III KZ 195/61

PostanowienieIzba Karna1961-12-02

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o odszkodowanie za szkody wyrządzone przez funkcjonariuszy państwowych, złożony w postępowaniu karnym, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania z powodu niesprecyzowania wysokości roszczenia w zakreślonym przez sąd terminie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o odszkodowanie za szkody wyrządzone przez funkcjonariuszy państwowych, dochodzony w postępowaniu karnym, nie powinien być pozostawiony bez rozpoznania z powodu niesprecyzowania wysokości roszczenia w zakreślonym terminie. Forma wniosku ani ścisłe sprecyzowanie wysokości roszczenia nie są uregulowane przepisami, a ustalenie wysokości odszkodowania należy do sądu po przeprowadzeniu dowodów na rozprawie. Sąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Teofil S. złożył wniosek o odszkodowanie w postępowaniu karnym. Sąd Wojewódzki w Gdańsku dwukrotnie pozostawił wniosek bez rozpoznania – najpierw bez dalszego biegu, a następnie bez rozpoznania z powodu niesprecyzowania wysokości roszczenia w zakreślonym terminie. Pełnomocnik Teofila S. złożył zażalenie. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Stępczyński (sprawozdawca).Sędziowie: F. Korzeń, W. Dąbrowski.Prokurator: J. Rother.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu zażalenia pełnomocnika procesowego Teofila S. na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 13 września 1961 r. postanowiłuchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneZaskarżone postanowienie pozostawiające oparty na przepisie art. 510 § 3 k.p.k. wniosek Teofila S. bez rozpoznania jest bezzasadne.Roszczenia odszkodowawcze w postępowaniu karnym dochodzone są według przepisów rozdziału V księgi XI kodeksu postępowania karnego, uzupełnionych przepisami ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o odpowiedzialności Państwa za szkody wyrządzone przez funkcjonariuszów państwowych (Dz. U. Nr 54, poz. 243). Warunkiem formalnym rozpoznania wniosku o odszkodowanie jest zgłoszenie w ciągu roku do sądu wojewódzkiego żądania wynagrodzenia zgodnie z treścią przepisów art. 513 i 514 k.p.k. Natomiast ani forma wniosku, ani ścisłe sprecyzowanie wysokości roszczenia nie są uregulowane żadnym z przepisów, roszczenie to zatem może być wyszczególnione na rozprawie przez wnioskodawcę. Dlatego też nie znajduje uzasadnienia w powołanych wyżej przepisach postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 16 kwietnia 1960 r. pozostawiające bez dalszego biegu wniosek Teofila S. o odszkodowanie, jak również postanowienie z dnia 13 września 1961 r. pozostawiające ten wniosek bez rozpoznania z powodu niesprecyzowania w zakreślonym przez Sąd terminie wysokości roszczenia. Ustalenie wysokości odszkodowania należy do sądu po przeprowadzeniu na rozprawie właściwych dowodów, a zakres i rodzaj odszkodowania wynika z wytycznych Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 1958 r. o stosowaniu przepisów art. 510-516 k.p.k. Obowiązkiem zatem Sądu Wojewódzkiego było rozpoznanie wniosku na rozprawie i wydanie postanowienia po jej przeprowadzeniu - zgodnie z treścią art. 515 k.p.k.Wykazane wyżej istotne uchybienia uzasadniają konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.Przy ponownym rozpoznaniu rzeczą Sądu Wojewódzkiego będzie rozważenie, czy wniosek Teofila S. złożony został w Sądzie Wojewódzkim w terminie przewidzianym w art. 513 k.p.k. i w art. 12 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. (Dz. U. Nr 54, poz. 243), skoro wniosek ten wpłynął do Sądu Wojewódzkiego w dniu 13 lutego 1958 r., a jednoroczny termin przewidziany w art. 12 tej ustawy upływał dla wypadków, dających podstawę do żądania odszkodowania przed jej wejściem w życie, z dniem 28 listopada 1957 r.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 510 § 3 KPKart. 513art. 510art. 515 KPKart. 513 KPKart. 12§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026.