków, może być uznana za nieuchronną i wychowawczą w rozumien…
- II KR 254/73 1973-12-14Czy kara pozbawienia wolności wymierzona oskarżonym, którzy w chwili czynu mieli mniej niż 18 lat, była rażąco niewspółmiernie surowa, uwzględniając ich wiek, stan psychiczny, brak wcześniejszej karalności oraz rolę w po…
- II KR 201/86 1986-09-30Czy kara orzeczona wobec młodocianego sprawcy przestępstwa, uwzględniająca jego wiek i cele wychowawcze, może być uznana za rażąco niewspółmierną, jeśli Sąd I instancji wziął pod uwagę wysoki stopień społecznego niebezpi…
- I KR 326/74 1975-07-05Czy wymierzona oskarżonemu młodocianemu kara jest rażąco surowa, biorąc pod uwagę jego młody wiek i dotychczasowy tryb życia?
Powołane przepisy
art. 138 § 1art. 156 § 1 KKart. 138 § 1 KKart. 50 KKart. 120 § 4 KKart. 51 KKart. 50 § 1 KKart. 387 pkt 4 KPK§ 1§ 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.