III KO 14/21

Izba Karna2021-02-25

Skład orzekający: Piotr Mirek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa dotyczy prokuratora z jednostki właściwej dla sądu rozpoznającego zażalenie, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja, w której postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa dotyczy prokuratora z jednostki właściwej dla sądu rozpoznającego zażalenie, może budzić w odbiorze społecznym usprawiedliwione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Choć nie ma podstaw do kwestionowania niezależności sędziów, dla uniknięcia negatywnej oceny pracy wymiaru sprawiedliwości, celowe jest przekazanie sprawy do innego sądu równorzędnego.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w G. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa innemu sądowi równorzędnemu. Powodem było prowadzenie przez Sąd Rejonowy wielu postępowań z udziałem skonfliktowanych braci, co miało budzić u skarżącego przekonanie o stronniczości sądu i prokuratury. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ż.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KO 14/21 POSTANOWIENIE Dnia 25 lutego 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Mirek po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w sprawie dotyczącej zażalenia S. K. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w G. w przedmiocie odmowy wszczęcia śledztwa, sygn. akt PR 2 Ds. (…), wniosku Sądu Rejonowego w G. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ż. UZASADNIENIE S. K. wniósł do Sądu Rejonowego w G. zażalenie na postanowienie Prokuratury Rejonowej w G. z dnia 30 czerwca 2020 r., sygn. akt PR 2 Ds. (…) o odmowie wszczęcia śledztwa mającego dotyczyć przekroczenia uprawnień przez funkcjonariusza publicznego - prokuratora Prokuratury Rejonowej w G. Postanowieniem z dnia 23 października 2020 r., sygn. akt II Kp (…) Sąd Rejonowy w G. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie tej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu - z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Z uzasadniania postanowienia wynika, że zaistnienia tej przesłanki wnioskujący Sąd upatrywał w tym, iż toczą się przed nim różnorakie postępowania z udziałem tych samych stron – skonfliktowanych braci, występujących zamiennie 2 w różnych rolach. Sąd Rejonowy podniósł, że „ostatnio dwie kolejne sprawy z udziałem skarżącego S. K. zakończyły się dla niego niekorzystnie. Sytuacja wieloletniego nierozstrzygniętego sporu, w który zaangażowane są zarówno tutejsza prokuratura, jak i sąd wzbudza w skarżącym przekonanie o stronniczości obydwu podmiotów”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Inicjatywa Sądu Rejonowego jest zasadna, choć nie z przyczyn, które zostały wprost wskazane w uzasadnieniu postanowienia. Wskazać należy, że instytucja określona w art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, zaś odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy może nastąpić tylko wtedy, gdy w sposób realny występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. To, że sprawa, której dotyczy wystąpienie, jest jedną z wielu spraw toczących się z udziałem tych samych stron nie jest to równoznaczne z wystąpieniem takiej okoliczności, która osłabiałaby zaufanie do bezstronności sądu właściwego do rozpoznania sprawy, uzasadniając przekazanie jej innemu sądowi równorzędnemu. Nie ulega jednak wątpliwości, że sytuacja, w której wydano postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, które miałoby dotyczyć prokuratora pełniącego służbę w jednostce mającej siedzibę na terenie właściwości miejscowej sądu właściwego do rozpoznania zażalenia, powoduje, że w odbiorze społecznym może powstać usprawiedliwione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez Sąd Rejonowy w G., co oczywiście nie służy budowaniu autorytetu wymiaru sprawiedliwości. Stąd też, choć nie ma żadnych przesłanek by podawać w wątpliwość niezależność i niezawisłość sędziów sądu właściwego, dla uniknięcia sytuacji mogącej wywoływać negatywną ocenę pracy wymiaru sprawiedliwości, celowym jest przekazanie sprawy do innego sądu równorzędnego. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w części dyspozytywnej. 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy