I KO 271/51

PostanowienieIzba Karna1951-01-08

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy porzucenie pracy przez pracownika podlegającego przepisom ustawy o zapobieżeniu płynności kadr, po upływie terminu wypowiedzenia, powinno być ścigane z ustawy o zapobieżeniu płynności kadr, czy z ustawy o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny pracy, oraz czy nakaz wydany w wykonaniu tych ustaw jest aktem administracyjnym podlegającym ocenie sądu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że czyn polegający na opuszczeniu stanowiska służbowego po upływie terminu wypowiedzenia pracy przez pracownika, podlegającego przepisom ustawy z dnia 7 marca 1950 r. o zapobieżeniu płynności kadr, powinien być kwalifikowany wyłącznie z art. 6 tej ustawy, ponieważ jest to przepis szczególny w stosunku do ogólnego naruszenia dyscypliny pracy z ustawy z dnia 19 kwietnia 1950 r. Nakaz wydany przez właściwą władzę administracyjną w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 marca 1950 r. i rozporządzenia wykonawczego Rady Ministrów stanowi orzeczenie urzędu w rozumieniu art. 6 k.p.k., podlegające samodzielnej ocenie sądu.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki we Wrocławiu przedstawił Sądowi Najwyższemu dwie kwestie prawne dotyczące kwalifikacji czynu porzucenia pracy przez pracownika podlegającego przepisom ustawy o zapobieżeniu płynności kadr oraz oceny prawnej nakazu wydanego w wykonaniu tych przepisów. Analiza dotyczyła przepisów ustawy z dnia 7 marca 1950 r. o zapobieżeniu płynności kadr oraz ustawy z dnia 19 kwietnia 1950 r. o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny pracy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy rozstrzygnął przedstawione kwestie prawne, wskazując na właściwą kwalifikację czynu i charakter prawny wydanego nakazu.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym w sprawie Henryka Z. osk. z art. 7 ustawy z dnia 19 kwietnia 1950 r. (Dz. U. z 1950 r. Nr 20, poz. 168), po wysłuchaniu wniosku Prokuratora, na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. postanowił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki we Wrocławiu jako rewizyjny kwestię prawną:1)"Czy porzucenie po upływie ustawowego terminu wypowiedzenia pracy przez pracownika, podlegającego przepisom ustawy o zapobieżeniu płynności kadr, winno być ścigane z art. 7 pkt 2 ustawy z dnia 19 kwietnia 1950 r. (Dz. U. z 1950 r. Nr 20, poz. 168), czy też z art. 6 ustawy z dnia 7 marca 1950 r. (Dz. U. z 1950 r. Nr 10, poz. 107)?2) Czy nakaz wydany przez właściwą władzę w wykonaniu art. 1 i 3 ustawy z dnia 7 marca 1950 r. (Dz. U. z 1950 r. Nr 10, poz. 107) i w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 kwietnia 1950 r. (Dz. U. z 1950 r. Nr 18, poz. 153) jest aktem administracyjnym podlegającym ocenie sądu w granicach art. 6 k.p.k.?"rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneUstawa specjalna uchyla moc ustawy ogólnej: np. przepis art. 226 k.k. jest ustawą specjalną, wyłączającą możność zastosowania przepisu ogólnego tj. art. 225 k.k. Nie można wtedy podciągnąć odnośnych czynów pod oba przepisy i wymierzać karę surowszą w myśl art. 36 k.k., gdyż czyn wtedy podpada nie pod 2 przepisy ustawy karnej, lecz tylko pod jedną ustawę, a mianowicie pod ustawę specjalną (a nie surowszą). Oczywiście osobnik, podpadający pod ustawę z dnia 7 marca 1950 r. (Dz. U. z 1950 r. Nr 10, poz. 107) może popełnić przestępstwo z ustawy z dnia 19 kwietnia 1950 r. (Dz. U. z 1950 r. Nr 20, poz. 168), ale czyn polegający na opuszczeniu stanowiska służbowego po upływie terminu wypowiedzenia pracy przez pracownika, podlegającego przepisom ustawy z dnia 7 marca 1950 r. (Dz. U. z 1950 r. Nr 10, poz. 107) o zapobieżeniu płynności kadr nie może wyczerpywać także dyspozycji z art. 7 ustawy z dnia 19 kwietnia 1950 r. (Dz. U. z 1950 r. Nr 20, poz. 168) o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny pracy, a to dlatego, że ta ustawa jest ustawą ogólną, w stosunku do której ustawa z dnia 7 marca 1950 r. (Dz. U. z 1950 r. Nr 10, poz. 107) jest ustawą specjalną.W tym przypadku należy zakwalifikować czyn tylko pod art. 6 ustawy z dnia 7 marca 1950 r. (Dz. U. z 1950 r. Nr 10, poz. 107), ponieważ przepis ten przewiduje przestępstwo specjalne w stosunku do ogólnego naruszenia dyscypliny pracy. Tu podmiotem przestępstwa może być każdy pracownik, tam tylko pracownik o specjalnych właściwościach.Nakaz wydany przez właściwą władzę administracyjną w oparciu o przepisy zawarte w ustawie z dnia 7 marca 1950 r. (Dz. U. z 1950 r. Nr 10, poz. 107), oraz w rozporządzeniu wykonawczym Rady Ministrów z dnia 17 kwietnia 1950 r. (Dz. U. z 1950 r. Nr 18, poz. 153) stanowi orzeczenie urzędu w rozumieniu art. 6 k.p.k., podlegające samodzielnej ocenie sądu.Dlatego też sąd jest w szczególności uprawniony do samodzielnego rozstrzygnięcia w każdym konkretnym przypadku, czy osoba, której nakaz dotyczył, należy do kategorii pracowników wymienionych w § 2 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 7art. 390 § 1 KPKart. 7 pkt 2art. 6art. 1art. 6 KPKart. 226 KKart. 225 KKart. 36 KK§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.