IV KO 27/24

IV KO 27/24 POSTANOWIENIE Dnia 10 kwietnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 10 kwietnia 2024 r. wniosku Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 13 marca 2024 r., o przekazanie sprawy zażaleń na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej Olsztyn - Południe w Olsztynie o umorzeniu dochodzenia w sprawie […], na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę zażaleń na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej Olsztyn - Południe w Olsztynie o umorzeniu dochodzenia w sprawie […], do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ostródzie. UZASADNIENIE Postanowieniem Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 13 marca 2024 r. (sygn. akt II Kp 303/24) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 marca 2024 r. w sprawie z zażalenia Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Olsztynie oraz Krajowego Niezależnego Samorządowego Związku Zawodowego „A.” z siedzibą w W. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej Olsztyn-Południe w Olsztynie o umorzeniu dochodzenia w sprawie […] zwrócono się w trybie art. 37 k.p.k. o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem wniosku jest okoliczność, że postępowanie przygotowawcze dotyczyło pracownika Sądu wnioskującego. IV KO 27/24 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Przepis art. 37 k.p.k. jako wyjątkowy nie podlega interpretacji rozszerzającej. Nadmierne jego wykorzystywanie może podważać zaufanie do niezależności sądów i niezawisłości sędziów. Dlatego wskazuje się, że odstąpienie od zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy miejscowo może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej, że pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za tym, aby w każdej sprawie zachowany został standard konstytucyjny rozpoznania jej przez sąd właściwy według procedury, w której się ona toczy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). W niniejszej sprawie taki przypadek występuje. W ocenie obserwatorów wymiaru sprawiedliwości decyzje procesowe w sprawie mogłyby budzić emocje i podejrzenia, że sąd w sprawie karnej pracownika tegoż sądu, nie jest obiektywny. Pomimo braku rzeczywistych podstaw takich wnioskowań odbiór tego typu spraw w społeczeństwie wymyka się racjonalizacji i często właśnie emocje i chęć doszukiwania się „drugiego dna” prowadzą do ocen, które niepotrzebnie obciążają wymiar sprawiedliwości. Wydaje się racjonalną zasadą przyjmowanie w orzecznictwie Sądu Najwyższego w sprawach rozpoznawanych w trybie art. 37 k.p.k., że jeżeli stroną procesu jest m.in. sędzia czy pracownik sądu - ten sąd nie powinien orzekać w sprawie. Stanowi to przejaw dbałości o owo dobro wymiaru sprawiedliwości, jakim jest z jednej strony efektywność postępowania (zaistniałe wyłączenia poszczególnych sędziów od rozpoznania sprawy) oraz wizerunek sądu jako organu niezależnego, z którym orzekają niezawiśli sędziowie, co do których nie można czynić zarzutu, iż w swojej służbie kierują się pozamerytorycznymi kryteriami. Z tych względów uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, Sąd Najwyższy przekazał ją do Sądu Rejonowego w Ostródzie. [J.J.] [ms] IV KO 27/24 3