IV KK 697/21

WyrokIzba Karna2022-04-29

Skład orzekający: Dariusz Kala, Antoni Bojańczyk, Igor Zgoliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wymierzenie kary ograniczenia wolności za wykroczenie z art. 92a § 1 k.w. (niezastosowanie się do ograniczenia prędkości) stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, jeśli przepis ten przewiduje wyłącznie karę grzywny?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wymierzenie kary ograniczenia wolności za wykroczenie z art. 92a § 1 k.w. stanowi rażące naruszenie prawa materialnego. Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 stycznia 2022 r., przewidywał wyłącznie karę grzywny, a nie karę ograniczenia wolności. Wymierzenie kary nieprzewidzianej w przepisie stanowiącym podstawę ukarania jest oczywistym uchybieniem, które skutkuje uchyleniem wyroku w części dotyczącej kary.
Stan faktyczny
Główny Inspektor Transportu Drogowego skierował wniosek o ukaranie D. R. za przekroczenie prędkości o 20 km/h w miejscu obowiązywania ograniczenia do 70 km/h. Sąd Rejonowy w M. wyrokiem nakazowym z dnia 13 lipca 2021 r. uznał ją winną wykroczenia z art. 92a k.w. i wymierzył karę 2 miesięcy ograniczenia wolności. Wyrok uprawomocnił się. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego poprzez orzeczenie kary nieprzewidzianej dla tego wykroczenia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w M. do ponownego rozpoznania w tym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KK 697/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 kwietnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala (przewodniczący) SSN Antoni Bojańczyk SSN Igor Zgoliński (sprawozdawca) w sprawie D. R., ukaranej z art. 92a k.w., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 29 kwietnia 2022 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść ukaranej od wyroku nakazowego wydanego przez Sąd Rejonowy w M. z dnia 13 lipca 2021 r., sygn. akt II W (…), uchyla wyrok w zaskarżonej części i przekazuje sprawę w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w M. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Główny Inspektor Transportu Drogowego skierował w dniu 7 lipca 2021 r. do Sądu Rejonowego w M. wniosek o ukaranie sygn. RSOW (…), dotyczący D. R., której zarzucił, że w dniu 25 października 2020 r. o godz. 22:22 w lokalizacji (…). 1.028, kierując pojazdem marki V. o nr rej. (…), nie zastosowała się do ograniczenia prędkości określonego znakiem drogowym w ten sposób, że na 2 odcinku obowiązywania ograniczenia prędkości do 70 km/h kierowała pojazdem z prędkością 90 km/h, tj. popełnienie wykroczenia z art. 92a k.w. Sąd Rejonowy w M. wyrokiem nakazowym z dnia 13 lipca 2021 r.. sygn. II W (…), uznał obwinioną winną popełnienia czynu zarzuconego jej wnioskiem o ukaranie stanowiącego wykroczenie z art. 92a k.w., za które na podstawie powyższego przepisu, a także art. 20 k.w. i art. 21 k.w., wymierzył jej karę 2 miesięcy ograniczenia wolności, polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym. Wyrok ten nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się w dniu 4 sierpnia 2021 r. (k. 27). Od tego orzeczenia, na podstawie art. 110 k.p.w., kasację złożył Prokurator Generalny. Zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 92a k.w. oraz art. 20 § 1 k.w., polegające na wymierzeniu obwinionej za stypizowane w pierwszym z wymienionych przepisów wykroczenie kary 2 miesięcy ograniczenia wolności, polegającej na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym, a tym samym wymierzenie kary, która nie jest przewidziana w przepisie stanowiącym podstawę ukarania obwinionej, a także w wysokości, która nie jest przewidziana w przepisie określającym maksymalny wymiar kary ograniczenia wolności za popełnienie wykroczenia. W konsekwencji Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w M. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja była oczywiście zasadna, wobec czego podlegać mogła rozpoznaniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Zgodzić się bowiem trzeba ze skarżącym, który zarzucił, że zaskarżony wyrok zapadł z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego, powołanych w zarzucie kasacji. 3 Zgodnie z brzmieniem art. 92a § 1 k.w., obowiązującym do dnia 1 stycznia 2022 r. (przepis ten został znowelizowany na podstawie art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. (Dz. U. 2021, poz. 2328) i obecnie jego odpowiednikiem jest art. 92a § 1 k.w.) kto, prowadząc pojazd, nie stosuje się do ograniczenia prędkości określonego ustawą łub znakiem drogowym, podlega karze grzywny. Jak wynika z powyższego, zagrożenie karne obejmuje wyłącznie karę grzywny, której wysokość określona została w granicach przewidzianych w art. 24 § 1 k.w. Wymierzając zatem obwinionej za popełnienie wykroczenia z art. 92a k.w. karę ograniczenia wolności, niewątpliwie Sąd meriti dopuścił się rażącego naruszenia tego przepisu. W takim stanie rzeczy niewątpliwie doszło do naruszenia prawa materialnego, które ma bezpośredni, oczywisty wpływ na treść rozstrzygnięcia co do wymierzonej obwinionej kary. Skutkowało to uchyleniem zaskarżonego wyroku nakazowego w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze i przekazaniem sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania. Trafnie również podniósł autor kasacji, co jednak wobec stwierdzonego wyżej uchybienia ma już znaczenie drugorzędne, że orzeczony z obrazą prawa materialnego wymiar kary ograniczenia wolności również nie przystawał do kodeksowych reguł, normujących jej maksymalną wysokość (art. 20 § 1 k.w.). Przepis powyższy stanowi, że kara ograniczenia wolności trwa jeden miesiąc i wymiar ten nie podlega żadnym wyjątkowym modyfikacjom. Podzielić należało również zarzut odnoszący się do nieprecyzyjnego określenia podstaw prawnych wyroku. Procedując powtórnie w granicach w jakich nastąpiło przekazanie (art. 442 § 1 k.p.k. w zw. z art. 109 § 2 k.p.w. i 112 k.p.w.) Sąd Rejonowy w M. uwzględni poczynione przez Sąd Najwyższy uwagi i rozstrzygnie o karze za przypisane obwinionej wykroczenie bez obrazy przepisów prawa materialnego.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 92aart. 535 § 5 KPKart. 20art. 21art. 110 KPart. 20 § 1art. 92a § 1art. 3 pkt 7art. 24 § 1art. 442 § 1 KPKart. 109 § 2 KP§ 5

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy