IV KO 63/55

SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym w sprawie Tadeusza C., Józefa N. i Władysława S., oskarżonych z art. 128 k.k., po wysłuchaniu wniosku Prokuratora postanowił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Szczecinie w trybie art. 390 § 1 k.p.k. kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy Rolniczy Zespół Spółdzielczy stanowi organ samorządowy w rozumieniu art. 128 k.k. i czy zachowanie się w sposób nieprzyzwoity na zebraniu ogólnym członków Rolniczego Zespołu Spółdzielczego stanowi przestępstwo z art. 128 k.k.?"rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneDzięki zastosowaniu metod najbardziej wydajnej wspólnej uprawy i mechanizacji pracy gospodarka zespołowa w rolnictwie umożliwia pracującym chłopom osiągnięcie przełomu w produkcji i jest środkiem do całkowitego usunięcia wyzysku na wsi oraz do szybszego i znacznego podniesienia jej dobrobytu i kultury.Formami gospodarki zespołowej na wsi są rolnicze spółdzielnie produkcyjne, którym Polska Rzeczpospolita Ludowa udziela szczególnego poparcia i wszechstronnej pomocy, a własności spółdzielczej, jako własności społecznej, zapewnia szczególną opiekę i ochronę (por. art. 10 i 11 Konstytucji P.R.L.).Rolniczy zespół spółdzielczy, stanowiąc jeden z typów spółdzielni produkcyjnej, nie jest więc organem państwowym, o jakim mowa w art. 128 k.k., lecz organizacją społeczną, skupiającą chłopów dla czynnego udziału w życiu społecznym, gospodarczym i kulturalnym wsi.Zespół taki nie jest również instytucją samorządową prawa publicznego, zwłaszcza że obowiązujące ustawodawstwo takich instytucji nie zna.Art. 128 k.k. zamieszczony jest w rozdziale XXI k.k. traktującym o przestępstwach przeciwko władzom i urzędom. Skoro, jak to wyżej wykazano, rolniczy zespół spółdzielczy nie ma charakteru władzy ani urzędu, przeto zachowanie się w sposób nieprzyzwoity na zebraniu członków zespołu, nie stanowi występku z art. 128 k.k., choć może zawierać znamiona czynu zabronionego przez inny przepis ustawy karnej.