IV K 422/52

WyrokIzba Karna1953-03-04

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pracownik Polskich Kolei Państwowych, który nie zgłosił się do pracy w nowym miejscu po przeniesieniu, podlega odpowiedzialności karnej na podstawie ustawy o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny pracy, mimo że nie zgłosił się do pracy w miejscu dotychczasowego zatrudnienia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że stanowisko Sądu Powiatowego było błędne. Ustawa o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny pracy nie ogranicza naruszenia dyscypliny do opuszczenia pracy "w miejscu dotychczasowego zajęcia". Pracownik PKP podlega przepisom rozporządzenia o służbie w PKP, zgodnie z którym przeniesienie pracownika z urzędu do innej miejscowości jest dopuszczalne, a odmowa przyjęcia decyzji jest równoznaczna z doręczeniem. Niezgłoszenie się do pracy w nowym miejscu podlegało rozpoznaniu w postępowaniu sądowym.
Stan faktyczny
Sąd Powiatowy w Ostrołęce uniewinnił Czesława G. od zarzutu naruszenia socjalistycznej dyscypliny pracy, polegającego na niezgłoszeniu się do pracy po przeniesieniu do innej miejscowości. Prokurator Generalny wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając obrazę przepisów prawa. Czesław G. był pracownikiem PKP, który nie stawił się do pracy w nowym miejscu, do którego został przeniesiony.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Powiatowego w Ostrołęce i umorzył postępowanie w sprawie Czesława G. na podstawie ustawy o amnestii.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Czesława G., osk. z art. 7 i 8 ustawy z dn. 19.IV.1950 r. (Dz. U. Nr 20, poz. 168), po rozpoznaniu założonej przez Generalnego Prokuratora rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Powiatowego w Ostrołęce z dnia 19 lutego 1952 r., na podstawie art. 375, 394-396, 400, 383 pkt 2 i art. 388 k.p.k. oraz art. 2, 3 i 19 ustawy z dn. 22.XI.1952 r. o amnestii uchylił zaskarżony wyrok i postępowanie w sprawie umorzył.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 19 lutego 1952 r. Sąd Powiatowy w Ostrołęce uniewinnił oskarżonego Czesława G. z oskarżenia o czyn przewidziany w art. 7 ustawy z dn. 19.IV.1950 r. o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny pracy (Dz. U. Nr 20, poz. 168), który miał popełnić przez to, że będąc pracownikiem Kolei Państwowych w M. po przeniesieniu go na równorzędne stanowisko do K., nie zgłosił się bez usprawiedliwionej przyczyny do pracy.Wyrok ten uprawomocnił się.Od powyższego wyroku w terminie ustawowym założył na niekorzyść oskarżonego rewizję nadzwyczajną Prokurator Generalny wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Powiatowemu do ponownego rozpoznania. Rewizja nadzwyczajna zarzuca obrazę § 36 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dn. 2.XI.1945 r. o służbie w przedsiębiorstwie "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 52, poz. 299) oraz art. 4 i 7 ustawy z dn. 19.IV.1950 r. o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny pracy (Dz. U. Nr 20, poz. 168) przez uznanie, iż pracownik wspomnianego przedsiębiorstwa nie zgłaszający się do miejscowości, do której został przeniesiony nie podlega karze sądowej za naruszenie socjalistycznej dyscypliny pracy.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Rewizja nadzwyczajna jest zasadna. Czesław G., etatowy pomocnik maszynisty parowozowego, został dekretem Zarządu Kolei Wąskotorowych w M. przeniesiony na równorzędne stanowisko do Zarządu Kolei Wąskotorowych w K. Dekretu tego Czesław G. nie przyjął i do pracy w nowym miejscu nie zgłosił się. W związku z tym Zarząd Kolei Wąskotorowych w K. wystąpił do Sądu Powiatowego w Ostrołęce o ukaranie Czesława G. stosownie do przepisów art. 7 i 8 ustawy z dn. 19.IV.1950 r. o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny pracy.Sąd Powiatowy oskarżonego uniewinnił. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że oskarżony nie może być skazany na podstawie wspomnianej ustawy z dn. 19.IV.1950 r., gdyż zgłaszał się nadal do pracy w M., choć mu tam pracować nie pozwalano, zaś w myśl art. 4 tejże ustawy naruszenie dyscypliny pracy ma miejsce wówczas, gdy oskarżony nie zgłosi się do pracy w miejscu jego dotychczasowego zajęcia, bez usprawiedliwienia".Stanowisko Sądu Powiatowego jest błędne. W art. 4 ustawy z dn. 19.IV.1950 r. nie ma bynajmniej mowy o opuszczeniu pracy "w miejscu dotychczasowego zajęcia". Do oskarżonego mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dn. 2.XII.1945 r. o służbie w przedsiębiorstwie "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 52, poz. 299). Zgodnie z § 3 tego rozporządzenia, stosunek służbowy pracowników PKP jest publicznoprawny, a w myśl § 36, właściwa władza może przenieść pracownika PKP z urzędu do innej miejscowości. Kwestia nieprzyjęcia przez oskarżonego dekretu o przeniesieniu jest bez znaczenia, a to wobec § 7 pkt 3 przytoczonego wyżej rozporządzenia stanowiącego, iż odmowa przyjęcia decyzji przez pracownika jest równoznaczna z doręczeniem. Niezgłoszenie się oskarżonego do pracy w K. podlegało na tle tych przepisów rozpoznaniu w postępowaniu sądowym z oskarżenia z art. 7 ustawy z dn. 19.IV.1950 r. Zachodzi przeto konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku.Wydanie wyroku skazującego w sprawie niniejszej jest w obecnym stanie sprawy przedwczesne, ponieważ zachodzi konieczność ustalenia, czy przełożone władze kolejowe, przenosząc oskarżonego z urzędu do innej miejscowości, dopełniły warunków przewidzianych w § 36 ust. 5 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dn. 2.XI.1945 r.Sąd Powiatowy z powodu błędnego stanowiska nie badał tego zagadnienia i dlatego zachodziłaby ewentualnie konieczność przekazania sprawy Sądowi Powiatowemu do ponownego rozpoznania, jednak wobec wejścia w życie ustawy o amnestii z dn. 22.XI.1952 r., która przypadki złośliwego i uporczywego naruszenia dyscypliny pracy przewidziane w art. 7 ustawy z dn. 19.IV.1950 r. puszcza w niepamięć i przebacza, przekazanie sprawy Sądowi Powiatowemu stało się zbędne, wobec czego Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 7art. 375art. 388 KPKart. 2art. 4§ 36 ust. 1§ 3§ 36§ 7 pkt 3§ 36 ust. 5

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026.