IV KO 75/24
Izba Karna2024-08-14
Skład orzekający: Paweł Wiliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez pracowników sądu, a strony postępowania mają relacje zawodowe z pracownikami tego sądu, zachodzi potrzeba przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu?Ratio decidendi
Przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. jest uzasadnione, gdy okoliczności mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. W sytuacji, gdy przedmiotem sprawy jest zażalenie na odmowę wszczęcia śledztwa w sprawie dotyczącej pracowników sądu, a istnieją relacje zawodowe między stronami a pracownikami tego sądu, przekazanie sprawy innemu sądowi jest zasadne dla uniknięcia potencjalnych zarzutów o brak obiektywizmu i dla dobra wymiaru sprawiedliwości.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Katowicach zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa. Sprawa dotyczyła czynu z art. 231 § 1 k.k., polegającego na gromadzeniu nielegalnych akt przez pracowników Sądu Rejonowego. Sąd wnioskujący wskazał na relacje zawodowe między stronami a pracownikami sądu jako potencjalne źródło braku obiektywizmu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i przekazał sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
IV KO 75/24 POSTANOWIENIE Dnia 14 sierpnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński w sprawie z zażalenia pokrzywdzonego L. B. po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu w dniu 14 sierpnia 2024 r., wniosku Sądu Rejonowego Katowice-Zachód w Katowicach zawartego w postanowieniu z dnia 12 czerwca 2024 r., sygn. akt III Kp 241/24 o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: uwzględnić wniosek i przekazać sprawę Sądu Rejonowego Katowice-Zachód w Katowicach sygn. akt III Kp 241/24 do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Siemianowicach Śląskich. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2024 r., sygn. akt III Kp 241/24, Sąd Rejonowy Katowice-Zachód w Katowicach zwrócił się do Sądu Najwyższego w trybie art. 37 § 1 k.p.k. o przekazanie sprawy z zażalenia L. B. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu Sąd wnioskujący wskazał, że przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest zażalenie L. B. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie prowadzonej z zawiadomienia tego pokrzywdzonego o czyn z art. 231 § 1 k.k., mający polegać m.in. na gromadzeniu nielegalnych akt przez pracowników Sądu Rejonowego Katowice-Zachód w Katowicach na szkodę tego pokrzywdzonego.
IV KO 75/24 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego Katowice-Zachód w Katowicach zasługuje na uwzględnienie. Instytucja tzw. właściwości z delegacji, określona w art. 37 § 1 k.p.k., ma charakter wyjątkowy, a zatem stosowana może być w sytuacjach gdy szczególne i nadzwyczajne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości mogą przemawiać za taką koniecznością. Należą do nich okoliczności, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania tej sprawy w sposób obiektywny (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2006 r., IV KO 9/06; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 2021 r., III KO 92/21). W realiach niniejszej sprawy, której przedmiotem jest rozpoznanie zażalenia L. B. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej Katowice-Północ w Katowicach z dnia 29 lutego 2024 r. o odmowie wszczęcia śledztwa, w sprawie prowadzonej z zawiadomienia tego pokrzywdzonego m.in. o przekroczenie uprawnień przez bliżej nieokreślonych pracowników Sądu Rejonowego Katowice-Zachód w Katowicach poprzez gromadzenie nieleganych akt (czyn z art. 231 § 1 k.k.) celem uniknięcia potencjalnych choćby zarzutów, które mogłyby wskazywać na brak obiektywizmu i bezstronności sędziów tego Sądu przy rozpoznawaniu tej sprawy, zasadne jest by rozpoznał ją inny sąd. Relacje zawodowe i koleżeńskie sędziów orzekających w tym Sądzie z sędziami lub innymi pracownikami odpowiedzialnymi według pokrzywdzonego za ww. występek stanowią dostateczną argumentację do uwzględnienia wniosku. Biorąc powyższe pod uwagę, aby wyeliminować ryzyko pojawienia się w opinii publicznej, w tym również L. B. , osądu o stronniczym rozpoznaniu przedmiotowej sprawy przez sędziów Sądu Rejonowego Katowice-Zachód w Katowicach, dla dobra wymiaru sprawiedliwości i jego autorytetu sprawę przekazano innemu sądowi równorzędnemu tj. Sądowi Rejonowemu w Siemianowicach Śląskich, co zapewni gwarancję obiektywnego rozpoznania przedmiotowej sprawy. Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.
IV KO 75/24 3 [J.J.] [ms]
Powiązane orzeczenia
- V KO 29/23 2023-04-13Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w sytuacji, gdy przedmiotem sprawy jest zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie…
- II KO 11/24 2024-02-08Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w sytuacji, gdy przedmiotem sprawy jest zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa dotyczące…
- III KO 191/25 2025-12-10Czy w sytuacji, gdy skarżący zarzuca sędziom sądu rozpoznającego jego sprawę powiązania z prokuratorami, a sprawa dotyczy zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa w sprawie nieprawidłowego procedowania prokuratorów, zachod…
- III KO 102/25 2025-07-02Czy w sytuacji, gdy przedmiotem rozpoznania jest zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez kuratora sądowego, który jest wieloletnim pracownikiem sądu i ma bliskie ko…
- III KO 123/15 2016-01-13Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy zarzuty dotyczą czynności urzędowych wykonywanych w wydziale karnym sądu, który miałby rozpoznawać zażalenie na postanowienie o…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 37 § 1 KPKart. 231 § 1 KK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy