IV KK 56/21
WyrokIzba Karna2021-06-09
Skład orzekający: Marek Siwek, Antoni Bojańczyk, Igor Zgoliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd orzekający ma obowiązek zastosować ustawę względniejszą dla sprawcy, jeśli w czasie popełnienia wykroczenia obowiązywała inna ustawa niż w czasie orzekania?Ratio decidendi
Sąd orzekający ma obowiązek zbadania wzajemnej relacji ustaw w czasie i zastosowania ustawy względniejszej dla sprawcy, zgodnie z art. 2 § 1 k.w. W przypadku, gdy nowa ustawa jest surowsza, należy stosować poprzednią, względniejszą regulację. Dotyczy to zarówno kwalifikacji prawnej czynu, jak i sankcji, a także możliwości nadzwyczajnego złagodzenia lub obostrzenia kary.Stan faktyczny
Obwiniony R.P. został uznany za winnego popełnienia wykroczenia z art. 77 k.w. polegającego na niezachowaniu środków ostrożności przy trzymaniu psa, który pogryzł dwie osoby. Wykroczenie popełniono 12 listopada 2018 r. Sąd Rejonowy orzekł karę grzywny w wysokości 300 zł na podstawie przepisu art. 77 k.w. obowiązującego po zmianie, która weszła w życie 15 listopada 2018 r. Kasacja Prokuratora Generalnego zarzuciła rażące naruszenie art. 2 § 1 k.w. poprzez niezastosowanie względniejszej ustawy obowiązującej w dacie popełnienia czynu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w R. do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KK 56/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 czerwca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Siwek (przewodniczący) SSN Antoni Bojańczyk SSN Igor Zgoliński (sprawozdawca) Protokolant Danuta Bratkrajc w sprawie R. P. ukaranego z art. 77 k.w. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 9 czerwca 2021 r., kasacji, wniesionej na korzyść ukaranego przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w R. z dnia 1 lutego 2019 r., sygn. akt III W (…), uchyla wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w R. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w R. z dnia 1 lutego 2019 r., sygn. III W (…), R.P. został uznany za winnego tego, że w dniu 12 listopada 2018 r. około godziny 15.00 w miejscowości Z., na ul. (…), nie zachował zwykłych środków ostrożności przy trzymaniu psa rasy „mieszaniec”, w wyniku czego zwierzę to po
2 przejściu przez płot z tej posesji pogryzło M. S. i S.S. tj. wykroczenia z art. 77 k.w., za co wymierzona została kara grzywny w wysokości 300 zł; na mocy art. 119 § 1 k.p.w. orzeczono w przedmiocie kosztów postępowania. Powyższy wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron postępowania i uprawomocnił się w dniu 27 lutego 2019 r. (k. 16, 17, 18). Kasację od tego orzeczenia na korzyść ukaranego wniósł Prokurator Generalny, zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 2 § 1 k.w., polegające na zastosowaniu przez Sąd ustawy obowiązującej w czasie orzekania i orzeczeniu wobec obwinionego, za przypisany mu czyn, na podstawie przepisu art. 77 § 1 k.w. kary grzywny w wymiarze 300 zł, mimo że ustawa Kodeks wykroczeń, obowiązująca w czasie popełnienia wykroczenia była względniejsza dla obwinionego, albowiem przepis art. 77 k.w. w brzmieniu obowiązującym do dnia 15 listopada 2018 r. zagrożony był karą grzywny do 250 zł, co obligowało Sąd do jej zastosowania i w konsekwencji wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części oraz przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w R. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja była oczywiście zasadna. Słusznie zauważył autor kasacji, że jeżeli w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia wykroczenia, obowiązkiem Sądu orzekającego jest zbadanie wzajemnej relacji ustaw w czasie. Zgodnie z art. 2 k.w. w przypadku jej wystąpienia stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest względniejsza dla sprawcy. Przy dokonywaniu tego rodzaju porównania uwzględnia się przede wszystkim kwalifikację prawną czynu, a także sankcję. Należy nadto brać pod uwagę możliwość (obowiązek) jej nadzwyczajnego złagodzenia lub obostrzenia oraz całokształt dyrektyw sądowego wymiaru kary, które determinują jej surowość. Ukarany R.P. dopuścił się popełnienia wykroczenia pod rządami ustawy, która nie obowiązywała już w czasie orzekania. Zarzucany mu czyn został popełniony w dniu 12 listopada 2018 r., kiedy to przepis art. 77 k.w., w brzmieniu nadanym mu ustawą z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 1971 r.,
3 Nr 12, poz. 114, z późn. zm.), regulujący wykroczenie niezachowania zwykłych lub nakazanych środków ostrożności przy trzymaniu zwierzęcia, przewidywał zagrożenie karą grzywny do 250 zł albo karą nagany. Wskazany przepis Kodeksu wykroczeń został zmieniony przez art. 1 pkt 5 ustawy z dnia 4 października 2018 r. o zmianie ustawy - Kodeks wykroczeń oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 2077). Dotychczasowa treść art. 77 k.w. umieszczona została w § 1 i dodano § 2. przewidujący kwalifikowany typ wykroczenia polegający na niezachowaniu środków ostrożności przy trzymaniu zwierzęcia, które swoim zachowaniem stwarza niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia człowieka. Za popełnienie wykroczenia z art. 77 § 1 k.w. jest przewidziana kara ograniczenia wolności, grzywny do 1000 zł albo kara nagany, a za wykroczenie stanowiące typ kwalifikowany (art. 77 § 2 k.w.) - kara ograniczenia wolności, grzywny albo kara nagany. Zmieniony przepis wszedł w życie z dniem 15 listopada 2018 r. Zestawienie całokształtu konsekwencji prawnych wynikających ze znowelizowanego brzmienia art. 77 k.w. w aspekcie zasady wyrażonej w art. 2 § 1 k.w., prowadzi do wniosku, że przepis art. 77 k.w. w brzmieniu obowiązującym do dnia 15 listopada 2018 r., przewidujący zagrożenie karą grzywny do 250 zł albo karą nagany był względniejszy dla obwinionego, aniżeli przepis art. 77 § 1 k.w., który przewiduje za popełnienie przypisanego ukaranemu czynu karę ograniczenia wolności, grzywny do 1000 zł albo karę nagany. Sąd Rejonowy w R. oparł swoje rozstrzygnięcie na mniej korzystnej dla obwinionego regulacji. W tych realiach należało uznać, że wyrok Sądu Rejonowego w R. w zaskarżonej części został dotknięty rażącą oraz mającą istotny wpływ na jego treść, obrazą art. 2 § 1 k.w. (art. 523 § 1 k.p.k.) i z tego powodu, wobec oczywistej zasadności kasacji konieczne stało się jego uchylenie w tym zakresie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. oraz przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
Powiązane orzeczenia
- IV KK 185/20 2021-02-24Czy sąd powinien zastosować ustawę względniejszą dla sprawcy, jeśli stan prawny uległ zmianie po popełnieniu wykroczenia, ale przed wydaniem wyroku, skutkując depenalizacją czynu?
- IV KK 122/19 2019-12-17Czy odmowa wszczęcia postępowania w sprawie o wykroczenie, gdy postępowanie zostało już wszczęte, stanowi rażące naruszenie prawa, zwłaszcza gdy czyn powinien być oceniany według ustawy względniejszej obowiązującej w dac…
- III KK 199/14 2014-07-16Czy sąd, orzekając w sprawie o czyn, który w dacie wyrokowania stał się wykroczeniem w związku ze zmianą przepisów o minimalnym wynagrodzeniu, powinien zastosować ustawę względniejszą dla sprawcy, a tym samym zakwalifiko…
- III KK 123/14 2014-05-22Czy sąd odwoławczy, rozpoznając apelację prokuratora, powinien z urzędu zastosować względniejszą ustawę, która weszła w życie po wydaniu wyroku sądu pierwszej instancji, nawet jeśli zarzut apelacji nie dotyczył tej kwest…
- IV KK 139/16 2016-10-06Czy sąd, stosując ustawę względniejszą dla sprawcy, ma obowiązek zastosować wszystkie przepisy tej ustawy, w tym obligatoryjne świadczenie pieniężne, nawet jeśli przepis ten został uchylony w międzyczasie?
Powołane przepisy
art. 77art. 535 § 5 KPKart. 119 § 1 KPart. 2 § 1art. 77 § 1art. 2art. 1 pkt 5art. 77 § 2art. 523 § 1 KPK§ 5§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy