IV KO 11/20
Izba Karna2020-02-06
Skład orzekający: Małgorzata Gierszon
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stan zdrowia oskarżonego, który uniemożliwia mu odbycie podróży do sądu właściwego miejscowo z uwagi na ryzyko poważnych powikłań wynikających z ciężkiej postaci hemofilii, uzasadnia przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?Ratio decidendi
Przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. jest dopuszczalne w wyjątkowych sytuacjach, gdy względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości za tym przemawiają. Zły stan zdrowia oskarżonego, który uniemożliwia lub znacznie utrudnia mu podróż do sądu właściwego z uwagi na ryzyko poważnych powikłań, może stanowić taką przeszkodę, warunkując w ogóle możliwość skutecznego przeprowadzenia postępowania. Sąd występujący z wnioskiem o przekazanie sprawy jest zobowiązany jednoznacznie wykazać zaistnienie takiej nadzwyczajnej sytuacji.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w C. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy oskarżonego B. W. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na jego zły stan zdrowia. Oskarżony choruje na hemofilię, która powoduje skłonność do wylewów i domięśniowych, a podróż do sądu w C. wiąże się z ryzykiem urazu i nasilenia dolegliwości. Biegła stwierdziła, że stan zdrowia oskarżonego nie stanowi przeciwwskazania do udziału w rozprawie, jednak podróż sprzyja możliwości doznania urazu i nasilenia dolegliwości. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, stwierdzając, że stan zdrowia oskarżonego uniemożliwia efektywne prowadzenie postępowania przed sądem właściwym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B..Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 11/20 POSTANOWIENIE Dnia 6 lutego 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon w sprawie B. W. oskarżonego z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 6 lutego 2020 r. w dniu 26 lipca 2016 r., na posiedzeniu w przedmiocie wniosku Sądu Rejonowego w C. zawartego w postanowieniu z dnia 17 stycznia 2020 r., sygn. IV K (…), o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B.. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2020 r., sygn. IV K (…), Sąd Rejonowy w C. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy B. W. oskarżonego o czyn z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu – w trybie art. 37 k.p.k. Wniosek umotywowano stanem zdrowia oskarżonego. Oskarżony, zamieszkuje na stałe w B. i nie jest w stanie z uwagi na zły stan zdrowia pozwolić sobie na długą podróż. Biegła w wydanej opinii stwierdziła, że stan zdrowia oskarżonego nie stanowi przeciwskazania do udziału w rozprawie. Homofilia na którą choruje skutkuje jednak skłonnością do wylewów
2 dostawowych i domięśniowych co prowadzi przynajmniej do kilkudniowego uruchomienia stawów. Podróż sprzyja możliwości doznania urazu a tym samym i nasilenia dolegliwości. Wyjazdy do C. do Sądu właściwego zwiększają ryzyko powikłań, a zatem bezpieczniejsze jest dla oskarżonego byłoby uczestniczenie w rozprawie przed Sądem w B.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek Sądu Rejonowego jest zasadny. Niejednokrotnie podnoszono w orzecznictwie Sądu Najwyższego, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k., jako odstępstwo od fundamentalnego prawa do rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo, jest możliwe tylko w zupełnie wyjątkowych przypadkach, kiedy silne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości za takim właśnie przekazaniem przemawiają. Przy czym poza sporem jest, iż to sąd występujący z taką inicjatywą jest zobowiązany wykazać (i to jednoznacznie), iż tego rodzaju nadzwyczajna sytuacja w tej sprawie zaistniała. Tej powinności dopełnił Sąd Rejonowy w C. w sposób, który pozwala uznać zasadność jego przedmiotowego wniosku. Stanął on bowiem przed koniecznością rozpoznania sprawy oskarżonego którego stan zdrowia wymaga prowadzenia postępowania przed sądem w miejscu zamieszkania oskarżonego, tj. w B.. Co ważne, przeszkoda ma charakter trwały, a w każdym razie nie sposób obecnie przewidzieć kiedy stan zdrowia oskarżonego będzie na tyle dobry by pozwolił mu na odbycie podróży do Sądu właściwego – bez ryzyka powstania dodatkowych powikłań. Wobec powyższych trudności efektywne prowadzenie postępowania sądowego przeciwko oskarżonemu przed właściwym w sprawie Sądem Rejonowym w C. jest niemożliwe, a wydanie rozstrzygnięcia w rozsądnym terminie zostało poważnie zagrożone. Dodać jeszcze należy, iż obecnie toczy się ponowne postępowanie w sprawie oskarżonego przed tym Sądem. Wyrok uniewinniający, który zapadł w pierwszym postępowaniu został przez Sąd odwoławczy uchylony, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania sądowi właściwemu. Oskarżony nie był obecny na żadnym terminie toczącej się wówczas przed tym Sądem rozprawy, tak jak i nie był obecny na rozprawie apelacyjnej.
3 Obecnie deklaruje chęć uczestnictwa w rozprawie oraz realizowania przysługującego mu prawa do obrony. Stosownie do wyrażanego w orzecznictwie SN poglądu, zastosowanie art. 37 k.p.k. może być uzasadnione w sytuacji wystąpienia rzeczywistych i poważnych utrudnień w sprawnym i szybkim przeprowadzeniu postępowania sądowego, a taką przeszkodą może być zły stan zdrowia oskarżonego, który uniemożliwia, bądź w znacznej mierze utrudnia – z uwagi na ryzyko wystąpienia bardzo poważnych powikłań wynikłe z ciężkiej postaci homofilii na którą skazany cierpi - mu podróż do siedziby właściwego sądu. Potwierdza to treść opinii biegłej z zakresu medycyny sądowej, z której dowód sąd właściwy dopuścił (postanowienie Sądu Najwyższego z 26 stycznia 2005 r., III KO 48/04, OSNKW 2005, z. 2, poz. 23; por. nadto postanowienia Sądu Najwyższego z: 11 stycznia 2005 r., IV KO 69/04, OSNwSK 2005, Nr 1, poz. 84; 8 czerwca 2004 r., II KO 17/04, LEX nr 121656; 28 lipca 2005 r.). Przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k. jawi się więc jako uzasadnione dobrem wymiaru sprawiedliwości, bowiem – realnie patrząc – w stwierdzonym stanie zdrowia oskarżonego warunkuje w ogóle możliwość skutecznego przeprowadzenia postępowania. Z tego względu zdecydowano o przekazaniu sprawy do rozpoznania Sądowi równorzędnemu, w którego okręgu zamieszkuje oskarżony, tj. Sądowi Rejonowemu w B.. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- V KO 49/20 2020-06-03Czy stan zdrowia oskarżonego, który utrudnia jego przyjazd do sądu właściwego ze względu na ciężką postać hemofilii A, uzasadnia przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?
- IV KO 83/19 2019-07-25Czy stan zdrowia oskarżonego, który uniemożliwia mu podróżowanie do odległego sądu, może stanowić podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?
- V KO 96/19 2019-10-31Czy stan zdrowia oskarżonego, uniemożliwiający mu długie podróże, uzasadnia przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
- V KO 70/21 2021-09-28Czy stan zdrowia oskarżonego, uniemożliwiający mu podróżowanie na znaczną odległość, może stanowić podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w celu zapewnienia dobra wymiaru s…
- V KO 15/21 2021-03-24Czy stan zdrowia oskarżonego, uniemożliwiający mu efektywny udział w postępowaniu przed sądem właściwym miejscowo, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?
Powołane przepisy
art. 107 § 1 KKart. 9 § 3 KKart. 37 KPK§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy