IV K 124/61

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Dziowgo (sprawozdawca). Sędziowie: T. Rek, T. Gdowski. Prokurator: J. Rother.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Bogdana J. oskarżonego z art. 23 k.k. w związku z art. 3 § 2 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. i i. oraz Hieronima A. oskarżonego z art. 4 § 1 m.k.k. i i., po rozpoznaniu założonych przez prokuratora i oskarżonego Bogdana J. rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 21 lipca 1960 r., na podstawie art. 375 k.p.k.utrzymał w mocy zaskarżony wyrok (...).Uzasadnienie faktyczneBogdan J. oskarżony został o to,1)że działając wspólnie i w porozumieniu z Rudolfem A. usiłował przy użyciu pistoletu zagarnąć pieniądze sklepowemu Gminnej Spółdzielni, lecz zamierzonego skutku nie osiągnął, gdyż sklepowy zmienił trasę przejazdu, tj. o przestępstwo z art. 23 k.k. w związku z art. 3 § 2 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r.,2)że działając wspólnie i w porozumieniu z tym samym Rudolfem A., po sterroryzowaniu pistoletem pracownika pocztowego Pawła S., usiłował zagarnąć przewożone przez niego pieniądze, lecz zamierzonego skutku nie osiągnął, gdyż spłoszony został przez przygodnych przechodniów, tj. o przestępstwo z art. 23 k.k. w związku z art. 3 § 2 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r.,3)że w marcu 1960 r. w G., działając wspólnie i w porozumieniu z tym samym Rudolfem A., usiłował przy użyciu posiadanego pistoletu zagarnąć pieniądze przewożone przez listonosza urzędu pocztowego, lecz zamierzonego skutku nie osiągnął, gdyż listonosz w tym czasie nie przejeżdżał, tj. o przestępstwo z art. 23 k.k. w związku z art. 3 § 2 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r.,4)że w styczniu 1960 r. w O., działając wspólnie i w porozumieniu z tym samym Rudolfem A., dokonał kradzieży służbowego pistoletu "Sauer" kal. 7,65 z mieszkania oficera WP, tj. o przestępstwo z art. 1 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. i5)że w okresie od stycznia 1960 r. do marca 1960 r. przechowywał bez zezwolenia wyżej wymieniony pistolet, tj. o przestępstwo z art. 4 § 1 m.k.k., aHieronim A. oskarżony został o to,6)że w lutym 1960 r. nakłaniał wyżej wymienionego Rudolfa A. i Bogdana J. do dokonywania napadów rabunkowych z bronią w ręku na sklepy GS, listonoszy i inne osoby, tj. o przestępstwo z art. 26 k.k. w związku z art. 3 § 2 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r.,7)że w lutym 1960 r. przechowywał bez zezwolenia wyżej wspomniany pistolet, tj. o przestępstwo z art. 4 § 1 m.k.k.Wymienionym na wstępie wyrokiem Bogdan J. uznany został za winnego wszystkich zarzuconych mu przestępstw i skazany został: za przestępstwa wymienione w pkt 1, 2, 3 z mocy art. 3 § 2 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. na kary po 5 lat więzienia i po 500 zł grzywny oraz na dodatkowe kary utraty praw na okres lat 5 za każde z tych przestępstw, za przestępstwo wymienione w pkt 4) z mocy art. 1 § 1 wyżej wymienionej ustawy na 2 lata więzienia i 500 zł grzywny i za przestępstwo w pkt 5) z mocy art. 4 § 1 m.k.k. na 5 lat więzienia, łącznie - na 6 lat więzienia i 1.500 zł grzywny oraz na dodatkową karę utraty praw na okres lat 5, natomiast Hieronim A. został uniewinniony z obu zarzutów oskarżenia.Współoskarżony Rudolf A., skazany na łączną karę 8 lat więzienia i 2.000 zł grzywny oraz na utratę praw na okres lat 5, wyroku nie skarżył.Od powyższego wyroku założyli rewizje: prokurator i oskarżony Bogdan J.Rewizja prokuratora skarży wyrok tylko w części dotyczącej Hieronima A. i zarzuca wyrokowi błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę do uznania, że materiał dowodowy zebrany na przewodzie sądowym nie wystarcza do przypisania Hieronimowi A. zarzucanych mu przestępstw.W konkluzji rewizja wnosi o uchylenie zaskarżonej części wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Rewizja oskarżonego Bogdana J. zarzuca:1)obrazę przepisów prawa materialnego przez niewłaściwą kwalifikację prawną czynów opisanych w pkt 2) i 5),2)błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę do skazania Bogdana J. za czyny opisane w pkt 1) i 3),3)rażącą surowość wymierzonych mu kar.W uzasadnieniu rewizja wywodzi co do czynu opisanego w pkt 2) - że czyn ten należało zakwalifikować z art. 3 § 1 wyżej wymienionej ustawy, a nie z art. 3 § 2, albowiem w wypadku użycia przez sprawcę broni nie nabitej nie może być mowy o używaniu tej broni, lecz "tylko o straszeniu tą bronią"; co do czynu opisanego w pkt 5) - że czyn ten należało zakwalifikować z art. 4 § 2 m.k.k. ze względu na to, że Bogdan J. pistolet miał w swym ręku przez krótki okres, jak również ze względu na jego słabą inteligencję i dziecinne usposobienie; co do czynów opisanych w pkt 1) i 3) - że czyny te noszą cechy niekaralnego przygotowania. Zarzut rażącej surowości kary uzasadnia rewizja przemożnym psychicznym wpływem ze strony Hieronima A. na Bogdana J., nieuzyskaniem żadnych korzyści z udziału w przestępstwach i młodocianym wiekiem.W konkluzji rewizja wnosi o uniewinnienie oskarżonego z zarzutów opisanych w pkt 1) i 3), o poprawienie kwalifikacji prawnej z art. 3 § 2 na art. 3 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. i z art. 4 § 1 na art. 4 § 2 m.k.k. oraz o złagodzenie wymierzonej oskarżonemu kary do najniższego ustawowego minimum.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Co do rewizji oskarżonego Bogdana J.Rewizja jest niesłuszna.1.Czyn oskarżonego Bogdana J. opisany w pkt 2) polegał na tym, że działając w. zamiarze ograbienia pracownika poczty S., zaatakował go nagle z zasadzki i skierował do niego trzymany w ręku pistolet. Najzupełniej chybione są wywody rewizji na temat, czy użycie przez sprawcę broni nie nabitej uważać należy za "używanie" broni, czy tylko za "straszenie" tą bronią. Ustawa z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) w art. 3 § 2 używa terminu "kto posługuje się" bronią lub innym niebezpiecznym narzędziem, odstępując od terminologii dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68), gdzie w art. 2 § 2 mowa była o używaniu broni.Zakres pojęcia "posługuje się" jest szerszy od pojęcia "używa" i obejmuje wszelkie manipulacje bronią. Oskarżony, kierując broń w stronę napadniętego pracownika poczty, posłużył się w ten sposób tą bronią, wyczerpując tym swoim czynem znamiona przestępstwa z art. 3 § 2 wymienionej wyżej ustawy.2.Czatowanie w zasadzce na upatrzoną ofiarę, zgodnie zarówno z doktryną, jak i z utartą w tej mierze od wielu lat praktyką sądową, jest usiłowaniem, a nie niekaralnym przygotowaniem, jak to bezzasadnie wywodzi rewizja. W tym stanie rzeczy kwalifikację przypisanych oskarżonemu w pkt III i V czynów uznano za prawidłową.3.Skoro oskarżony przechowywanej nielegalnie broni używał do celów zbrodniczych, nie może być mowy o kwalifikacji jego czynu z § 2 art. 4 m.k.k. O stopniu społecznego niebezpieczeństwa wynikającego z nielegalnego przechowywania broni decyduje bowiem nie czas trwania nielegalnego przechowywania, lecz osobowość sprawcy i cel, dla jakiego broń jest przechowywana.4.Kara za przestępstwo z art. 4 § 1 m.k.k. wymierzona została Bogdanowi J. w najniższym ustawowym wymiarze, a kara łączna, w której uwzględniono aż 3-krotne skazanie go na kary po 5 lat więzienia i jedno skazanie na 2 lata więzienia, przewyższa zaledwie o 1 rok wymiar kary orzeczonej za najcięższe ze zbiegających się przestępstw. Z powyższego wynika, że karę łączną wymierzono Bogdanowi J. w sposób dla niego korzystny i wobec tego o rażącej surowości tej kary nie może być mowy.Co do rewizji prokuratora.Rewizja prokuratora nie zawiera nic innego poza polemiką z przekonaniem Sądu opartym na swobodnej ocenie dowodów. Taka zaś polemika, jeśli nie wykazuje luk czy błędów w rozumowaniu sądu, nie może stanowić podstawy do uchylenia wyroku.W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji.