IV K 3/53

WyrokIzba Karna1953-04-17

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zmiana przepisów proceduralnych, która weszła w życie po wszczęciu postępowania, ale przed wydaniem orzeczenia, powinna być stosowana z mocą wsteczną do spraw wszczętych według przepisów dotychczasowych?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zmiana przepisów proceduralnych, która weszła w życie z dniem ogłoszenia, powinna być stosowana wstecz do spraw wszczętych według przepisów dotychczasowych, chyba że ustawa stanowi inaczej. Błędne jest stanowisko sądu niższej instancji, że zmiana obowiązująca od niedawna nie ma zastosowania do sprawy wszczętej wcześniej. W konsekwencji, umorzenie postępowania z powodu braku wniosku oskarżyciela prywatnego było niedopuszczalne, gdy prokurator popierał oskarżenie.
Stan faktyczny
Sąd Powiatowy skazał Piotra D. z art. 235 § 1 lit. a) k.k. Sąd Wojewódzki uchylił ten wyrok i umorzył postępowanie, uznając, że czyn oskarżonego zawierał jedynie znamiona przestępstwa z art. 237 § 1 k.k., ściganego z oskarżenia prywatnego, a w sprawie brak było wniosku pokrzywdzonego. Sąd Wojewódzki błędnie zinterpretował datę wejścia w życie nowelizacji art. 65 § 1 k.p.k.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego i uznał oskarżonego za winnego popełnienia przestępstwa z art. 237 § 1 k.k., skazując go na karę pozbawienia wolności.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy przy udziale Prokuratora Generalnej Prokuratury po rozpoznaniu na rozprawie rewizyjnej w dniu 17 kwietnia 1953 r. sprawy Piotra D., oskarżonego z art. 235 § 1 lit. a) k. k., z powodu rewizji nadzwyczajnej, założonej przez Generalnego Prokuratora od wyroku Sądu Wojewódzkiego w O. z dnia 14 października 1952 r. sygn. akt V. Kr. 1248/52 - na podstawie art. 394-396, 400 § 1, 383 § 2, 388 § 1 k. p. k. 1 art. 4 d. o o. s. k.:I. Uchyla zaskarżany wyrok;II. Piotra D. uznaje za winnego tego, że 7 września 1951 r. w K. zadał Tadeuszowi S. lekkie uszkodzenie ciała, tj. przestępstwa z art. 237 § 1 k. k., i za czyn ten skazuje go na ... więzienia, z zaliczeniem na poczet tej kary okresu tymczasowego aresztowania od ...Uzasadnienie faktyczneOd prawomocnego wyroku Sądu Wojewódzkiego w O. z dnia 14 października 1952 r., mocą którego uchylono wyrok Sądu Powiatowego w ... z dnia 28 kwietnia 1952 r. i postępowanie przeciwko oskarżonemu Piotrowi D. z art. 235 § 1 lit. a) k. k. umorzono, wniósł rewizję nadzwyczajną Prokurator Generalny PRL, domagając się uchylenia powyższego wyroku.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Sąd Powiatowy w ... skazał oskarżonego Piotra D. z art. 235 § 1 lit. a) k. k. na karę ... więzienia.Wyrokiem z dnia 14 października 1952 r. Sąd Wojewódzki w ... uchylił wyrok Sądu Powiatowego i postępowanie karne przeciwko oskarżonemu umorzył. Umorzenie postępowania Sąd Wojewódzki uzasadnił tym, że czyn oskarżonego zawiera jedynie znamiona przestępstwa z art. 237 k.k., ściganego z oskarżenia prywatnego, a w sprawie brak jest wniosku pokrzywdzonego, jako oskarżyciela prywatnego, zaś art. 65 § 1 k. p. k. w nowym brzmieniu obowiązuje "zaledwie" od dnia 22.V.1952 r.Uzasadnienie to jest błędne, ponieważ ustawa z dnia 28 kwietnia 1952 r. o zmianie niektórych przepisów postępowania karnego (Dz. U. Nr 25/1952, poz. 170) weszła w życie z dniem ogłoszenia, tj. dnia 22.V.1952 r., i od tej chwili przepisy kodeksu postępowania karnego obowiązują w brzmieniu zmienionym tą ustawą, co oczywiście dotyczy i art. 65 § 1 k.p.c. Zmiana przepisów proceduralnych różni się od zmiany przepisów prawa materialnego tym, że zmiana przepisów proceduralnych - w braku odmiennego uregulowania ustawowego - działa wstecz, to znaczy stosuje się do spraw wszczętych według przepisów dotychczasowych. Pogląd Sądu Wojewódzkiego, iż skoro zmiana art. 65 § 1 k.p.k. obowiązuje "zaledwie" od 22.V.1952 r., a sprawa niniejsza została wszczęta wcześniej, to w dniu wyrokowania, tj. w dniu 14 października 1952 r., prawa prokuratora w tej sprawie ocenić należy według przepisów dawnych, jest błędny i stanowi obrazę art. 6 ustawy z dnia 28.IV.1952 r., w myśl którego powyższa ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.Ponieważ w sprawie niniejszej prokurator wniósł i popierał oskarżenie, umorzenie postępowania wobec braku aktu oskarżenia wniesionego przez oskarżyciela prywatnego było niedopuszczalne i nastąpiło z obrazą wyżej powołanego art. 6 ustawy z dnia 28.IV.1952 r. i art. 65 § 1 k. p. k.Z tych zasad wyrok umarzający Sądu Wojewódzkiego należało uchylić i orzec jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 235 § 1art. 394art. 4art. 237 § 1art. 237 KKart. 65 § 1art. 65 § 1 KPCart. 65 § 1 KPKart. 6§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.