IV KO 130/24
Izba Karna2026-01-20
Skład orzekający: Marek Pietruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wcześniejsze orzeczenie Sądu Najwyższego w innej sprawie, dotyczące oceny bezwzględnej przyczyny odwoławczej związanej z obsadą składu sądu, może stanowić podstawę do wyłączenia sędziego w kolejnej sprawie, gdy zarzuty są podobne?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że orzeczenie w innej sprawie, dotyczące oceny bezwzględnej przyczyny odwoławczej związanej z obsadą składu sądu, nie ma charakteru uniwersalnego. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny, uwzględniającej niepowtarzalne okoliczności faktyczne. Orzeczenie to nie stanowi prejudykatu wiążącego kolejne składy Sądu Najwyższego rozpoznające tożsame uchybienie procesowe.Stan faktyczny
Obrońca skazanego złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania. Jako podstawę wniosku wskazał, że ten sam sędzia w innej sprawie nie stwierdził podstaw do wznowienia postępowania mimo podobnych zarzutów dotyczących obsady składu sądu. Obrońca argumentował, że taka sama ocena może determinować podobne rozstrzygnięcie w obecnej sprawie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku o wyłączenie sędziego.Pełny tekst orzeczenia
IV KO 130/24 POSTANOWIENIE Dnia 20 stycznia 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński w sprawie R.P. w związku z wnioskiem – sygnalizacją obrońcy o rozważanie wznowienia z urzędu postepowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 18 lutego 2021 r., sygn. II AKa 231/20, wobec zaistnienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych wskazanych w art. art. 439 § 1 pkt 2 i 10 k.p.k., po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Karnej w dniu 20 stycznia 2026 r. wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie SSN J.B. od rozpoznania wniosku o wznowienie, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: wniosku nie uwzględnić . UZASADNIENIE Po wyznaczeniu SSN J.B. do rozpoznania sygnalizacji obrońcy skazanego R.P. - opartej o dyspozycję art. 439 § 1 pkt 2 i 10 k.p.k.- w przedmiocie wznowienia z urzędu postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 18 lutego 2021 r., sygn. II AKa 231/20, obrońca wystąpił z wnioskiem o wyłączenie tegoż sędziego od rozpoznania tego wniosku. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że SSN J.B. w innej sprawie IV KO 50/25 nie stwierdził podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie,
IV KO 130/24 2 w sytuacji gdy sygnalizacja w tamtej i w tej sprawie postulowała nienależytość obsady składu sądu w związku z udziałem w nim SSA W.P. To rozstrzygnięcie, zdaniem obrońcy może determinować taką samą ocenę wskazanego we wniosku o wznowienie bezwzględnego uchybienia odwoławczego związanego z osobą sędziego W.P., co powinno skutkować wyłączeniem SSN J.B. od rozpoznania sygnalizacji o wznowienie postępowania sądowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek nie jest zasadny. Analizując powołane we wniosku o wyłączenie sędziego postanowienie SN z 24 kwietnia 2025 r. IV KO 50/25 podnieść należało, że sąd w osobie SSN J.B. odwołując się do treści uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. BSA I-4110-1/20 w zakresie sędziów sądów powszechnych stwierdził, że w konkretnych okolicznościach sprawy, z uwzględnieniem przebiegu drogi zawodowej sędziego W.P. nie istniały podstawy do przyjęcia, że sędzia ten nie gwarantuje chociażby minimalnego standardu bezstronności i niezawisłości, co wykluczało możliwość wznowienia postępowania na podstawie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Mając na uwadze treść tego rozstrzygnięcia wskazać należało, że orzeczenie to, wbrew intencji wnioskodawcy, nie ma charakteru uniwersalnego, gdyż dotyczy okoliczności konkretnej sprawy, tak jak tego wymaga powołana uchwała, a te mają charakter okoliczności niepowtarzalnych, na tle których zarzut zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej podlega każdorazowo nowej ocenie orzeczniczej. Orzeczenie to nie ma też charakteru prejudykatu wiążącego kolejne składy Sądu Najwyższego rozpoznające tożsame uchybienie procesowe. Z tego też powodu nie zachodzą - wskazane w treści art. 41 § 1 k.p.k. powody osłabiające zaufanie co do spełnienia przez wskazanego sędziego standardu bezstronności w orzekaniu. Z tych względów orzeczono jak w postanowieniu.
IV KO 130/24 3 [WB] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- I KO 37/23 2023-10-12Czy sędzia Sądu Najwyższego powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie o wznowienie postępowania, jeśli brał udział w rozpoznaniu poprzedniego wniosku o wznowienie postępowania dotyczącego tego samego orzeczenia i po…
- IV KZ 19/24 2024-07-03Czy postanowienie Sądu Najwyższego wydane z udziałem sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej zgodnie z ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439…
- V KO 122/24 2025-02-12Czy istnieją podstawy do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem sądu odwoławczego, jeżeli w składzie tego sądu zasiadały osoby powołane na wniosek Krajowej Rady Sąd…
- III KO 3/21 2021-01-29Czy sędzia Sądu Najwyższego powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie, jeśli wcześniej orzekał w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania złożonego przez tego samego skazanego, a obecna sprawa dotyczy zażalenia…
- V KO 109/20 2020-10-21Czy istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od rozpoznania sprawy o wznowienie postępowania, jeśli wnioskodawca kwestionuje nie tyle prawidłowość rozstrzygnięcia, co zrozumienie intencji…
Powołane przepisy
art. 439 § 1 pkt 2art. 41 § 1 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPK§ 1 pkt 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy