III KZ 28/68
PostanowienieIzba Karna1968-01-06
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy aresztowanie można uznać za oczywiście bezzasadne w rozumieniu art. 510 k.p.k. w sytuacji, gdy sprawa nie została jeszcze prawomocnie zakończona, a ocena materiału obciążającego nie jest w pełni wnikliwa?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że aresztowanie nie może być uznane za oczywiście bezzasadne w rozumieniu art. 510 k.p.k., jeśli stan faktyczny istniejący w okresie stosowania tego środka zapobiegawczego dawał podstawy do jego zastosowania. Ostateczne zakończenie sprawy nie wpływa na ocenę zasadności aresztu w momencie jego stosowania. Brak wnikliwej oceny materiału obciążającego sam w sobie nie stanowi podstawy do uznania aresztu za oczywiście bezzasadny, gdyż taka bezzasadność musi być wyraźna i niebudząca wątpliwości.Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się odszkodowania za niesłuszne aresztowanie. Sąd Wojewódzki oddalił wniosek, uznając, że aresztowanie było uzasadnione przesłankami faktycznymi opartymi na dowodach z dokumentów, wyjaśnieniach współoskarżonego, zeznaniach świadka i opinii biegłego. Wnioskodawca złożył zażalenie, twierdząc, że postanowienie było przedwczesne, gdyż sprawa nie została prawomocnie zakończona, a ocena materiału obciążającego nie była wnikliwa.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić zażalenia na postanowienie Sądu Wojewódzkiego oddalające wniosek o odszkodowanie za niesłuszne aresztowanie.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Matysiak (sprawozdawca).Sędziowie: H. Zakościelny, S. Kaciczak.Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Ferenc.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Józefa M., oskarżonego z art. 286 § 1 k.k. oraz art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), po rozpoznaniu zażalenia Józefa M. na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 12 marca 1968 r. nie uwzględniające wniosku o odszkodowanie za niesłuszne aresztowanie, po wysłuchaniu wniosku prokuratora Prokuratury Generalnej,postanowił zażalenia nie uwzględnić.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki, oddalając wniosek o odszkodowanie zgłoszony przez wnioskodawcę, przytacza w uzasadnieniu w sposób szczegółowy te przesłanki faktyczne z akt sprawy IV K 51/66, które dawały podstawę do wysunięcia przeciwko wnioskodawcy zarzutów popełnienia przestępstw o znacznej szkodliwości społecznej. Są one oparte na dowodach z dokumentów oraz na obciążających wnioskodawcę wyjaśnieniach współoskarżonego Izydora Z., zeznaniach świadka B., a w pewnej mierze także na opinii biegłego.Pogląd Sądu Wojewódzkiego, że w tych warunkach brak podstaw do uznania aresztowania wnioskodawcy za oczywiście bezzasadne, jest słuszny.Zażalenie sprowadza się w istocie do twierdzenia, że zaskarżone postanowienie było przedwczesne, gdyż sprawa nie została prawomocnie zakończona, oraz że ocena zasadności aresztu wymaga prawidłowej i wnikliwej oceny wiarygodności materiału obciążającego. Zarzuty te nie mogą jednak podważyć stanowiska Sądu Wojewódzkiego. O bezzasadności aresztu w rozumieniu art. 510 k.p.k. decyduje stan faktyczny istniejący w okresie stosowania tego środka zapobiegającego, i ostateczne załatwienie sprawy nie wpływa na tę ocenę. Brak wnikliwej oceny materiału obciążającego nie daje sam przez się podstawy do uznania oczywistej bezzasadności aresztu, która, jak z tego określenia ("oczywista") wynika, musi być wyraźna, rzucająca się w oczy i nie wymagająca szczególnych rozważań i ocen.
Powiązane orzeczenia
- II KZ 159/61 1961-09-16Czy pozbawienie wolności przez tymczasowe aresztowanie, które nie było oczywiście bezzasadne w rozumieniu art. 510 § 3 k.p.k., może stanowić podstawę do przyznania odszkodowania?
- III KZ 20/62 1962-04-14Czy tymczasowe aresztowanie, które zakończyło się uniewinnieniem od zarzutów z powodu braku dostatecznych dowodów winy, może być uznane za oczywiście bezzasadne w rozumieniu art. 510 § 3 k.p.k. w celu uzyskania odszkodow…
- III KZ 72/73 1973-04-28Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił zasadność tymczasowego aresztowania, pomijając analizę przesłanek prawnych określonych w art. 217 § 1 k.p.k. przy ocenie wniosku o odszkodowanie za oczywiście niesłuszne ares…
- II KK 8/12 2012-10-30Czy tymczasowe aresztowanie zastosowane w sprawie, która zakończyła się prawomocnym uniewinnieniem, może być uznane za niewątpliwie niesłuszne w rozumieniu art. 552 § 4 k.p.k., jeśli sądy obu instancji nie zbadały wystar…
- II KZ 3/88 1988-05-02Czy niezawiadomienie obrońcy o terminie rozprawy w sprawie o odszkodowanie za oczywiście niesłuszne tymczasowe aresztowanie stanowi obrazę przepisów postępowania karnego, skutkującą koniecznością uchylenia zaskarżonego p…
Powołane przepisy
art. 286 § 1 KKart. 2 § 1art. 510 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.