IV KK 193/22
WyrokIzba Karna2023-06-06
Skład orzekający: Włodzimierz Wróbel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Sądu Okręgowego, który nie udzielił pomocy Sądowi Najwyższemu w wyznaczonym terminie poprzez nadesłanie akt osobowych, podlega karze pieniężnej na podstawie art. 287 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nałożył karę pieniężną na Prezesa Sądu Okręgowego, ponieważ ten, będąc kierownikiem instytucji państwowej zobowiązanej do udzielenia pomocy Sądowi Najwyższemu w postępowaniu kasacyjnym, bezpodstawnie uchylił się od wykonania polecenia nadesłania akt osobowych w wyznaczonym terminie. Kara porządkowa ma charakter przymuszający do wykonania polecenia Sądu Najwyższego i nie jest równoznaczna z pociągnięciem do odpowiedzialności karnej.Stan faktyczny
Sąd Najwyższy prowadził postępowanie kasacyjne w sprawie skazanego P. M. W ramach postępowania sprawdzającego zobowiązał Prezesa Sądu Okręgowego w O. do nadesłania akt osobowych sędziego orzekającego w pierwszej instancji. Mimo upływu terminu, akta nie zostały przekazane, a Prezes Sądu Okręgowego zwrócił się z prośbą o wskazanie podstawy prawnej żądania. Sąd Najwyższy uznał to za bezpodstawne uchylenie się od wykonania polecenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nałożył na X.Y., Prezesa Sądu Okręgowego w O., karę pieniężną w kwocie 3.000 zł za nieudzielenie pomocy w wyznaczonym terminie.Pełny tekst orzeczenia
IV KK 193/22 POSTANOWIENIE Dnia 6 czerwca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel na posiedzeniu w dniu 6 czerwca 2023 r. w sprawie kasacji obrońcy P. M. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 19 stycznia 2022 r. (sygn. akt II AKa 190/20), utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 28 sierpnia 2020 r. (sygn. akt II K 39/20) na podstawie art. 287 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: nałożyć na X.Y. Prezesa Sądu Okręgowego w O., karę pieniężną w kwocie 3.000 (trzy tysiące) zł. UZASADNIENIE Sąd Najwyższy prowadzi postępowanie w sprawie kasacji obrońcy skazanego P. M. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 19 stycznia 2022 r. (sygn. akt II AKa 190/20) utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w O. z dnia 28 sierpnia 2020 r. (sygn. akt II K 39/20), w której podniesiono zarzut bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci niezależytej obsady sądu I instancji, tj. Sądu Okręgowego w O. W ramach postępowania sprawdzającego prowadzonego na podstawie art. 15 § 2 k.p.k. w zw. z art. 97 k.p.k., Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2023 r. zobowiązał Prezesa Sądu Okręgowego w O. do nadesłania w terminie do dnia 20 maja 2023 r. akt osobowych SSO X.Y., który zasiadł w składzie Sądu Okręgowego w O. wydającego wyrok z dnia 28 sierpnia 2020 r.
IV KK 193/22 2 Mimo upływu wyznaczonego terminu, dokumenty te nie zostały przekazane do Sądu Najwyższego, natomiast pismem z dnia 15 maja 2023 r. Wiceprezes SO w O., X.Y., zwrócił się do z prośbą „o wskazanie podstawy prawnej wydanego postanowienia oraz podstawy prawnej żądania całości akt osobowych”. Treść pisma świadczy o tym, że świadomie uchylono się od wykonania we wskazanym terminie polecenia Sądu Najwyższego zawartego w postanowieniu z dnia 26 kwietnia 2023 r. W tym stanie rzeczy należało uznać, że Prezes Sądu Okręgowego w O., będąc kierownikiem instytucji państwowej w rozumieniu art. 15 § 2 k.p.k., obowiązanej udzielić pomocy Sądowi Najwyższemu prowadzącemu postępowanie karne w przedmiocie kasacji, bezpodstawnie tej pomocy nie udzielił w wyznaczonym przez Sąd Najwyższy terminie, a to z kolei obliguje, zgodnie z dyspozycją art. 287 § 1 k.p.k., do nałożenia na X.Y. Prezesa Sądu Okręgowego w O., karę pieniężną w określonej w sentencji postanowienia wysokości. Na koniec wypada zauważyć, że orzeczona kara porządkowa ma charakter przymuszający do wykonania polecenia Sądu Najwyższego, nie jest zatem równoznaczna z pociągnięciem do odpowiedzialności karnej, przed czym ukaranego chroniłby immunitet sędziowski (art. 181 Konstytucji RP). Kara porządkowa w tym wypadku stricte skierowana jest do osoby kierującej instytucją mającą obowiązek udzielić pomocy organowi prowadzącemu postępowanie karne, która bezpodstawnie nie udziela pomocy w wyznaczonym przez Sąd Najwyższy terminie. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- IV KK 193/22 2023-06-06Czy Prezes Sądu Okręgowego, który nie udzielił pomocy Sądowi Najwyższemu w wyznaczonym terminie poprzez nadesłanie akt osobowych, podlega karze pieniężnej na podstawie art. 287 § 1 k.p.k.?
- V KK 562/22 2023-04-06Czy Prezes Sądu Okręgowego ma prawo kwestionować podstawę prawną i cel żądania przez Sąd Najwyższy akt osobowych sędziego w ramach postępowania kasacyjnego?
- III KO 11/23 2023-02-13Czy w sytuacji, gdy inicjatorką postępowania karnego była Prezes Sądu Okręgowego, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na wątpliwości co do bezstronności sądu?
- II KO 47/22 2022-07-06Czy w sytuacji, gdy zarzut popełnienia czynu dotyczy Prezesa Sądu Okręgowego, a sprawa dotyczy zażalenia na odmowę wszczęcia dochodzenia w tej sprawie, zachodzą przesłanki do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądo…
- III KK 13/14 2014-02-26Czy sąd rejonowy jest właściwy do wydania postanowienia o zarządzeniu wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem sądu okręgowego z warunkowym zawieszeniem jej wykonania?
Powołane przepisy
art. 287 § 1 KPKart. 15 § 2 KPKart. 97 KPKart. 181§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy