IV KO 34/16
Izba Karna2016-05-25
Skład orzekający: Jarosław Matras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy przedmiotem zażalenia jest decyzja prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. zarzucanego prezesowi sądu, a sędziowie tego sądu podlegają organizacyjnie temu prezesowi, zachodzi uzasadniona wątpliwość co do bezstronności orzekania i czy w takim przypadku sprawę należy przekazać do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja, w której sędziowie sądu podlegają organizacyjnie prezesowi sądu, a przedmiotem rozpoznawanego przez nich zażalenia jest decyzja prokuratora dotycząca tego prezesa, może budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności orzekania. W celu uniknięcia takich wątpliwości i zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości, sprawę należy przekazać do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w K. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy IX Kp …/16 do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sprawa dotyczyła zażalenia R. A. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o czyn z art. 231 § 1 k.k., zarzucanego prezesowi Sądu Rejonowego w K. Sąd Rejonowy w K. uzasadnił wniosek obawą, że rozpoznawanie sprawy przez sędziów podległych organizacyjnie prezesowi sądu może prowadzić do powstania w opinii publicznej przeświadczenia o braku bezstronności.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę IX Kp …/16 do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w S.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 34/16 POSTANOWIENIE Dnia 25 maja 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras w sprawie z zażalenia R. A. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w S. z dnia 13 listopada 2015 r. Ds. …/15 o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o czyn z art. 231 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 25 maja 2016 r. wniosku Sądu Rejonowego w K. w przedmiocie przekazania sprawy IX Kp …/16 do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł : sprawę IX Kp …/16 przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w S. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2016 r. Sąd Rejonowy w K. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie w trybie art. 37 k.p.k. do innego równorzędnego sądu sprawy z zażalenia R. A. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w S. z dnia 13 listopada 2015 r. Ds. …/15 o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o czyn z art. 231 § 1 k.k. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że odmowa wszczęcia śledztwa dotyczyła czynu, którego – według składającego zawiadomienie - miał się dopuścić w okresie od lipca do września 2015 r. Prezes Sądu Rejonowego w K., czym miał także działać na szkodę interesu prywatnego R. A. Sąd Rejonowy w K. wskazał następnie, że jest sądem właściwym do rozpoznania zażalenia, ale sytuacja jaka zaistniała w tej sprawie mogłaby
2 prowadzić do zaistnienia w opinii publicznej przeświadczenia o braku bezstronności orzekających w sprawie sędziów, skoro są oni organizacyjnie podlegli Prezesowi Sądu Rejonowego w K., a przedmiotem kontroli jest prawidłowość decyzji prokuratora odnosząca się do tej właśnie osoby. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Bez wątpienia sytuacja, w której podlegli organizacyjnie Prezesowi Sądu Rejonowego w K. sędziowie tego sądu (oczywiście, jeden z nich) mieliby rozpoznawać zażalenie R. A. na decyzję prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 k.k., zarzucanego prezesowi właściwego sądu, mogłaby uzasadniać w opinii publicznej, w tym także u obiektywnego obserwatora takiego postępowania sądowego, powstanie wątpliwości co do tego, czy sędziowie tego sądu mogą bezstronnie i obiektywnie rozpoznać takie zażalenie. Efektem pozostawienia tej sprawy we właściwym miejscowo sądzie mogłaby być sytuacja, w której opinia publiczna kwestionowałaby prawidłowość wydanego rozstrzygnięcie niezależnie od jego treści. W takiej sytuacji celowe jest aby tego typu podejrzeń co do sposobu rozpoznania zażalenia nie utrzymywać, gdyż nie służy to dobru wymiaru sprawiedliwości. Z tych powodów należało sprawę przekazać do Sądu Rejonowego w Sandomierzu. Z tych powodów należało orzec jak w postanowieniu. kc
Powiązane orzeczenia
- I KO 73/21 2022-01-17Czy w sytuacji, gdy rozpoznanie zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie dotyczącej prezesa sądu ma przeprowadzać tenże sąd w osobie sędziego podlegającego służbowo owemu prezesowi, zachodzą pods…
- V KO 165/25 2025-11-26Czy okoliczności sprawy, w której zażalenie dotyczy postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie czynów zarzucanych Prezesowi i sędziemu sądu właściwego, uzasadniają przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu…
- IV KO 15/22 2022-04-04Czy w sytuacji, gdy przedmiotem postępowania zażaleniowego jest zarzut przekroczenia uprawnień przez Prezesa Sądu Rejonowego, a sędziowie tego sądu pozostają w zależności służbowej od Prezesa, zachodzi podstawa do przeka…
- III KO 96/21 2022-01-21Czy w sytuacji, gdy przedmiotem rozpoznania przez sąd jest zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa, a stroną skarżącą jest Prezes tego sądu, istnieje podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzęd…
- V KO 4/21 2021-01-29Czy w sytuacji, gdy przedmiotem zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa są zarzuty popełnienia przestępstwa przez sędziego sądu rejonowego i prokuratora prokuratury rejonowej, a sprawę tę ma rozpoznać sąd…
Powołane przepisy
art. 231 § 1 KKart. 37 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy