III KRN 33/74

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Komorniczak (sprawozdawca). Sędziowie: J. Dankowski, A. Żylewicz.Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Miernik.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Kazimierza Z., oskarżonego z art. 235 § 1 i art. 266 § 1 k.k. w związku z art. 18 § 1 k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego na korzyść oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie jako rewizyjnego z dnia 20 lutego 1973 r., zmieniającego wyrok Sądu Powiatowego w Szczecinie z dnia 31 maja 1972 r.,zmienił zaskarżony wyrok w części uchylającej orzeczenie o warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności i utrzymał w całości w mocy wyrok Sądu Powiatowego w Szczecinie z dnia 31 maja 1972 r. (...).Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Powiatowego w Szczecinie z dnia 31 maja 1972 r. oskarżony Kazimierz Z. został uznany za winnego popełnienia czterech przestępstw określonych w art. 239 § 1 k.k. i skazany za każdy z tych czynów na kary po 1 roku pozbawienia wolności i po 2.000 zł grzywny oraz popełnienia przestępstwa określonego w art. 18 § 1 k.k. w związku z art. 266 § 1 k.k., za które skazano go na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności.Na podstawie art. 66 k.k. sąd orzekł wobec oskarżonego łączną karę pozbawienia wolności w wysokości 2 lat i 5.000 zł grzywny.Jednocześnie na podstawie art. 73 § 1 k.k. wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności sąd warunkowo zawiesił na okres 3 lat.Wyrok Sądu Powiatowego w zakresie winy i kary zaskarżył obrońca oskarżonego, a w części orzekającej warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności i wysokości wymierzonej grzywny - prokurator.Sąd Wojewódzki w Szczecinie, uznając zasadność zarzutów rewizji prokuratora, wyrokiem z dnia 20 lutego 1973 r. zmienił zaskarżony wyrok Sądu Powiatowego co do oskarżonego Kazimierza Z. w ten sposób, że uchylił orzeczenie o warunkowym zawieszeniu wykonania łącznej kary pozbawienia wolności, a w pozostałych częściach utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.Od tego wyroku Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego złożył rewizję nadzwyczajną na korzyść skazanego Kazimierza Z., zarzucając rażącą niewspółmierność kary wymierzonej oskarżonemu Kazimierzowi Z. wyżej wymienionym wyrokiem Sądu Wojewódzkiego jako rewizyjnego wskutek uchylenia orzeczenia o warunkowym zawieszeniu wykonania kary 2 lat pozbawienia wolności, orzeczonej wyrokiem Sądu Powiatowego w Szczecinie z dnia 31 maja 1972 r., za przestępstwa określone w art. 239 § 1 k.k. i za przestępstwo określone w art. 266 § 1 k.k. w związku z art. 18 § 1 k.k. i wnosząc o zmianę wyroku Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 20 lutego 1973 r. w części uchylającej orzeczenie o warunkowym zawieszeniu wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności oraz utrzymanie w tej części wyroku Sądu Powiatowego w Szczecinie z dnia 31 maja 1972 r. w mocy.Rewizja nadzwyczajna Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego jest zasadna. Sąd Powiatowy warunkowo zawiesił na okres 3 lat wykonanie kary łącznej 2 lat pozbawienia wolności wymierzonej oskarżonemu Kazimierzowi Z., uwzględniając dotychczasową jego niekaralność, pozytywne opinie oraz prewencyjny charakter samego zawieszenia, możliwość bowiem wykonania zawieszonej kary powinna być czynnikiem powstrzymującym oskarżonego przed popełnieniem nowego przestępstwa.Sąd rewizyjny po rozpoznaniu rewizji prokuratora i obrońcy oskarżonego nie podzielił poglądu sądu pierwszej instancji, że oskarżony Kazimierz Z. zasługuje na warunkowe zawieszenie wykonania wymierzonej mu kary pozbawienia wolności, i zmienił w tym zakresie wyrok Sądu Powiatowego, wyrażając pogląd, iż zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności w tym wypadku nie uwzględnia społecznego oddziaływania kary, nie przytoczył przy tym faktów, które uzasadniałyby ten pogląd. Przepis art. 406 § 2 k.p.k. określa wymagania, którym powinno odpowiadać uzasadnienie wyroku rewizyjnego. Jednakże w razie zmiany wyroku sądu pierwszej instancji sąd rewizyjny ma ponadto obowiązek stosowania przepisów art. 372 § 1 i 3 k.p.k. w zakresie odpowiadającym tej części wyroku, która została zmieniona przez sąd rewizyjny.Zawarte w art. 406 § 2 k.p.k. sformułowanie, że sąd rewizyjny powinien podać, czym kierował się wydając wyrok w odniesieniu do części wyroku zmienionego, orzekającego jednak odmiennie co do istoty, odpowiada treści przepisu art. 372 § 1 i 2 k.p.k. Należy bowiem przyjąć, że ta zmieniona część wyroku jest rozstrzygnięciem nowym, które wymaga uzasadnienia odpowiadającego przepisom art. 372 § 1 i 2 k.p.k. Jest przy tym oczywiste, że z warunków wymienionych w tym przepisie mają zastosowanie do zmienionego wyroku tylko te, które odpowiadają zmienionej jego treści.W konkretnym wypadku sąd rewizyjny w uzasadnieniu wydanego przez siebie wyroku w odniesieniu do uchylenia warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności powinien podać, na podstawie jakich faktów nabrał przekonania, że oskarżony Kazimierz Z. nie zasługuje na warunkowe zawieszenie wykonania wymierzonej mu kary pozbawienia wolności. Powoływanie się przy tym gołosłownie na społeczne oddziaływanie kary jest nieprzekonujące.Względy na społeczne oddziaływanie kary nie są równoznaczne z wymaganiem wymierzania wyłącznie tylko surowych kar. Oznaczają jedynie potrzebę wymierzania takich kar, które odpowiadają społecznemu poczuciu sprawiedliwości, dają gwarancję skutecznego zwalczania przestępczości, tworzą atmosferę zaufania do obowiązującego systemu prawnego i potępienia, a nie współczucia, dla ludzi, którzy to prawo łamią.Oczywiste jest przy tym, że nieposzlakowana opinia o oskarżonym przed popełnieniem przestępstwa, nienaganne zachowanie się po jego popełnieniu, osiągane przez oskarżonego wyniki w pracy zawodowej i społecznej, są tymi czynnikami, które przemawiają za wymierzeniem mu kary łagodniejszej pozbawienia wolności, nawet z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, jeżeli tylko sąd nabierze przekonania, że oskarżony ze względu na te okoliczności będzie przestrzegał porządku prawnego i nie popełni ponownie przestępstwa, mimo nieodbycia wymierzonej mu kary pozbawienia wolności.Z akt sprawy zawierających opinię o oskarżonym, wynika, że oskarżony Kazimierz Z. miał poważne osiągnięcia w pracy zawodowej i społecznej, wykazywał wysoki stopień zaangażowania i swoje funkcje spełniał z pożytkiem dla miejscowej ludności. Z pisma Wielozakładowego Państwowego Gospodarstwa Rolnego w G. wynika, że na nowym miejscu pracy z powierzonej mu odpowiedzialnej funkcji wywiązuje się również należycie z korzyścią dla zatrudniającego go zakładu.Te korzystne opinie o oskarżonym dają pełną podstawę do przypuszczenia, że mimo nieodbycia wymierzonej kary pozbawienia wolności będzie on przestrzegał porządku prawnego, nie popełni ponownie przestępstwa, że orzeczenie o warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności w tych warunkach nie może obrażać społecznego poczucia sprawiedliwości, a więc odpowiada celom społecznego oddziaływania kary.