IV KO 14/16

Izba Karna2016-03-23

Skład orzekający: Tomasz Grzegorczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przekazanie sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu jest uzasadnione dobrem wymiaru sprawiedliwości, gdy oskarżony jest ciężko schorowany i niezdolny do podróżowania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy przekazał sprawę innemu sądowi równorzędnemu, uznając wniosek za zasadny. Kluczowe dla tej decyzji było zapewnienie oskarżonemu prawa do obrony, w tym możliwości osobistego udziału w postępowaniu, co w przypadku jego stanu zdrowia i miejsca zamieszkania było trudne do zrealizowania w dotychczasowym sądzie. Dobro wymiaru sprawiedliwości obejmuje nie tylko doprowadzenie do zakończenia postępowania, ale także zapewnienie realnej możliwości udziału oskarżonego w procesie.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w D. rozpatrywał sprawę oskarżonego o przestępstwa z lat 30. XX wieku oraz ustawy o IPN. Oskarżony był ciężko schorowany, praktycznie leżący, z licznymi chorobami przewlekłymi i ograniczoną mobilnością. Opinia biegłego potwierdziła jego niezdolność do podróżowania do sądu. Sąd Rejonowy w D. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do Sądu Rejonowego w S., gdzie oskarżony przebywał, w celu zapewnienia mu prawa do obrony.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał rozpoznanie sprawy Sądowi Rejonowemu w S., uznając wniosek o przekazanie za zasadny ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KO 14/16 POSTANOWIENIE Dnia 23 marca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Grzegorczyk w sprawie S. J. oskarżonego o przestępstwo z art. 246 i 286 § 1 w zw. z art. 36 k.k. z 1932 r. i art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ustawy z 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 23 marca 2016 r. wniosku Sądu Rejonowego w D., zawartego w postanowieniu tego Sądu z dnia 12 lutego 2016 r., sygn. akt II K […], o przekazanie w trybie art. 37 k.p.k. sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w S., jako sądowi równorzędnemu, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości p o s t a n o w i ł: przekazać rozpoznanie powyższej sprawy zgodnie z tym wnioskiem Sądowi Rejonowemu w S. UZASADNIENIE Sprawa niniejsza zawisła przed Sądem Rejonowym w D. na skutek uprzedniego przekazania jej przez Sąd Okręgowy w R., postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2015 r., w trybie art. 36 k.p.k., z uwagi na ekonomikę procesową. Sąd Rejonowy w D. ustalił, że oskarżony przebywa w D. […] w S. i jest osobą schorowaną, praktycznie leżącą. Dopuścił w związku z tym dowód z opinii biegłego lekarza, celem ustalenia, na jakie choroby oskarżony cierpi oraz czy może on brać udział w postępowaniu sądowym i czy może podróżować do Sądu Rejonowego, któremu sprawę przekazano. Z opinii biegłej wynikało zaś, że oskarżony dwukrotnie 2 przebył zawał serca w 2009 r., ma założone stenty do naczyń wieńcowych, cierpi od kilku lat na niedokrwienie serca i nadciśnienie tętnicze oraz cukrzycę, niedoczynność tarczycy, przewlekłą chorobę nerek i niedowład wiotki kończyn dolnych ze znaczną dysfunkcją chodu, porusza się przy tym tylko na wózku inwalidzkim, i to z pomocą osób trzecich, gdyż sam ma trudności z przemieszczaniem się i wymaga pomocy przy czynnościach życia codziennego. Stwierdzono w tej opinii również, że podeszły wiek badanego i stan jego zdrowia nie pozwala mu na podróżowanie do Sądu Rejonowego w D., natomiast jest możliwe przesłuchanie go w miejscu pobytu, czyli przed Sądem w S., ale wyłącznie po przewiezieniu go do tego Sądu środkiem transportu przeznaczonym do przewozu osób niepełnosprawnych i z zapewnieniem mu opieki na cały wymagany „okres czasu”. W związku z powyższym Sąd Rejonowy w D. wystąpił z przedmiotowym wnioskiem podnosząc, że przekazanie tej sprawy Sądowi w Sanoku byłoby zasadne w świetle art. 37 k.p.k., jako że postępowanie karne wiąże się z koniecznością zapewnienia oskarżonemu prawa do obrony, w tym do udziału w rozprawie, a dalsze prowadzenia tej sprawy w Sądzie obecnie właściwym powodowałoby, iż z prawa tego nie mógłby on skorzystać. Rozpoznając ten wniosek, Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego, mając na uwadze okoliczności tej sprawy, jest zasadny. Niewątpliwie bowiem dobrem wymiaru sprawiedliwości, o jakim mowa w art. 37 k.p.k., jest doprowadzenie do możliwości przeprowadzenia postępowania karnego danej osoby, jak i zapewnienia jej w takim procesie potencjalnej możliwości osobistego jej w nim udziału. W świetle wskazanej wyżej opinii biegłego możliwe byłoby wprawdzie przesłuchanie oskarżonego w Sądzie w S., z prowadzeniem tej sprawy nadal przez Sąd w D., ale oznaczałoby to jednak, że oskarżony ten pozbawiony byłby realnej możliwości udziału w rozprawie głównej, chyba, że każdorazowo byłby on transportowany z miejsca pobytu do tegoż Sądu, co wiązałoby się jednak z określonymi trudnościami, jak i dodatkowymi kosztami postępowania. Problemów tych unika się przy przekazaniu tej sprawy Sądowi w S., a więc w miejscu pobytu oskarżonego, gdzie przewiezienie go do Sądu na poszczególne terminy rozprawy, jak i zapewnienie mu opieki podczas takich rozpraw jest zdecydowanie łatwiejsze i mniej kosztowne, a stwarza możliwość 3 respektowania wymogów rzetelnego procesu karnego. Wprawdzie wcześniejsze przekazanie sprawy Sądowi w D. związane było z faktem, że wielu świadków mających zeznawać w tej sprawie, mieszka z dala od sądu, do którego skierowano akt oskarżenia, tj. Sądu Rejonowego w R., a bliżej Sądu w D.. Jednakże odległość między Sądem w D., a Sądem w S. nie różni się zbytnio odległością tych Sądów od siedziby Sądu w R.. Nadto, nie powinno budzić wątpliwości, że najważniejszym pozostaje jednak rozpoczęcie tej sprawy i jej osądzenie jako główny cel postępowania karnego. Mając to wszystko na uwadze, Sąd Najwyższy zdecydował o przekazaniu tej sprawy zgodnie z wnioskiem. l.n

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 246art. 36 KKart. 2 ust. 1art. 3art. 37 KPKart. 36 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy