III KZ 195/61
PostanowienieIzba Karna1961-12-02
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o odszkodowanie za szkody wyrządzone przez funkcjonariuszy państwowych, złożony w postępowaniu karnym, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania z powodu niesprecyzowania wysokości roszczenia w zakreślonym przez sąd terminie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o odszkodowanie za szkody wyrządzone przez funkcjonariuszy państwowych, dochodzony w postępowaniu karnym, nie powinien być pozostawiony bez rozpoznania z powodu niesprecyzowania wysokości roszczenia w zakreślonym terminie. Forma wniosku ani ścisłe sprecyzowanie wysokości roszczenia nie są uregulowane przepisami, a ustalenie wysokości odszkodowania należy do sądu po przeprowadzeniu dowodów na rozprawie. Sąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Teofil S. złożył wniosek o odszkodowanie w postępowaniu karnym. Sąd Wojewódzki w Gdańsku dwukrotnie pozostawił wniosek bez rozpoznania – najpierw bez dalszego biegu, a następnie bez rozpoznania z powodu niesprecyzowania wysokości roszczenia w zakreślonym terminie. Pełnomocnik Teofila S. złożył zażalenie. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Stępczyński (sprawozdawca).Sędziowie: F. Korzeń, W. Dąbrowski.Prokurator: J. Rother.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu zażalenia pełnomocnika procesowego Teofila S. na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 13 września 1961 r. postanowiłuchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneZaskarżone postanowienie pozostawiające oparty na przepisie art. 510 § 3 k.p.k. wniosek Teofila S. bez rozpoznania jest bezzasadne.Roszczenia odszkodowawcze w postępowaniu karnym dochodzone są według przepisów rozdziału V księgi XI kodeksu postępowania karnego, uzupełnionych przepisami ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o odpowiedzialności Państwa za szkody wyrządzone przez funkcjonariuszów państwowych (Dz. U. Nr 54, poz. 243). Warunkiem formalnym rozpoznania wniosku o odszkodowanie jest zgłoszenie w ciągu roku do sądu wojewódzkiego żądania wynagrodzenia zgodnie z treścią przepisów art. 513 i 514 k.p.k. Natomiast ani forma wniosku, ani ścisłe sprecyzowanie wysokości roszczenia nie są uregulowane żadnym z przepisów, roszczenie to zatem może być wyszczególnione na rozprawie przez wnioskodawcę. Dlatego też nie znajduje uzasadnienia w powołanych wyżej przepisach postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 16 kwietnia 1960 r. pozostawiające bez dalszego biegu wniosek Teofila S. o odszkodowanie, jak również postanowienie z dnia 13 września 1961 r. pozostawiające ten wniosek bez rozpoznania z powodu niesprecyzowania w zakreślonym przez Sąd terminie wysokości roszczenia. Ustalenie wysokości odszkodowania należy do sądu po przeprowadzeniu na rozprawie właściwych dowodów, a zakres i rodzaj odszkodowania wynika z wytycznych Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 1958 r. o stosowaniu przepisów art. 510-516 k.p.k. Obowiązkiem zatem Sądu Wojewódzkiego było rozpoznanie wniosku na rozprawie i wydanie postanowienia po jej przeprowadzeniu - zgodnie z treścią art. 515 k.p.k.Wykazane wyżej istotne uchybienia uzasadniają konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.Przy ponownym rozpoznaniu rzeczą Sądu Wojewódzkiego będzie rozważenie, czy wniosek Teofila S. złożony został w Sądzie Wojewódzkim w terminie przewidzianym w art. 513 k.p.k. i w art. 12 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. (Dz. U. Nr 54, poz. 243), skoro wniosek ten wpłynął do Sądu Wojewódzkiego w dniu 13 lutego 1958 r., a jednoroczny termin przewidziany w art. 12 tej ustawy upływał dla wypadków, dających podstawę do żądania odszkodowania przed jej wejściem w życie, z dniem 28 listopada 1957 r.
Powiązane orzeczenia
- II CR 149/67 1967-04-21Czy właściwym rzeczowo do rozpoznania sprawy o odszkodowanie za szkodę wyrządzoną przez funkcjonariusza organu władzy i administracji państwowej jest sąd wojewódzki, niezależnie od charakteru czynności, przy której szkod…
- WA 28/14 2014-10-07Czy Sąd Najwyższy powinien uchylić wyrok sądu pierwszej instancji zasądzający odszkodowanie za niesłuszne skazanie, jeśli sposób ustalenia jego wysokości budzi wątpliwości co do prawidłowości zastosowania przepisów prawa…
- III KK 286/13 2014-02-03Czy sąd odwoławczy, zmieniając wyrok sądu pierwszej instancji w sprawie o odszkodowanie i zadośćuczynienie za tymczasowe aresztowanie, prawidłowo uzasadnił wysokość zasądzonej kwoty, uwzględniając wszystkie zebrane dowod…
- II UK 366/17 2018-11-28Czy wniosek o odszkodowanie złożony przez funkcjonariusza służby więziennej podlega rozpoznaniu przez sąd powszechny w postępowaniu nieprocesowym?
- 2 CR 839/58 1958-12-08Czy roszczenia o odszkodowanie za szkody wyrządzone w związku z niewłaściwym przebiegiem tymczasowego aresztowania lub śledztwa, które nie mogą być rozpoznane w trybie art. 510 k.p.k., powinny być rozpoznawane w drodze p…
Powołane przepisy
art. 510 § 3 KPKart. 513art. 510art. 515 KPKart. 513 KPKart. 12§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026.