KO 271/51

PostanowienieIzba Karna1951-01-08

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne

Czy porzucenie pracy przez pracownika podlegającego przepisom ustawy o zapobieżeniu płynności kadr, po upływie terminu wypowiedzenia, powinno być ścigane z art. 7 ustawy z dnia 19.04.1950 r., czy z art. 6 ustawy z dnia 07.03.1950 r.? Czy nakaz wydany w wykonaniu ustawy z dnia 07.03.1950 r. jest aktem administracyjnym podlegającym ocenie sądu?

Ratio decidendi

Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że porzucenie pracy przez pracownika podlegającego przepisom ustawy o zapobieżeniu płynności kadr, po upływie terminu wypowiedzenia, powinno być kwalifikowane jako przestępstwo z art. 6 ustawy z dnia 7.03.1950 r., a nie z art. 7 ustawy z dnia 19.04.1950 r. Ustawa z dnia 7.03.1950 r. jest ustawą specjalną w stosunku do ustawy z dnia 19.04.1950 r., która jest ustawą ogólną. Nakaz wydany przez właściwą władzę administracyjną w oparciu o te ustawy stanowi orzeczenie urzędu w rozumieniu art. 6 k.p.k., podlegające samodzielnej ocenie sądu.

Stan faktyczny

Sąd Wojewódzki we Wrocławiu przedstawił Sądowi Najwyższemu kwestię prawną dotyczącą kwalifikacji czynu pracownika, który porzucił pracę po upływie terminu wypowiedzenia, podlegając przepisom ustawy o zapobieżeniu płynności kadr. Dotyczyło to wyboru między dwoma przepisami: art. 7 ustawy z dnia 19.04.1950 r. a art. 6 ustawy z dnia 07.03.1950 r. Dodatkowo, sąd pytał o charakter nakazu administracyjnego wydanego w oparciu o te ustawy.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy rozstrzygnął przedstawioną kwestię prawną, kwalifikując czyn jako przestępstwo z art. 6 ustawy z dnia 7.03.1950 r. i uznając nakaz administracyjny za podlegający ocenie sądu.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: prezes K. Bzowski (sprawozdawca); Sędziowie: J. Potępa, M. Szerer; Prokurator: L. Penner.SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym w sprawie Henryka Z., osk. z art. 7 ustawy z dn. 19.IV 1950 r. (Dz. U. R. P. Nr 20, poz. 168), po wysłuchaniu wniosku Prokuratora, na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. postanowił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki we Wrocławiu jako rewizyjny kwestię prawną:1.Czy porzucenie, po upływie ustawowego terminu wypowiedzenia, pracy przez pracownika, podlegającego przepisom ustawy o zapobieżeniu płynności kadr, powinno być ścigane z art. 7 pkt 2 ustawy z dn. 19.IV 1950 r. (Dz. U. R. P. Nr 20, poz. 168), czy też z art. 6 ustawy z dn. 7.III 1950 r. (Dz. U. R. P. Nr 10, poz. 107)?2.Czy nakaz wydany przez właściwą władzę w wykonaniu art. 1 i 3 ustawy z dn. 7.III 1950 r. (Dz. U. R. P. Nr 10, poz. 107) i w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dn. 17.IV 1950 r. (Dz. U. R. P. Nr 18, poz. 153) jest aktem administracyjnym, podlegającym ocenie sądu w granicach art. 6 k.p.k.?rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneUstawa specjalna uchyla moc ustawy ogólnej np. przepis art. 226 k.k. jest przepisem specjalnym wyłączającym możność zastosowania przepisu ogólnego tj. art. 225 k.k. Nie można wtedy podciągać odnośnych czynów pod oba przepisy i wymierzać kary surowszej w myśl art. 36 k.k., gdyż czyn narusza nie 2 przepisy ustawy karnej, lecz tylko jeden przepis, a mianowicie przepis specjalny (a nie koniecznie surowszy). Oczywiście osoba, naruszająca ustawę z dn. 7.III 1950 r. (Dz. U. R. P. Nr 10, poz. 107), może popełnić przestępstwo przewidziane w ustawie z dn. 19.IV 1950 r. (Dz. U. R. P. Nr 20, poz. 168), ale czyn polegający na opuszczeniu stanowiska służbowego po upływie terminu wypowiedzenia pracy przez pracownika, podlegającego przepisom ustawy z dn. 7.III 1950 r. (Dz. U. R. P. Nr 10, poz. 107) o zapobieżeniu płynności kadr nie może wyczerpywać także dyspozycji z art. 7 ustawy z dn. 19.IV 1950 r. (Dz. U. R. P. Nr 20, poz. 168) o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny pracy, a to dlatego, że ta ustawa jest ustawą ogólną, w stosunku do której ustawa z dn. 7.III 1950 r. (Dz. U. R. P. Nr 10, poz. 107) jest ustawą specjalną.W tym przypadku należy zakwalifikować czyn tylko jako przestępstwo z art. 6 ustawy z dn. 7.III 1950 r. (Dz. U. R. P. Nr 10, poz. 107), ponieważ przepis ten przewiduje przestępstwo specjalne w stosunku do ogólnego naruszenia dyscypliny pracy. Podmiotem przestępstwa przewidzianego w ustawie z dn. 19.IV 1950 r. może być każdy pracownik, w ustawie zaś z dn. 7.III 1950 r. - tylko pracownik o specjalnych kwalifikacjach zawodowych.Nakaz wydany przez właściwą władzę administracyjną w oparciu o przepisy zawarte w ustawie z dn. 7.III 1950 r. (Dz. U. R. P. Nr 10, poz. 107), oraz w rozporządzeniu wykonawczym Rady Ministrów z dn. 17.IV 1950 r. (Dz. U. R. Nr 18, poz. 153) stanowi orzeczenie urzędu w rozumieniu art. 6 k.p.k., podlegające samodzielnej ocenie sądu.Dlatego też sąd jest w szczególności uprawniony do samodzielnego rozstrzygnięcia w każdym konkretnym przypadku, czy osoba, której nakaz dotyczył, należy do kategorii pracowników wymienionych w § 2 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów.

Powiązane orzeczenia

I KO 271/51 1951-01-08Czy porzucenie pracy przez pracownika podlegającego przepisom ustawy o zapobieżeniu płynności kadr, po upływie terminu wypowiedzenia, powinno być ścigane z ustawy o zapobieżeniu płynności kadr, czy z ustawy o zabezpiecze…
KO 75/52 1952-08-14Czy art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 1950 r. zawieszający prawo pracownika do wypowiedzenia umowy o pracę dotyczy również przypadków rozwiązania umowy o pracę ze skutkiem natychmiastowym z powodów określonych w art. 31…
I KO 45/54 1955-01-29Jak należy traktować podżegacza do naruszenia ustawy z dnia 19 kwietnia 1950 r. o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny pracy, w szczególności czy i z jakiego przepisu odpowiada osoba, która nakłoniła inną osobę do o…
I K 139/51 1951-02-23Czy uchylanie się od pracy po odbyciu kary aresztu, orzeczonej za uchylanie się od odbycia kary sądowej z art. 8 ustawy o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny pracy, stanowi przestępstwo z art. 13 tej ustawy?
I KO 203/55 1956-06-28Czy dla bytu przestępstwa określonego w art. 11 ustawy z dnia 15 grudnia 1951 r. o orzecznictwie karno-administracyjnym potrzebne jest ustalenie, że kara pracy poprawczej, do której odbycia oskarżony się nie stawił, miał…

Powołane przepisy

art. 7art. 390 § 1 KPKart. 7 pkt 2art. 6art. 1art. 6 KPKart. 226 KKart. 225 KKart. 36 KK§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.