III KRN 1261/57

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Bolesława O. oskarżonego z art. 237 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Ministra Sprawiedliwości rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Koszalinie z dnia 8 lipca 1957 r., na podstawie art. 394-396, 400, 383 pkt 2 i 3, 388 k.p.k. uchylił oba zaskarżone wyroki i sprawę przekazał Sądowi Powiatowemu w Szczecinku do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneRewizja nadzwyczajna Ministra Sprawiedliwości od prawomocnego wyroku Sądu Wojewódzkiego w Koszalinie z dnia 8 lipca 1957 r. i od wyroku Sądu Powiatowego w Szczecinku z dnia 10 maja 1957 r. zarzuca obu powyższym wyrokom błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za ich podstawę, a w konsekwencji obrazę przepisu art. 236 § 1 k.k. na skutek skazania oskarżonego Bolesława O. przez Sąd I instancji z przepisu art. 237 § 1 k.k. zamiast z przepisu art. 236 § 1 k.k., którego znamiona zawiera czyn oskarżonego, oraz na skutek umorzenia przez Sąd Wojewódzki postępowania w sprawie. Rewizja wnosi o uchylenie obu zaskarżonych wyroków i przekazanie sprawy Sądowi Powiatowemu w Szczecinku w innym składzie do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Oskarżyciel prywatny Stanisław S. wniósł skargę przez swego pełnomocnika o czyn z art. 237 § 1 k.k. przeciwko oskarżonemu Bolesławowi O., oskarżając go o to, że pobił oskarżyciela prywatnego, zadając mu obrażenia cielesne, opisane w załączonym zaświadczeniu Przychodni Przyszpitalnej w Szczecinku.Sąd Powiatowy postanowieniem z dnia 11 grudnia 1956 r. umorzył postępowanie w sprawie i przesłał akta Prokuraturze Powiatowej w Szczecinku do decyzji, dopatrując się, jak wynika z uzasadnienia postanowienia, w działaniu oskarżonego znamion przestępstwa z art. 236 § 1 k.k. ściganego z urzędu. Postanowienie to nie zaskarżone przez strony uprawomocniło się, a Prokurator po przeprowadzeniu przez posterunek MO dochodzenia wniósł do Sądu Powiatowego zatwierdzony przez siebie akt oskarżenia milicji.Akt oskarżenia zarzuca oskarżonemu Bolesławowi O. czyn z art. 236 § 1 k.k., polegający na tym, że bijąc rękami i kopiąc po całym ciele Stanisława S. spowodował u niego stłuczenie klatki piersiowej oraz złamanie VII żebra w linii pachowej po stronie prawej, które to obrażenia wywołały u S. rozstrój zdrowia na przeciąg czasu powyżej dni 20.Sąd Powiatowy wy rokiem, z dnia 10 maja 1957 r. uznał oskarżonego winnym zarzucanego mu czynu z tą zmianą, że spowodowany czynem oskarżonego u S. rozstrój zdrowia trwał poniżej dni 20, i skazał go z mocy art. 237 § 1 k.k. na 4 miesiące aresztu.Sąd Wojewódzki w Koszalinie po rozpoznaniu sprawy na skutek rewizji obrońcy oskarżonego wyrokiem z dnia 8 lipca 1957 r. uchylił wyroki Sądu Powiatowego i postępowanie w sprawie umorzył na mocy art. 3 lit. c k.p.k.Wyroki sądów obu instancji są błędne.Z opinii biegłego lekarza dr C. złożonej na I rozprawie jak i z zeznań pokrzywdzonego S. wynika z całą oczywistością, iż zakłócenie czynności narządu oddechowego u pokrzywdzonego, na skutek złamania mu żebra trwało co najmniej dni 20.Badany przed sądem w charakterze świadka pokrzywdzony Stanisław S. stwierdził, że po wyjściu ze szpitala, gdzie przebywał na leczeniu przez okres 14 dni, rozpoczął wprawdzie pracę w PGRJ lecz była to praca lekka, którą mógł wykonać przy pokonaniu pewnego cierpienia (bóli wewnętrznych odczuwanych przez niego jeszcze w ciągu paru tygodni).Biegły sądowy lekarz dr C. potwierdził o tyle zeznanie pokrzywdzonego, iż określił niezdolność jego do wykonywania normalnej pracy jako robotnika rolnego na przeciąg co najmniej dni 20, oświadczając, że w przypadku pokrzywdzonego nie mogło wcześniej nastąpić zrośnięcie się uszkodzenia żebra.Wprawdzie biegły ten określił odniesione przez pokrzywdzonego uszkodzenie ciała jako lekkie, lecz z uzasadnienia jego opinii wynika, że przyjął on, iż ciężkie uszkodzenie ciała ma miejsce wówczas, gdy zachodzi możliwość powstania kalectwa lub innych komplikacji, a u pokrzywdzonego nie stwierdził naruszenia funkcji układu oddechowego, względnie zakłócenia czynności klatki piersiowej.Kodeks karny nie określa żadnego uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, o których mówi rozdział XXXV jako "lekkie" lub "ciężkie." Jeżeli nomenklatura taka utarła się w praktyce sądowej, to bynajmniej nie musi ona pokrywać się z identyczną nomenklaturą używaną przez lekarzy w potocznym języku klinicznym. To, co w języku klinicznym może być określone jako "lekkie" uszkodzenie ciała (rozstrój zdrowia), nie ma decydującego wpływu na kwalifikację prawną czynu. Po pierwsze - jak już zaznaczono - żadna z wchodzących tu w grę dyspozycji kodeksu karnego nie zawiera wskazanych wyżej pojęć wartościujących. Po wtóre zaś - ustalenie czy konkretne uszkodzenie ciała (rozstrój zdrowia) kwalifikować należy z art. 236 czy z art. 237 k.k. jest ustaleniem prawnym i należy wyłącznie do sądu, a nie do biegłego. Biegły nie jest powołany do komunikowania sądowi prawnej charakterystyki czynu, a sąd nie jest upoważniony do korzystania w tym zakresie z pomocy biegłego. Wprawdzie ustalenia prawne sądu opierają się na elementach faktycznych podanych sądowi przez biegłego, lecz do elementów takich należą (w omawianej grupie przestępstw) okoliczności dotyczące rodzaju urazu lub rozstroju zdrowia, narzędzia, przebiegu schorzenia, czasu jego trwania, skutków itd., a nie prawna kwalifikacja czynu.Wobec tego, iż Sąd Powiatowy nie poddał prawidłowej ocenie opinii biegłego i przyjmując lekarskie określenie "lekkie" uszkodzenie ciała jako jednoznaczne z kwalifikacją prawną z art. 237 k.k., wyrok ten podlega uchyleniu, a sprawa L ponownemu rozpoznaniu przez tenże Sąd.Uchyleniu podlega również wyrok Sądu Wojewódzkiego, który błędu Sądu Powiatowego nie naprawił.Na tej podstawie orzeczono jak w sentencji.