IV KO 15/24

Izba Karna2024-03-12

Skład orzekający: Jacek Błaszczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy oskarżony jest pracownikiem sądu, który miałby rozpoznawać sprawę, a sąd ten jest jednocześnie pokrzywdzonym?
Ratio decidendi
Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy oskarżony jest pracownikiem sądu, który miałby rozpoznawać sprawę, a sąd ten jest jednocześnie pokrzywdzonym. W takiej sytuacji, aby uniknąć zarzutów o brak obiektywizmu i bezstronności, celowe jest rozpoznanie sprawy przez inny sąd rejonowy. Jest to wyjątek od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, dopuszczalny jedynie w sytuacji, gdy przemawia za tym dobro wymiaru sprawiedliwości.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej oskarżonej M.M. i innych osób innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek uzasadniono tym, że oskarżona jest pracownicą Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej, a sam sąd jest pokrzywdzonym w sprawie. Sytuacja ta mogła budzić wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy przez ten sąd.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Częstochowie.

Pełny tekst orzeczenia

IV KO 15/24 POSTANOWIENIE Dnia 12 marca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk po rozpoznaniu w sprawie M. M. i innych w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 12 marca 2024 r., wniosku Sądu Rejonowego w Bielsku – Białej zawartego w postanowieniu z dnia 22 stycznia 2024 r., sygn. akt III K 1434/23 o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Częstochowie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2024 r., sygn. akt III K 1434/23 Sąd Rejonowy w Bielsku - Białej, na podstawie art. 37 k.p.k., wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem przekazania sprawy oskarżonej M.M. i innych oskarżonych innemu sądowi równorzędnemu. Wnioskujący Sąd wskazał, że sprawa niniejsza dotyczy m. in. pracownicy Sądu Rejonowego w Bielsku – Białej M.M. oraz innych osób, których czyny pozostają w ścisłym związku z zachowaniami wskazanej oskarżonej. W ocenie wnioskującego Sądu sytuacja tego rodzaju może stwarzać u postronnego obserwatora, przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w Sądzie Rejonowym w Bielsku – Białej w sposób obiektywny. IV KO 15/24 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w Bielsku - Białej jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Korzystanie z właściwości z delegacji przewidzianej ustawowo w przepisie art. 37 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) – i jedynie w sytuacji, gdy zostanie wykazane, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia. Jak wskazano w postanowieniu w sprawie stroną jest M. M. - b. pracownik Sądu Rejonowego w Bielsku - Białej, a zatem osoba, która wielokrotnie współpracowała z sędziami i pracownikami tego sądu i jest im powszechnie znana. Co więcej, Sąd Rejonowy w Bielsku – Białej jest pokrzywdzonym w sprawie, a Prezes tego Sądu zgłosiła chęć działania w charakterze oskarżyciela posiłkowego. Wydanie orzeczenia w tej konkretnej sprawie mogłoby zatem budzić podejrzenia, co do braku sprawiedliwego i obiektywnego rozstrzygnięcia. Dla uniknięcia w takim wypadku zarzutów, które mogłyby rzutować na brak obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy, celowe jest, by była ona rozpoznana przez inny Sąd Rejonowy. Stanowisko takie jest zgodne z dotychczasową praktyką Sądu Najwyższego (vide: m. in. postanowienie z dnia 7 czerwca 2018 r., V KO 41/18). Mając na względzie zrozumiałą i przekonującą argumentację przedstawioną w uzasadnieniu wystąpienia sądu właściwego miejscowo i rzeczowo do rozpoznania wniesionego środka odwoławczego, uznać należało, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem rozpoznania sprawy do innego sądu równorzędnego. Nic nie stoi obecnie na przeszkodzie, aby sądem tym był Sąd Rejonowy w Częstochowie, który znajduje się poza obszarem właściwości Sądu Rejonowego w Bielsku – Białej oraz Sądu Okręgowego w Bielsku – Białej. Ten ostatni, jest bowiem oranem rozpoznającym środki odwoławcze od orzeczeń Sądu Rejonowego w Bielsku – Białej i sprawuje nad nim bezpośrednią kontrolę judykacyjną. Z tych też powodów orzeczono jak w sentencji. [ał] [J.J.] IV KO 15/24 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPKart. 45 ust. 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy