IV KO 16/19

Izba Karna2019-03-20

Skład orzekający: Paweł Wiliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania innemu sądowi równorzędnemu sprawy rozpoznania zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa, gdy zarzucone przestępstwo popełnił referendarz sądowy orzekający w tym sądzie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek Sądu Rejonowego w R. o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Uznano, że sytuacja, w której czyn zarzucony dotyczy referendarza sądowego wykonującego obowiązki służbowe w danym sądzie, może powodować w odbiorze społecznym usprawiedliwione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy, co podważa autorytet wymiaru sprawiedliwości. Przekazanie sprawy ma na celu wykluczenie wszelkich wątpliwości co do obiektywności postępowania.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w R. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie innemu sądowi równorzędnemu sprawy rozpoznania zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa. Zarzucono przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. i art. 300 § 1 k.k. referendarzowi sądowemu orzekającemu w tym sądzie. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek, analizując przesłanki z art. 37 k.p.k.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek Sądu Rejonowego w R. i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ł..

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KO 16/19 POSTANOWIENIE Dnia 20 marca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński w sprawie zainicjowanej zażaleniem pełnomocnika P. S.A. z siedzibą w W. po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 20 marca 2019 r., wniosku Sądu Rejonowego w R. zawartego w postanowieniu z dnia 24 stycznia 2019 r., sygn. akt II Kp […], o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: uwzględnić wniosek i przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ł. UZASADNIENIE Postanowieniem z 24 stycznia 2019 r. Sąd Rejonowy w R. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazania sprawy o sygn. akt II Kp […] do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi, w trybie art. 37 k.p.k. podnosząc, że przedmiotem tego postępowania jest rozpoznanie zażalenia na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej dla miasta R. z dnia 13 września 2018 r. o odmowie wszczęcia śledztwa o przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. i art. 300 § 1 k.k., które miał popełnić referendarz sądowy Sądu Rejonowego w R.. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w R. zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie przypomnieć należy, że korzystanie z właściwości delegacyjnej w trybie art. 37 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez właściwy sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji) 2 w sytuacji, gdy zostanie wykazane przez sąd inicjujący to postępowanie, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2012 r., III KO 102/12, LEX nr 1231575). Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie konsekwentnie wyraża stanowisko, że zastosowanie art. 37 k.p.k. uzasadniają tylko takie konkretne sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie - chociażby mylne - o braku warunków do rozpoznania w danym sądzie sprawy w sposób obiektywny (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/05, OSNKW 1995, z. 9-10, poz. 68; z dnia 17 maja 2006 r., II KO 27/06, LEX nr 186944; z dnia 26 czerwca 2007 r., II KO 36/07, LEX nr 282245). Przedmiotem postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym w R. jest rozpoznanie zażalenia na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej dla miasta R. z dnia 13 września 2018 r. o odmowie wszczęcia śledztwa o przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. i art. 300 § 1 k.k., które miał popełnić referendarz sądowy Sądu Rejonowego w R. w ramach wykonania swoich obowiązków służbowych. W ocenie Sądu Najwyższego sytuacja, w której czyn zarzucony dotyczy osoby referendarza sądowego wykonującego swoje obowiązki służbowe na terenie Sądu Rejonowego w R., mającego styczność osobistą i zawodową z sędziami orzekającymi w tym Sądzie powoduje, że w odbiorze społecznym może powstać usprawiedliwione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez Sąd Rejonowy w R., co oczywiście nie służy budowaniu autorytetu wymiaru sprawiedliwości (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 2018 roku, KO 41/18, LEX nr 2506137). Jest prawdopodobne, że w razie rozstrzygania przedmiotowej sprawy przez wyżej wymieniony sąd mogłoby powstać przekonanie, o braku warunków do jej rozstrzygnięcia w sposób obiektywny. Tymczasem dobrem wymiaru sprawiedliwości, stanowiącym przesłankę skorzystania z instytucji określonej w art. 37 k.p.k. jest również, a może nawet przede wszystkim, potrzeba uniknięcia jakichkolwiek sugestii, że proces w danej sprawie mógłby być prowadzony w sposób nieobiektywny (por. postanowienie SN z dnia 2 lipca 2003 r., sygn. akt III KO 20/03). Przekazanie sprawy innemu sądowi 3 równorzędnemu ma zatem w niniejszej sprawie na celu wykluczenie mogących powstać wątpliwości w tym zakresie. Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPKart. 231 § 1 KKart. 300 § 1 KKart. 45 ust. 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy