IV K 834/55
WyrokIzba Karna1955-11-15
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pomówienie współoskarżonego, które jest niejasne, niespójne i nie znajduje potwierdzenia w innych dowodach, może stanowić wystarczającą podstawę do skazania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że pomówienie współoskarżonego nie stanowi dowodu pełnowartościowego, chyba że jest jasne, konsekwentne i znajduje potwierdzenie w innych dowodach. W niniejszej sprawie wyjaśnienia współoskarżonego Romana W. były pełne rozbieżności i nie znalazły potwierdzenia w innych dowodach, co uniemożliwiło uznanie ich za wiarygodne. W związku z brakiem wystarczających dowodów winy, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżoną część wyroku i uniewinnił oskarżoną.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki skazał Annę L. za nakłonienie Romana W. do podpalenia sterty należącej do Państwowego Gospodarstwa Rolnego, co spowodowało stratę 14.000 zł. Oskarżona wniosła rewizję, zarzucając błędną ocenę okoliczności faktycznych i oparcie wyroku wyłącznie na pomówieniu współoskarżonego Romana W., które miało być pełne rozbieżności. Sąd Najwyższy uznał rewizję za zasadną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżoną część wyroku w stosunku do oskarżonej Anny L. i uniewinnił ją od zarzutu popełnienia przypisanego jej czynu.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Anny L., osk. z art. 26 i 215 § 1 k.k. z powodu rewizji, założonej przez oskarżoną od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy z dnia 8 lipca 1955 r. na podstawie art. 375, 383 pkt 3, 388 § 1 k.p.k. uchylił zaskarżoną część wyroku co do oskarżonej Anny L. i oskarżoną uniewinnił z zarzutu popełnienia przypisanego jej czynu.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Bydgoszczy wyrokiem z dn. 8.VII.1955 r. uznał m. in. oskarżoną Annę L. za winną tego, że nakłoniła Romana W. do podpalenia sterty z mieszanką, należącej do tamtejszego Państwowego Gospodarstwa Rolnego, która to sterta doszczętnie spłonęła, czym spowodowała stratę, wyrażającą się w kwocie 14.000 zł - i za ten czyn z mocy art. 26 i 215 § 1 k.k. skazał ją na karę 2 (dwóch) lat więzienia.Od wyroku tego założyła rewizję oskarżona.Rewizja, oparta na przepisie art. 371 pkt 3 k.p.k., zarzuca błędną ocenę okoliczności faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku, w szczególności przez oparcie przekonania o winie oskarżonej wyłącznie na omówieniu współoskarżonego Romana W., mimo że pomówienie to, jako pełne rozbieżności, na wiarę nie zasługuje.W konkluzji rewizja zawiera wniosek o uchylenie wyroku co do oskarżonej Anny L. i uniewinnienie jej z zarzutu oskarżenia.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Rewizja oskarżonej jest zasadna.Sąd Wojewódzki istotnie przyjął za wiarogodne wyjaśnienie współoskarżonego Romana W. co do ustalenia, że do popełnienia przestępstwa nakłoniła go oskarżona Anna L.Ustalenie powyższe budzi poważne wątpliwości.Przede wszystkim bowiem należy zaznaczyć (czemu zresztą Sąd Najwyższy dawał już niejednokrotnie swój wyraz), że pomówienie współoskarżonego nie stanowi dowodu pełnowartościowego, chyba że jest ono jasne i konsekwentne, a nadto znajduje potwierdzenie w innych dowodach bezpośrednich lub pośrednich, w szczególności zaś w logice wydarzeń. Nie bez znaczenia w tym względzie jest też osobowość pomawiającego, jako zasadnicza podstawa do uznania wszelkiego wyjaśnienia czy zeznania za prawdziwe i wiarogodne.Otóż rozpatrując z tego stanowiska pomówienie współoskarżonego W., należy stwierdzić, iż nie odpowiada ono powyższym warunkom.Tak więc pomówienie to jest całkowicie odosobnione w materiale sprawy. Wprawdzie bowiem pierwotnie drugi współoskarżony S., twierdził w toku śledztwa, że oskarżona Anna L. jego nakłaniała do podpalenia stogu łącznie z oskarżonym Romanem W. - jednakże oskarżony S. pomówienie to niebawem odwołał jako nieprawdziwe. Zaznaczyć należy, iż oskarżony w toku śledztwa pomówił również inną osobę o podżeganie go do "wysadzenia stodoły" w powietrze, lecz pomówienie to niezwłocznie cofnął, oświadczając, że je "sam sobie zmyślił". Słusznie przeto Sąd Wojewódzki odrzucił pomówienie S. jako kłamliwe.Co się z kolei tyczy wyjaśnień oskarżonego Romana S. to pierwotnie w toku śledztwa twierdził on, że zamiar podpalenia sterty mieszanki powziął wspólnie z S., przy czym nikt ich do tego nie namawiał. Dopiero w dalszym toku śledztwa oskarżony Roman W. wysunął zarzut, iż do podpalenia "namówiła" go L., nadmieniając jednak, że namowa ta nie była "wyraźna". Na rozprawie wreszcie oskarżony Roman W. początkowo przeczył faktowi podpalenia i namawiania go przez Annę L., w końcu jednak potwierdził oba te fakty, wyjaśniając, iż dokonał podpalenia po to, aby wrócić do więzienia, gdyż źle się czuł na wolności.Już samo zestawienie opisanych różnic i sprzeczności w wyjaśnieniach oskarżonego Romana W. co do nakłaniania go do podpalenia przez oskarżoną Annę L. świadczy, iż pomówienie tego oskarżonego nie zasługuje na wiarę. Za stanowiskiem takim przemawia nadto i okoliczność, iż przewód sądowy nie dostarczył żadnych argumentów natury psychologicznej, uzasadniających ewentualny motyw działania oskarżonej. Argument Sądu, że oskarżona miała pretensje do PGR-u o to, iż kierownictwo nie pozwalało jej paść krów na rowach, o czym wspomina świadek M. jest o tyle nietrafny, że pretensja ta dotyczy wiosny 1955 r., a więc okresu następującego po pożarze sterty. Dodać wreszcie należy, iż oskarżony W. był dwukrotnie karany, w tym również za składanie fałszywych zeznań.Reasumując powyższe, Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że w sprawie brak jest podstaw do przypisania oskarżonej L. zarzucanego jej czynu.Z tych zasad orzeczono jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- IV KR 25/85 1985-02-15Czy pomówienie współoskarżonego, nawet odwołane, może stanowić dowód winy, jeśli spełnia określone warunki oceny dowodów?
- IV K 727/60 1961-11-01Czy odwołane wyjaśnienia pomawiającego, rozważone w kontekście innych dowodów i okoliczności sprawy, mogą stanowić podstawę do skazania oskarżonego?
- II KR 163/78 1978-10-23Czy oparcie się przez sąd na pomówieniach współoskarżonych, mimo nieprzyznania się oskarżonego do winy i niepełnej zgodności tych pomówień, stanowi rażące naruszenie przepisów o nieusuwalnych wątpliwościach i swobodnej o…
- I KR 339/84 1985-02-18Czy odwołanie przez oskarżonego wyjaśnień złożonych w toku śledztwa oraz wycofanie przez świadka pomówienia wobec oskarżonego, skutkuje automatycznym zaniknięciem tych dowodów jako podstawy do skazania?
- IV KR 249/69 1970-02-06Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody i przeprowadził postępowanie dowodowe, opierając ustalenia faktyczne dotyczące winy oskarżonego na wyjaśnieniach współoskarżonej, która go pomawiała, bez należytej wni…
Powołane przepisy
art. 26art. 375art. 371 pkt 3 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.