IV KO 117/22

Izba Karna2022-11-30

Skład orzekający: Zbigniew Kapiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy oskarżycielami prywatnymi są sędziowie sądów podległych sądowi właściwemu do rozpoznania apelacji?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu jest uzasadnione, gdy oskarżycielami prywatnymi są sędziowie sądów podległych sądowi właściwemu do rozpoznania apelacji. Taka sytuacja może rodzić w odbiorze społecznym wątpliwości co do bezstronności sądu, co narusza dobro wymiaru sprawiedliwości. Instytucja przekazania sprawy stanowi wyjątek od zasady właściwości miejscowej i powinna być stosowana w sytuacjach, gdy przemawiają za tym szczególne względy związane z autorytetem wymiaru sprawiedliwości.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w B. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem wniosku było to, że oskarżycielami prywatnymi w sprawie są sędzia Sądu Rejonowego w Ż. oraz jej mąż. Sąd Rejonowy w Ż. jest jednostką podległą Sądowi Okręgowemu w B., który był właściwy do rozpoznania apelacji. Konflikt został również upubliczniony w mediach.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i przekazał sprawę Sądu Okręgowego w B. do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KO 117/22 POSTANOWIENIE Dnia 30 listopada 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Kapiński w sprawie przeciwko M. G., oskarżonemu o czyn z art. 212§1 k.k. i art. 216§1 k.k. w zw. z art. 12§1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 30 listopada 2022 r., wniosku Sądu Okręgowego w B. z dnia 20 października 2022 r., sygn. akt VII Ka [...], o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, na podstawie art. 37 k.p.k., p o s t a n o w i ł: uwzględnić wniosek i przekazać sprawę Sądu Okręgowego w B., sygn. akt VII Ka [...], do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w B. postanowieniem z dnia 20 października 2022 r., sygn. akt VII Ka [...], zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie przedmiotowej sprawy, innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Uzasadniając swój wniosek wskazał, że w charakterze oskarżycieli prywatnych w sprawie o sygn. II K [...] występuje sędzia Sądu Rejonowego w Ż. D. L. oraz jej mąż. Wskazano, że oskarżycielka prywatna D. L. sprawuje urząd sędziego w Sądzie Rejonowym w Ż. w Wydziale II Karnym, który jest jednostka podległą Sądowi Okręgowemu w B., będącemu właściwym do rozpoznania apelacji od wyroku w sprawie II K [...], zatem rozpoznanie apelacji od wyroku Sądu Rejonowego w C. w tejże sprawie przez ten Sąd mogłoby wywołać w odbiorze społecznym uzasadnione 2 wątpliwości co do bezstronności Sądu. Ponadto konflikt między stronami został upubliczniony za pośrednictwem środków masowego komunikowania. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniosek Sądu Okręgowego w B. zasługuje na uwzględnienie. Określona w art. 37 k.p.k. instytucja stanowi wyjątek od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy, zatem jej zastosowanie powinno mieć miejsce jedynie wówczas, gdy przemawiają za tym szczególne względy, związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Jednym z nich jest autorytet wymiaru sprawiedliwości, dla kształtowania którego należy unikać sytuacji, w których rozpoznanie danej sprawy przez sąd wiązałoby się z ograniczeniem swobody orzekania lub mogłoby – w odczuciu społecznym – prowadzić do uzasadnionego przekonania o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2021 r., IV KO 4/21, LEX nr 3126169). Analiza przedstawionych przez Sąd Okręgowy w B. argumentów i okoliczności prowadzi do wniosku, że w zaistniałym w niniejszej sprawie układzie procesowym Sąd właściwy miejscowo rozpoznawałby apelację od wyroku Sądu meriti w sprawie w której stroną jest sprawująca urząd sędziego w Sądzie Rejonowym w Ż. tj. Sądzie podległym Sądowi Okręgowemu w B. miejscowo właściwemu, D. L., występująca w charakterze oskarżycielki prywatnej, co w odbiorze społecznym – niezależnie od rzeczywistego stanu rzeczy – mogłyby rodzić wątpliwości co do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania przedmiotowej sprawy przez tenże Sąd Okręgowy w postępowaniu apelacyjnym. Mając zatem na uwadze dobro wymiaru sprawiedliwości uznać należy, że zaistniała podstawa określona w art. 37 k.p.k. do przekazania przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu tj. Sądowi Okręgowemu w K., położonemu w odległości stosunkowo bliskiej od Sądu miejscowo właściwego. Sąd Najwyższy mając na uwadze powyższe orzekł jak w postanowieniu. 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 212§1 KKart. 216§1 KKart. 12§1 KKart. 37 KPK§1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy