IV KKN 812/98

WyrokIzba Karna2002-05-06

Skład orzekający: Wiesław Kozielewicz, Andrzej Deptuła

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydanie wyroku zaocznego przez sąd pierwszej instancji, mimo złożenia przez oskarżonego wniosku o odroczenie rozprawy i przedstawienia świadectwa lekarskiego, stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania karnego, które może mieć wpływ na treść wyroku?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wydanie wyroku zaocznego przez Sąd Rejonowy stanowiło rażące naruszenie przepisu art. 480 § 1 kpk, ponieważ oskarżony należycie usprawiedliwił swoją nieobecność i złożył wniosek o odroczenie rozprawy. Niewłaściwe funkcjonowanie agend sądowych, które uniemożliwiło doręczenie dokumentów sędziemu przed zakończeniem rozprawy, nie może obciążać oskarżonego. W związku z tym, że czyn oskarżonego w świetle nowego stanu prawnego (art. 177 § 1 kk) pozostał jedynie wykroczeniem, a jego karalność uległa przedawnieniu (art. 45 § 1 kw), Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok oraz utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Rejonowego i umorzył postępowanie karne.
Stan faktyczny
Oskarżony R. D. został oskarżony o nieumyślne naruszenie zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym, które doprowadziło do zderzenia pojazdów i obrażeń pasażerki. Sąd Rejonowy wydał wyrok zaoczny, warunkowo umarzając postępowanie. Sąd Wojewódzki utrzymał ten wyrok w mocy po rozpoznaniu apelacji oskarżonego. Obrońca wniósł kasację, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym pozbawienie oskarżonego możliwości obrony.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok oraz utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Rejonowego i umorzył postępowanie karne wobec R. D. z powodu przedawnienia karalności czynu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KKN 812/98 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 maja 2002 r. Sąd Najwyższy w składzie: Przewodniczący SSN Wiesław Kozielewicz SSN Andrzej Deptuła (spr.) SSA del. do SN Jadwiga Żywolewska-Ławniczak Protokolant: Kamila Różańska przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Krzysztofa Parchimowicza w sprawie R. D. oskarżonego z art. 145 § 1 d.kk po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 6 maja 2002 r. kasacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w B. z dnia 25 czerwca 1998 r., sygn. akt III […] Ka […] utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w C. z dnia 13 lutego 1998 r., sygn. akt II K […] I) uchyla zaskarżony wyrok oraz utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Rejonowego w C. i postępowanie karne wobec R. D. na podstawie art. 17 § 1 pkt. 6 kpk w zw. z art. 45 § 1 kw umarza; II) kosztami procesu w sprawie obciąża Skarb Państwa; 2 III) zarządza zwrot R. D. kwotę 450 zł. wniesionej tytułem opłaty od kasacji. U Z A S A D N I E N I E I. R. D. był oskarżony o to, że w dniu 10 stycznia 1997 r. w miejscowości W. nieumyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten sposób, że kierując samochodem m-ki P., bez zachowania szczególnej ostrożności podjął manewr skrętu w lewo jadąc ukośnie w stronę lewej krawędzi jezdni i doprowadził do zajechania drogi wyprzedzającemu go samochodowi m-ki P., powodując zderzenie obu pojazdów, w wyniku czego uszkodzenia ciała doznała pasażerka samochodu m-ki P. - J. G. w postaci rany ciętej okolicy skroniowej, które naruszyły czynności narządów jej organizmu na czas krótszy niż 7 dni tj. o popełnienie występku z art. 145 § 1 dkk. Sąd Rejonowy w C. wyrokiem zaocznym z dnia 13 lutego 1998 r. sygn. II K […] na podstawie art. 27 § 1 i art. 29 § 1 d.kk warunkowo umorzył postępowanie na okres próby 1 rok zobowiązując oskarżonego do wpłacenia 200 zł na rzecz Państwowego Domu Dziecka w C.. Od wyroku tego apelację wniósł oskarżony wnosząc o uniewinnienie względnie o uchylenie tegoż wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Rejonowy. Sąd Wojewódzki w B. uznał apelację za bezzasadną i wyrokiem z dnia 25 czerwca 1998 r. sygn. III Ka […] zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. II. Obrońca R. D. w kasacji sformułował zarzut naruszenia prawa materialnego to jest art. 145 § 1 d.kk przez „niewłaściwe zastosowanie tego przepisu” oraz „rażące naruszenie prawa procesowego polegające na tym, że oskarżony był pozbawiony możliwości obrony”. 3 Obrońca domagał się w kasacji uniewinnienia. III. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wprawdzie obrońca wysuwa zarzut naruszenia prawa materialnego to jednak zarzutu tego niczym nie uzasadnia, nie podejmuje bowiem nawet próby wykazania na czym konkretnie miałaby polegać (i w czym się wyrażać) obraza art. 145 § 1 d.kk w tej sprawie przy zupełnie jednoznacznych ustaleniach faktycznych wynikających z materiału dowodowego. W istocie całość wywodów zawartych w skardze kasacyjnej obrońca odnosi do sposobu procedowania przez Sąd Rejonowy, aprobowanego przez sąd odwoławczy a konkretnie o przyjęcie przez sądy procedury umożliwiającej wydanie przez sąd pierwszej instancji wyroku zaocznego. I rzeczywiście przyjęta przez sądy procedura musi się spotkać ze zdecydowaną krytyką. Zgodnie z przepisem art. 480 § 1 możliwość wydania wyroku zaocznego blokuje kumulatywne zaistnienie dwóch okoliczności, a mianowicie gdy oskarżony należycie usprawiedliwi swoje niestawiennictwo na rozprawie oraz gdy oskarżony wniósł o odroczenie rozprawy. W sprawie niniejszej obie te okoliczności wystąpiły oto bowiem R. D. nadesłał świadectwo lekarskie stwierdzające niemożność stawienia się w Sądzie Rejonowym w dniu wyznaczonej na dzień 13 lutego 1998 r. rozprawy (k. 111) oraz pisemny wniosek o odroczenie rozprawy (k. 112). Bez znaczenia pozostaje, że dokumenty te które wpłynęły do Sądu Rejonowego w C. w dniu 13 lutego 1998 r. przedstawione zostały sędziemu rozpoznającemu sprawę po zakończeniu rozprawy. Uwaga Sądu Wojewódzkiego, iż „gdyby oskarżony telegraficznie zawiadomił Sąd o swojej chorobie, wiadomość dotarłaby w odpowiednim czasie” jest zupełnie nie na miejscu, bo w istocie zmierza do przerzucenia na oskarżonego skutków niewłaściwego funkcjonowania agend Sądu Rejonowego. Niepodobna czegoś takiego przyjąć do praktyk w funkcjonowaniu sądów. 4 Krótko zatem mówiąc, w zaistniałej sytuacji, wydanie wyroku zaocznego przez Sąd Rejonowy w C. stanowiło rażące, a przy tym mogące mieć wpływ na jego treść naruszenie przepisu art. 480 § 1 kpk. To z kolei determinowałoby treść wyroku kasacyjnego, konkretnie w kierunku uchylenia obu wyroków i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Rzecz jednak w tym, że nakaz płynący z reguły zawarty w art. 4 § 1 kk czyni konieczność oceniania czynu oskarżonego w płaszczyźnie obecnego stanu prawnego wywołanego odmiennym ukształtowaniem znamion karalnego wypadku drogowego w Kodeksie karnym z 1997 r. (art. 177 § 1 kk). W powstałej sytuacji czyn ten pozostaje tylko wykroczeniem (art. 86 § 1 Kodeksu wykroczeń), którego karalność uległa przedawnieniu (art. 45 § 1 kw). Przewodniczący: SSN (Wiesław Kozielewicz) Sędziowie: SSN (Andrzej Deptuła) SSA del. do SN (Jadwiga Żywolewska-Ławniczak) aw f/ak

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 145 § 1art. 17 § 1 pkt. 6 kpkart. 45 § 1art. 27 § 1art. 29 § 1art. 480 § 1art. 480 § 1 kpk.art. 4 § 1 kkart. 177 § 1 kkart. 86 § 1§ 1§ 1 pkt. 6

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy