I KO 271/51
PostanowienieIzba Karna1951-01-08
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy porzucenie pracy przez pracownika podlegającego przepisom ustawy o zapobieżeniu płynności kadr, po upływie terminu wypowiedzenia, powinno być ścigane z ustawy o zapobieżeniu płynności kadr, czy z ustawy o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny pracy, oraz czy nakaz wydany w wykonaniu tych ustaw jest aktem administracyjnym podlegającym ocenie sądu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że czyn polegający na opuszczeniu stanowiska służbowego po upływie terminu wypowiedzenia pracy przez pracownika, podlegającego przepisom ustawy z dnia 7 marca 1950 r. o zapobieżeniu płynności kadr, powinien być kwalifikowany wyłącznie z art. 6 tej ustawy, ponieważ jest to przepis szczególny w stosunku do ogólnego naruszenia dyscypliny pracy z ustawy z dnia 19 kwietnia 1950 r. Nakaz wydany przez właściwą władzę administracyjną w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 marca 1950 r. i rozporządzenia wykonawczego Rady Ministrów stanowi orzeczenie urzędu w rozumieniu art. 6 k.p.k., podlegające samodzielnej ocenie sądu.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki we Wrocławiu przedstawił Sądowi Najwyższemu dwie kwestie prawne dotyczące kwalifikacji czynu porzucenia pracy przez pracownika podlegającego przepisom ustawy o zapobieżeniu płynności kadr oraz oceny prawnej nakazu wydanego w wykonaniu tych przepisów. Analiza dotyczyła przepisów ustawy z dnia 7 marca 1950 r. o zapobieżeniu płynności kadr oraz ustawy z dnia 19 kwietnia 1950 r. o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny pracy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy rozstrzygnął przedstawione kwestie prawne, wskazując na właściwą kwalifikację czynu i charakter prawny wydanego nakazu.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym w sprawie Henryka Z. osk. z art. 7 ustawy z dnia 19 kwietnia 1950 r. (Dz. U. z 1950 r. Nr 20, poz. 168), po wysłuchaniu wniosku Prokuratora, na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. postanowił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki we Wrocławiu jako rewizyjny kwestię prawną:1)"Czy porzucenie po upływie ustawowego terminu wypowiedzenia pracy przez pracownika, podlegającego przepisom ustawy o zapobieżeniu płynności kadr, winno być ścigane z art. 7 pkt 2 ustawy z dnia 19 kwietnia 1950 r. (Dz. U. z 1950 r. Nr 20, poz. 168), czy też z art. 6 ustawy z dnia 7 marca 1950 r. (Dz. U. z 1950 r. Nr 10, poz. 107)?2) Czy nakaz wydany przez właściwą władzę w wykonaniu art. 1 i 3 ustawy z dnia 7 marca 1950 r. (Dz. U. z 1950 r. Nr 10, poz. 107) i w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 kwietnia 1950 r. (Dz. U. z 1950 r. Nr 18, poz. 153) jest aktem administracyjnym podlegającym ocenie sądu w granicach art. 6 k.p.k.?"rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneUstawa specjalna uchyla moc ustawy ogólnej: np. przepis art. 226 k.k. jest ustawą specjalną, wyłączającą możność zastosowania przepisu ogólnego tj. art. 225 k.k. Nie można wtedy podciągnąć odnośnych czynów pod oba przepisy i wymierzać karę surowszą w myśl art. 36 k.k., gdyż czyn wtedy podpada nie pod 2 przepisy ustawy karnej, lecz tylko pod jedną ustawę, a mianowicie pod ustawę specjalną (a nie surowszą). Oczywiście osobnik, podpadający pod ustawę z dnia 7 marca 1950 r. (Dz. U. z 1950 r. Nr 10, poz. 107) może popełnić przestępstwo z ustawy z dnia 19 kwietnia 1950 r. (Dz. U. z 1950 r. Nr 20, poz. 168), ale czyn polegający na opuszczeniu stanowiska służbowego po upływie terminu wypowiedzenia pracy przez pracownika, podlegającego przepisom ustawy z dnia 7 marca 1950 r. (Dz. U. z 1950 r. Nr 10, poz. 107) o zapobieżeniu płynności kadr nie może wyczerpywać także dyspozycji z art. 7 ustawy z dnia 19 kwietnia 1950 r. (Dz. U. z 1950 r. Nr 20, poz. 168) o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny pracy, a to dlatego, że ta ustawa jest ustawą ogólną, w stosunku do której ustawa z dnia 7 marca 1950 r. (Dz. U. z 1950 r. Nr 10, poz. 107) jest ustawą specjalną.W tym przypadku należy zakwalifikować czyn tylko pod art. 6 ustawy z dnia 7 marca 1950 r. (Dz. U. z 1950 r. Nr 10, poz. 107), ponieważ przepis ten przewiduje przestępstwo specjalne w stosunku do ogólnego naruszenia dyscypliny pracy. Tu podmiotem przestępstwa może być każdy pracownik, tam tylko pracownik o specjalnych właściwościach.Nakaz wydany przez właściwą władzę administracyjną w oparciu o przepisy zawarte w ustawie z dnia 7 marca 1950 r. (Dz. U. z 1950 r. Nr 10, poz. 107), oraz w rozporządzeniu wykonawczym Rady Ministrów z dnia 17 kwietnia 1950 r. (Dz. U. z 1950 r. Nr 18, poz. 153) stanowi orzeczenie urzędu w rozumieniu art. 6 k.p.k., podlegające samodzielnej ocenie sądu.Dlatego też sąd jest w szczególności uprawniony do samodzielnego rozstrzygnięcia w każdym konkretnym przypadku, czy osoba, której nakaz dotyczył, należy do kategorii pracowników wymienionych w § 2 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów.
Powiązane orzeczenia
- KO 271/51 1951-01-08Czy porzucenie pracy przez pracownika podlegającego przepisom ustawy o zapobieżeniu płynności kadr, po upływie terminu wypowiedzenia, powinno być ścigane z art. 7 ustawy z dnia 19.04.1950 r., czy z art. 6 ustawy z dnia 0…
- KO 75/52 1952-08-14Czy art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 1950 r. zawieszający prawo pracownika do wypowiedzenia umowy o pracę dotyczy również przypadków rozwiązania umowy o pracę ze skutkiem natychmiastowym z powodów określonych w art. 31…
- I KO 45/54 1955-01-29Jak należy traktować podżegacza do naruszenia ustawy z dnia 19 kwietnia 1950 r. o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny pracy, w szczególności czy i z jakiego przepisu odpowiada osoba, która nakłoniła inną osobę do o…
- I K 139/51 1951-02-23Czy uchylanie się od pracy po odbyciu kary aresztu, orzeczonej za uchylanie się od odbycia kary sądowej z art. 8 ustawy o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny pracy, stanowi przestępstwo z art. 13 tej ustawy?
- I KO 140/51 1951-05-14Czy opuszczenie zakładu pracy i podjęcie zatrudnienia w innym miejscu, bez formalnego rozwiązania umowy o pracę i bez uzyskania zgody, stanowi uporczywe i złośliwe naruszenie dyscypliny pracy w rozumieniu art. 7 ustawy z…
Powołane przepisy
art. 7art. 390 § 1 KPKart. 7 pkt 2art. 6art. 1art. 6 KPKart. 226 KKart. 225 KKart. 36 KK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.