III KRN 7/74

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Paluch. Sędziowie: J. Dankowski, W. Komorniczak (sprawozdawca)Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Miernik. SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Wiktora A., oskarżonego z art. 11 § 1 k.k. w związku z art. 168 § 1 oraz art. 176 k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Prokuratora Generalnego PRL na niekorzyść oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 15 czerwca 1973 r., zmieniającego wyrok Sądu Powiatowego dla m. Poznania z dnia 6 marca 1973 r.,zmienił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary łącznej w ten sposób, że wymierzył oskarżonemu Wiktorowi A. karę łączną 7 lat pozbawienia wolności; co do pozostałych zaskarżonych części wyroku rewizję nadzwyczajną oddalił (...) Uzasadnienie faktyczneRewizja nadzwyczajna Prokuratora Generalnego PRL jest zasadna tylko częściowo.Nie można bowiem podzielić poglądu zawartego w rewizji nadzwyczajnej, że materiał dowodowy sprawy daje podstawę do uznania, iż oskarżony dopuścił się przestępstwa określonego w art. 11 § 1 k.k. w związku z art. 168 § 1 k.k.Pokrzywdzona Stanisława A. zeznała, że w czasie pobytu jej w piwnicy oskarżony Wiktor A. doskoczył do niej i zaczął ją dusić. Gdy pokrzywdzona zaczęła się bronić i odepchnęła go, oskarżony uciekł. Sam oskarżony przyznaje się do swej bytności w piwnicy i pchnięcia kogoś, kto wydawał się być mężczyzną, jednakże wyjaśnił, iż udał się do piwnicy w celu zaspokojenia naturalnej potrzeby i nie miał zamiaru dokonania zgwałcenia. Wprawdzie oskarżony Wiktor A. w tym czasie dopuścił się innych czynów nierządnych i lubieżnych, co dało prokuratorowi podstawę do twierdzenia, że nosił się z takim samym zamiarem w stosunku do pokrzywdzonej Stanisławy A., wnioskowanie to jednak nie wykracza poza ramy przypuszczenia i nie może stanowić wystarczającej podstawy do skazania oskarżonego Wiktora A. za występek określony w art. 168 § 1 k.k.Mając to na względzie, Sąd Najwyższy w tym zakresie nie uwzględnił rewizji nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego PRL. Sąd Najwyższy nie uwzględnił również rewizji nadzwyczajnej w odniesieniu do kar wymierzonych oskarżonemu przez sąd drugiej instancji za inne przypisane mu występki. Sąd drugiej instancji skazał oskarżonego za występki określone w art. 168 § 1 k.k. na kary po 3 lata pozbawienia wolności, natomiast za występki określone w art. 176 k.k. na kary po 4 lata pozbawienia wolności. Gdy się zważy, że oskarżony nie był dotychczas karany, że ma na utrzymaniu rodzinę, że pracuje i zarabia na utrzymanie tej rodziny, że ma przy tym dobrą opinię, nie można podzielić poglądu Prokuratora Generalnego PRL zawartego w rewizji nadzwyczajnej, iż wymierzone oskarżonemu kary za poszczególne przestępstwa mają cechy rażącej łagodności. Natomiast brak podstaw do wymierzenia oskarżonemu Wiktorowi A. kary łącznej 5 lat pozbawienia wolności będącej wynikiem zastosowania niemal w całości zasady absorpcji. Sąd drugiej instancji nie podjął nawet próby uzasadnienia, dlaczego taką właśnie karę łączną wymierzył oskarżonemu, poprzestając na wymienieniu okoliczności wziętych pod uwagę przy wymierzaniu konkretnych kar za poszczególne przestępstwa. Natomiast sąd pierwszej instancji powołał się w tej kwestii na zbieżność poszczególnych występków w sensie ich podobieństwa. Przy wymiarze kary łącznej podobieństwo przestępstw i popełnienie ich w stosunkowo krótkim odstępie czasu nie są jedynymi przesłankami wymiaru kary łącznej. Oprócz tego przy wymierzaniu tej kary należy uwzględnić wszystkie dyrektywy wymiaru kary zawarte w art. 50 k.k.W konkretnym wypadku należało w szerszym zakresie - niż uczynił to sąd drugiej instancji - uwzględnić wysoki stopień społecznego niebezpieczeństwa całości działania oskarżonego i społeczne oddziaływanie kary. Oskarżony Wiktor A. częstotliwością swego przestępnego działania wykazał duże napięcie złej woli. Również sam sposób dokonywania przestępstw, zwłaszcza określonych w art. 176 k.k., zwiększa ładunek społecznego niebezpieczeństwa zawarty w całym działaniu oskarżonego. W tych warunkach wzgląd na społeczne oddziaływanie kary wymaga, aby przy wymierzaniu kary łącznej nie stosować absorpcji lub kryterium zbliżonego do tej zasady. Wychodząc z tego założenia, Sąd Najwyższy zaostrzył karę łączną do 7 lat pozbawienia wolności, uznając, że jest ona współmierna do stopnia winy oskarżonego i spełnia zadania w zakresie społecznego oddziaływania.