IV KO 136/24

IV KO 136/24 POSTANOWIENIE Dnia 2 stycznia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Kołodziejski w sprawie zażalenia A.Z. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej Katowice-Zachód w Katowicach z dnia 19 czerwca 2024 r., o umorzeniu śledztwa o sygn. akt […], po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 2 stycznia 2025 r., wniosku Sądu Rejonowego Katowice-Zachód w Katowicach zawartego w postanowieniu z dnia 9 listopada 2024 r., sygn. akt III Kp 450/24, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, na podstawie art. 37 § 1 k.p.k., p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę Sądu Rejonowego Katowice-Zachód w Katowicach o sygn. akt II Kp 450/24 do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Żorach. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 9 listopada 2024 r. prokurator Prokuratury Rejonowej Katowice-Zachód w Katowicach, umorzył postępowanie w sprawie m.in. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k., które miało polegać na niedopełnieniu w nieustalonym dniu pomiędzy 2 sierpnia 2023 r. a 29 listopada 2023 r. obowiązków IV KO 136/24 2 przez pracowników Sądu Rejonowego Katowice-Zachód w Katowicach poprzez zaniechanie powiadomienia o terminie rozprawy w postępowaniu o sygn. akt VIII K 650/23 i terminowej ekspedycji korespondencji, działając tym samym na szkodę interesu prywatnego A.Z.. Zażalenie na powyższe postanowienie zostało wywiedzione przez pokrzywdzonego A.Z., od którego pochodziło również zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Sąd Rejonowy Katowice-Zachód w Katowicach postanowieniem z dnia 9 listopada 2024 r., sygn. akt III Kp 450/24 wystąpił z inicjatywą przekazania sprawy III Kp 450/24 innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu wskazano, że powyższa sprawa dotyczy rozpoznania zażalenia na postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie, w której ścigane miały być osoby będące pracownikami sądu, który obecnie ma rozpoznawać wniesione zażalenie. Powyższe zdaniem sądu wnioskującego może wzbudzić w opinii publicznej uzasadnione wątpliwości co do możliwości w pełni obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Instytucja określona w art. 37 k.p.k. statuuje wyjątek od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), zatem jej zastosowanie powinno mieć miejsce jedynie wówczas, gdy przemawiają za tym szczególne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Jednym z nich jest autorytet wymiaru sprawiedliwości, dla kształtowania którego należy unikać sytuacji, w których rozpoznanie danej sprawy przez sąd właściwy miejscowo wiązałoby się z ograniczeniem swobody orzekania lub mogłoby, w odczuciu społecznym, prowadzić do uzasadnionego przekonania o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy (zob. m.in.: postanowienie SN z dnia 26 lipca 2023 r., V KO 74/23; postanowienie SN z dnia 11 czerwca 2024 r., IV KO 45/24; postanowienie SN z dnia 14 sierpnia 2024 r., IV KO 75/24). Odnosząc powyższe do realiów przedmiotowej sprawy stwierdzić należało, że w zaistniałym układzie procesowym sąd właściwy miejscowo, tj. Sąd Rejonowy Katowice-Zachód w Katowicach, rozpoznawałby zażalenie na postanowienie o IV KO 136/24 3 umorzeniu śledztwa w sprawie m.in. o czyn z art. 231 § 1 k.k., którego – zdaniem pokrzywdzonego A.Z. – mieli dopuścić się „pracownicy” wskazanego wyżej sądu. Nie budzi wątpliwości, że powyższa okoliczność mogłaby wywołać u postronnego obserwatora wymiaru sprawiedliwości wątpliwości co do obiektywnego i rzetelnego rozpoznana sprawy. Jak słusznie zauważył Sąd Najwyższy w jednym z judykatów, pomimo braku rzeczywistych podstaw takich wnioskowań odbiór tego typu spraw w społeczeństwie wymyka się racjonalizacji i często właśnie emocje i chęć doszukiwania się „drugiego dna" prowadzą do ocen, które niepotrzebnie obciążają wymiar sprawiedliwości (postanowienie SN z dnia 10 kwietnia 2024 r., IV KO 27/24). Okoliczności przywołane w wystąpieniu sądu wnioskującego uzasadniają zatem skorzystanie z instytucji określonej w art. 37 k.p.k. Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy przekazał przedmiotową sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Rejonowemu w Żorach. Wskazany sąd z delegacji ma siedzibę w stosunkowo niewielkiej odległości od sądu właściwego, lecz położony jest w innym okręgu, co winno zagwarantować rozpoznanie sprawy w sposób obiektywny. Z tych też względów orzeczono jak w sentencji. [WB] [a.ł]