III K 230/58
WyrokIzba Karna1958-01-04
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów postępowania karnego, w tym zasady ustności, poprzez nie wezwanie biegłego lekarza na rozprawę i oparcie się na protokole sekcji zwłok, a także błędna ocena okoliczności faktycznych dotyczących przyczyn śmierci, uzasadniają uchylenie wyroku skazującego za nieumyślne spowodowanie śmierci?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał zarzuty rewizji za niesłuszne. Stwierdzono, że Sąd Wojewódzki miał prawo poprzestać na odczytaniu lub zaliczeniu do materiału dowodowego jasnej i niedwuznacznej opinii biegłego z sekcji zwłok, co nie stanowi naruszenia zasady ustności, zwłaszcza w świetle art. 300 k.p.k. Ponadto, Sąd Najwyższy uznał, że nie było podstaw do domysłów, iż schorzenia wewnętrzne zmarłego stanowiły samoistną przyczynę jego śmierci, gdyż opinia biegłego nie wiązała tych zmian ze zgonem. Związek przyczynowy między zadaniem rany a śmiercią był oczywisty, a zamiar spowodowania rany nie budził wątpliwości, co uzasadniało przyjętą kwalifikację prawną.Stan faktyczny
Oskarżony Ignacy T. został skazany za nieumyślne spowodowanie śmierci Stanisława B. poprzez uderzenie go nożem w okolicę uda, co doprowadziło do zakażenia i zgonu. Oskarżony przyznał, że chciał jedynie postraszyć pokrzywdzonego, zadając mu ranę w pośladek. Sekcja zwłok wykazała, że przyczyną zgonu było zapalenie otrzewnej wynikające z rany kłutej. Oskarżony w rewizji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym brak wezwania biegłego lekarza na rozprawę, oraz błędną ocenę przyczyn śmierci.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego, uznając rewizję oskarżonego za bezzasadną.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Ignacego T. oskarżonego z art. 230 § 2 k.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Zielonej Górze (Ośrodek w Gorzowie) z dnia 7 stycznia 1958 r., na podstawie art. 375 k.p.k. zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneWymienionym wyżej wyrokiem oskarżony Ignacy T. został skazany z mocy art. 230 § 2 k.k. na 2 lata więzienia za nieumyślne spowodowanie śmierci Stanisława B. przez uderzenie go nożem w okolicę uda z zamiarem zadania rany, w związku z czym B. w dniu 12 lipca 1957 r. zmarł na skutek wywiązania się na tle zakażeniowym zapalenia i ropniaka otrzewnej.Od tego wyroku odwołał się do Sądu Najwyższego oskarżony T., którego rewizja zarzuca:a)naruszenie przepisów art. 8, 111, 276 i 292 § 1 k.p.k. przez pominięcie wniosku obrońcy o wezwanie na rozprawę biegłego lekarza w celu wyjaśnienia przyczyny śmierci Stanisława B. i ograniczenie się przez Sąd Wojewódzki do odczytania na rozprawie protokołu z przeprowadzenia sekcji zwłok orazb)błędną ocenę okoliczności faktycznych, będących podstawą wyroku, przez nierozważenie, że B. cierpiał na szereg innych schorzeń, które mogły stanowić samoistną przyczynę jego śmierci.W konkluzji rewizja domaga się uchylenia zaskarżonego wyroku, przekazania sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania, ewentualnie uznania oskarżonego za winnego tylko przestępstwa z art. 237 § 1 lub z art. 236 § 1 k.k.Zarzuty rewizji oskarżonego Sąd Najwyższy uznał za niesłuszne z następujących powodów. Oskarżony Ignacy T. przyznał na rozprawie sądowej, że w wyniku sprzeczki ze Stanisławem B. powziął zamiar "postraszenia" go przez zadanie mu nożem rany w pośladek. W tym celu uzbroił się w nóż i ukryty za drzwiami, wyczekiwał spodziewanego nadejścia B. W odpowiednim momencie, gdy Stanisław B. przechodził obok drzwi, za którymi stał oskarżony Ignacy T., ten ostatni wyszedł z ukrycia i uderzył Stanisława B. nożem - jak się okazało - powyżej lewego stawu biodrowego, a więc w okolicę pachwiny. Odwieziony tego samego dnia, tj. 23 czerwca 1957 r. do szpitala Stanisław B. zmarł tam w dniu 12 lipca 1957 r.Wykonana w toku dochodzenia sekcja zwłok Stanisława B. dała biegłemu dr med. S. podstawę do zaopiniowania, że przyczyną zgonu było zapalenie i ropniak otrzewnej, powstałe na skutek zakażenia idącego z rany kłutej okolicy lędźwiowej lewej. Protokół dokonanej sekcji zwłok Sąd Wojewódzki, za zgodą stron, zaliczył w poczet dowodów ujawnionych na rozprawie.Ponieważ wydana w wyniku sekcji zwłok Stanisława B. opinia lekarza była jasna i niedwuznaczna, Sąd Wojewódzki miał prawo poprzestać na jej odczytaniu, albo - jak w niniejszym wypadku - zaliczeniu jej do materiału dowodowego bez odczytywania. Wobec tego rewizja oskarżonego niesłusznie wskazuje na naruszenie przez sąd I instancji zasady ustności obowiązującej na rozprawie sądowej, gdyż przepis art. 276 k.p.k. dopuszcza od tej zasady ustności wyjątki, a takim między innymi wyjątkiem jest przepis art. 300 k.p.k., zwłaszcza gdy - jak wspomniano - opinia biegłego jest jasna, stanowcza i nie mogła nastręczać Sądowi Wojewódzkiemu żadnych wątpliwości.Bezzasadne są również zawarte w rewizji sugestie, że jedyną przyczyną śmierci Stanisława B. były jego schorzenia wewnętrzne. Sekcja zwłok wskazuje wprawdzie na pewne zmiany właściwe wiekowi (Stanisław B. miał 46 lat życia), ale opinia lekarza w najmniejszym nawet stopniu nie wiąże tych zmian ze zgonem Stanisława B. i Sąd Wojewódzki nie miał podstaw do czynienia jakichkolwiek w tym kierunku domysłów.Skoro zatem istnienie związku przyczynowego między zadaniem B. przez oskarżonego rany nożem a śmiercią tegoż Stanisława B. jest oczywiste i skoro nie ulega wątpliwości, że oskarżony kierował się zamiarem spowodowania tej rany - przeto przyjęta przez Sąd I instancji kwalifikacja prawna przestępstwa jest prawidłowa.Gdy nadto i kara w rozmiarze 2 lat więzienia nie może uchodzić za nadmierną w stosunku do zawinienia (zwłaszcza przy uwzględnieniu niekorzystnej opinii o T.) - przeto Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji wyroku.
Powiązane orzeczenia
- Rw 50/74 1974-02-21Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił związek przyczynowy między działaniem oskarżonego a śmiercią pokrzywdzonego, uwzględniając opinię biegłych oraz stan zdrowia i nietrzeźwość pokrzywdzonego?
- III KR 161/90 1991-04-22Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe w zakresie ustalenia momentu śmierci pokrzywdzonej, co miało kluczowe znaczenie dla oceny sprawstwa oskarżonego i kwalifikacji prawnej czynu?
- I K 100/58 1959-09-25Czy brak wezwania biegłych psychiatrów na rozprawę, mimo niejasnej opinii złożonej w śledztwie i wniosku obrońcy, stanowi podstawę do uchylenia wyroku?
- II KK 80/05 2006-01-03Czy w przypadku spowodowania śmierci pokrzywdzonego, gdy sprawca działał z zamiarem spowodowania lekkiego uszczerbku na zdrowiu, a śmierć nastąpiła nieumyślnie, należy ocenić to w kategoriach zbiegu kumulatywnego (w tym…
- II KR 94/90 1990-12-17Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i ocenił dowody w sprawie o pobicie ze skutkiem śmiertelnym, uwzględniając ograniczoną poczytalność oskarżonych?
Powołane przepisy
art. 230 § 2 KKart. 375 KPKart. 8art. 237 § 1art. 236 § 1 KKart. 276 KPKart. 300 KPK§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.