IV KO 198/56

SentencjaSąd Najwyższy w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym, w składzie siedmiu sędziów, po rozpoznaniu wymagającej zasadniczej wykładni ustawy kwestii prawnej, przedstawionej do rozstrzygnięcia przez Sąd Wojewódzki w Szczecinie:"Czy samowolne zabranie przez członka Spółdzielni Produkcyjnej narzędzi rolniczych, stanowiących wkład zwrotny, bez zachowania terminów statutowych, stanowi przemoc mającą na celu zmuszenie do znoszenia, przewidzianą w art. 251 k.k., - uchwalił jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneCzłonek Spółdzielni, mający prawo odebrania wniesionych do niej zwrotnych wkładów inwentarzowych, działa bezprawnie, jeżeli odbiera te wkłady przed statutowo oznaczonym czasem. Postępek taki rodzi zawsze odpowiedzialność cywilną sprawcy wobec spółdzielni, która na wcześniejszy odbiór wkładu nie przystała. Wszakże, gdyby sprawca, zetknąwszy się z odmową, urzeczywistniał swój zamiar niezwłocznego odebrania wkładu, stosując przemoc albo groźbę względem osób, które mu tego wzbraniają, ściągnąłby na siebie odpowiedzialność karną na podstawie art. 251 k.k. Przemocą będzie tutaj wszelkie użycie siły fizycznej, zdolnej pokonać opór wymienionych osób i narzucić im własną wolę. Siła ta nie musi być zwrócona wprost przeciwko człowiekowi. Wystarcza, gdy skierowano ją przeciwko rzeczy, jeżeli tylko stanowić to miało sposobny, z podobną mocą działający środek narzucenia pokrzywdzonemu swojej woli. Co do groźby - może ona wyrażać się również w świadomym zajęciu przez sprawcę takiej postawy wobec pokrzywdzonego, iż ten mógł znaleźć się w obawie, że w razie trwania w oporze sprawca nie cofnie się przed próbą zrealizowania swego roszczenia bez względu na możliwość dojścia przy tym do użycia siły fizycznej względem osób lub rzeczy. Za pokrzywdzonego w tych wszystkich przypadkach uważać należy zarówno indywidualnych dzierżycieli danego dobra, podlegającego ochronie prawnej, jak i członków zrzeszeń, którym dobro to służy lub ma służyć. Zabranie przez członka rolniczej spółdzielni produkcyjnej np. konia, będącego zwrotnym wkładem inwentarzowym, warunków karalności według art. 251 k.k. nie spełnia, o ile sprowadziło się do zwykłego, przed statutowo oznaczonym terminem zabrania konia przez jego wyprowadzenie pokryjomu ze stajni spółdzielni.