IV KO 50/26
Izba Karna2026-05-13
Skład orzekający: Michał Laskowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu, gdy oskarżony jest radcą prawnym i występował przed sądem właściwym miejscowo?Ratio decidendi
Przekazanie sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. nie jest uzasadnione samym faktem, że oskarżony jest radcą prawnym i występował przed sądem właściwym miejscowo. Sąd Okręgowy nie wykazał wystarczająco, że zachodziły realne przesłanki do zastosowania tego wyjątku, a argumentacja o braku zdolności do bezstronnego rozpoznania sprawy okazała się dowolna i gołosłowna.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w Katowicach zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej przeciwko M.T., radcy prawnemu, innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem był fakt, że oskarżony występował przed tutejszym sądem, co mogłoby godzić w dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy, uznając brak wystarczających podstaw.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
IV KO 50/26 POSTANOWIENIE Dnia 13 maja 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 13 maja 2026 r., w sprawie m.in. M.T., oskarżonego o popełnienie czynu z art. 296 § 1 k.k. i in. inicjatywy przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, wyrażonej w postanowieniu Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 20 kwietnia 2026 r., sygn. akt V K 4/25, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: odmówić przekazania sprawy. UZASADNIENIE Do Sądu Okręgowego w Katowicach w dniu 27 grudnia 2024 r. wpłynął akt oskarżenia przeciwko m.in. M.T. o popełnienie czynu zabronionego z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 296 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., w dniu 2 grudnia 2025 r. został otwarty przewód sądowy w sprawie i do dnia 18 czerwca 2026 r. zaplanowano terminy kolejnych czynności procesowych. Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2026 r. Sąd właściwy miejscowo do rozpoznania sprawy zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. W uzasadnieniu wskazał, że
IV KO 50/26 2 procedowanie w sprawie M.T. przez Sąd Okręgowy w Katowicach godziłoby w dobro wymiaru sprawiedliwości albowiem oskarżony, który pełni zawód radcy prawnego, występował przed tutejszym sądem. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Inicjatywa Sądu terytorialnie właściwego nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd Okręgowy w Katowicach nie wykazał w sposób wystarczający, że zachodziły realne przesłanki do zastosowania wyjątku z art. 37 k.p.k. Nie można było zgodzić się z koncepcją przedstawioną w postulacie, że w sprawie M.T. zaistniały uwarunkowania, które upoważniałyby do racjonalnego twierdzenia, że charakter jego pracy, z którym wiązało się występowanie m.in. przed Sądem Okręgowym w Katowicach, stanął na przeszkodzie do bezstronnego rozpatrzenia sprawy przez Sąd właściwy terytorialnie. Przede wszystkim należało stwierdzić, że delegacja na podstawie art. 37 k.p.k. oparta na fakcie istnienia relacji służbowych oskarżonego z sędziami nasuwałaby niesłuszny wniosek, że w każdym wypadku, gdy sprawa w jakikolwiek sposób dotyczy osoby powiązanej z danym sądem, to wszyscy bez wyjątku sędziowie orzekający w tej jednostce organizacyjnej sądownictwa powszechnego nie są w stanie w sposób niezależny i niezawisły rozpoznać sprawy. Taka sytuacja z pewnością nie zachodzi w niniejszej sprawie, w której najpierw postanowieniem z 10 kwietnia 2016 r. Sąd Okręgowy w Katowicach nie uwzględnił wniosku oskarżonego o wyłączenie sędziego sprawozdawcy od rozpoznawania jego sprawy, a do dnia dzisiejszego żaden z sędziów orzekających w katowickim Sądzie Okręgowym, liczącym aż 21 wydziałów, z których cztery są to wydziały karne, nie złożył wniosku w trybie art. 41 § 1 k.p.k. o wyłączenie go, wobec czego nie można z góry przesądzić, że w stosunku do wszystkich sędziów orzekających w Sądzie Okręgowym w Katowicach istnieją ograniczenia do orzekania w sprawie V K 4/25. Wymienione w wystąpieniu orzeczenie IV KO 21/26 służące dla poparcia tezy o konieczności dokonania delegacji, dotyczyło całkowicie innego stanu faktycznego: oskarżony był synem sędziego i nie miało żadnego przełożenia na omawianą sprawę.
IV KO 50/26 3 Argumentacja zastosowana w wystąpieniu o braku zdolności do bezstronnego rozpoznania sprawy, w której oskarżonym jest radca prawny, okazała się dowolnym i gołosłownym twierdzeniem i jako taka nie mogła się ostać. Uwzględniając całokształt przeprowadzonych wyżej rozważań, Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie. [WB] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- V KO 49/21 2021-07-14Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu, gdy oskarżony jest adwokatem aktywnie działającym w okręgu sądu właściwego miejscowo i pozostającym w relacjach służbowych i prywatnych z sę…
- V KO 77/22 2022-09-29Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu, gdy oskarżony jest adwokatem działającym w danym sądzie, a oskarżycielka prywatna jest sędzią tego samego sądu?
- II KO 44/17 2017-10-18Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na potencjalny brak możliwości bezstronnego rozstrzygnięcia przez sąd miejscowo właściwy, gdy świadkami są liczne osoby pełniące l…
- II KO 59/23 2023-05-30Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na uzasadnione wątpliwości co do bezstronności i rzetelności rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo, wynik…
- IV KO 129/21 2021-10-27Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu, gdy pokrzywdzony jest radcą prawnym znanym sędziom sądu właściwego miejscowo?
Powołane przepisy
art. 296 § 1 KKart. 37 KPKart. 18 § 1 KKart. 296 § 1art. 294 § 1 KKart. 12 § 1 KKart. 41 § 1 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy