IV KO 33/58

SentencjaSąd Najwyższy w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym, w związku z przekazaną do rozstrzygnięcia przez Sąd Wojewódzki w Krakowie kwestią prawną, wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy na zasadzie art. 62 § 2 k. k. dopuszczalne jest zobowiązanie skazanego do wynagrodzenia szkód zrządzonych przestępstwem przez przywrócenie rzeczy do stanu poprzedniego" -postanowił udzielić odpowiedzi twierdzącej.Uzasadnienie faktycznePojęcie "wynagrodzenie szkody", użyte w art. 62 § 2 k. k., jest pojęciem prawa cywilnego. Wprawdzie kodeks zobowiązań używa terminu "odszkodowanie", lecz termin ten posiada identyczną treść prawną, co termin "wynagrodzenie szkody". To ostatnie określenie użyte zostało w kodeksie karnym w roku 1932 z uwagi na brak jednolitej terminologii dla pojęcia odszkodowania w owym czasie i używany w niektórych częściach kraju termin "wynagrodzenie szkód i strat" (prawo cywilne b. Królestwa Kongresowego).W/g miarodajnego dla pojęcia odszkodowania art. 159 k. z. odszkodowanie jest dopuszczalne w dwóch postaciach, a mianowicie: w postaci "pieniędzy" oraz w postaci "przywrócenia rzeczy do stanu poprzedniego". Wprawdzie k. z. (w przeciwieństwie np. do prawa cywilnego, które obowiązywało w b. zaborze pruskim) jako zasadę wysuwa odszkodowanie w pieniądzach, a na żądanie poszkodowanego "przywrócenie rzeczy do stanu poprzedniego", lecz nie zmienia to faktu, że obiektywnie prawo przewiduje obie postaci odszkodowania. Pojęciowa zatem treść "odszkodowania" lub identycznego pojęcia "wynagrodzenie szkód" obejmuje zarówno postać pieniężną, jak i przywrócenie rzeczy do stanu poprzedniego.Należy zauważyć, że w postępowaniu karnym odszkodowanie przy warunkowym zawieszeniu wykonania kary służy z reguły zniesieniu skutków przestępstwa i sąd karny stosuje je, kierując się względami celowości w konkretnych przypadkach, bez wpływu pokrzywdzonego na wybór postaci odszkodowania.