IV KO 97/21
Izba Karna2021-09-07
Skład orzekający: Zbigniew Puszkarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy oskarżony jest synem sędziów orzekających w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy, a sędzia referent utrzymuje koleżeńskie relacje z ojcem oskarżonego, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja, w której sąd miałby rozstrzygać sprawę, w której jednym z oskarżonych jest syn sędziów tego sądu, rodzi zrozumiałe wątpliwości co do obiektywizmu rozpoznania sprawy. Wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za wyeliminowaniem możliwości podważania bezstronności sądu. Okoliczność utrzymywania koleżeńskich relacji z ojcem oskarżonego przez sędziego referenta, choć istotna na gruncie art. 41 § 1 k.p.k., ustępuje pierwszeństwa przepisowi art. 37 k.p.k. w kontekście przekazania sprawy innemu sądowi.Stan faktyczny
Do Sądu Rejonowego w B. wpłynął akt oskarżenia przeciwko M. T., K. P. i P. S. oskarżonym o przestępstwa narkotykowe. Sąd Rejonowy w B. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi, wskazując, że oskarżony P. S. jest synem sędziów orzekających w tym sądzie, a sędzia referent utrzymuje koleżeńskie relacje z ojcem oskarżonego. Sąd Rejonowy uznał, że zaistnieć może sytuacja, która w odbiorze społecznym wywoła wrażenie braku obiektywizmu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W. na podstawie art. 37 k.p.k.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 97/21 POSTANOWIENIE Dnia 7 września 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski w sprawie M. T. oskarżonego o czyn z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, K. P. oskarżonej o czyn z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, P. S. oskarżonego o czyn z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 7 września 2021 r. wniosku Sądu Rejonowego w B. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W. UZASADNIENIE Do Sądu Rejonowego w B. w dniu 30 czerwca 2021 r. wpłynął akt oskarżenia przeciwko M. T., K. P., P. S., którym zarzucono popełnienie przestępstw określonych w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii. Postanowieniem z dnia 21 lipca 2021 r., sygn. akt III K (…), Sąd Rejonowy w B. na podstawie art. 37 k.p.k. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie tej
2 sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu wskazał, że „jednym z oskarżonych w niniejszej sprawie jest P. S., któremu zostały postawione zarzuty nakłaniania pozostałych oskarżonych do udzielania środków odurzających i który to oskarżony jest synem sędziego orzekającego w Wydziale III Karnym tutejszego Sądu K. S. Z racji wieloletniej pracy w tym samym wydziale, sędzia referent niniejszej sprawy utrzymuje z ojcem oskarżonego (…) relacje koleżeńskie. Niezależnie od powyższego w tutejszym Sądzie w Wydziale VI Gospodarczym orzeka matka oskarżonego sędzia M. H.”. Zdaniem Sądu Rejonowego „trafnym pozostaje w tym momencie pogląd, iż w przypadku przystąpienia przez tut. Sąd do merytorycznego rozpoznania niniejszej sprawy zaistnieć może trudna do wytłumaczenia opinii publicznej sytuacja, która w odbiorze społecznym wywołać może wrażenie braku obiektywizmu”. Wobec tego „dobro wymiaru sprawiedliwości, rozumiane jako postulat kształtowania społecznego poczucia o bezstronnym i wolnym od wszelkich wpływów orzekaniu wymaga, aby tego rodzaju okoliczności w danej sprawie nie występowały”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w B. zasługuje na uwzględnienie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego niejednokrotnie wskazywano na wyjątkowy charakter przepisu art. 37 k.p.k., jako dopuszczającego możliwość odstąpienia od fundamentalnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo. Najczęściej powodem takiego postąpienia jest dążenie do uniknięcia sytuacji, kiedy to w opinii publicznej, także stron i innych osób występujących w sprawie, może się pojawić usprawiedliwiona racjonalnymi względami wątpliwość co do zdolności obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy. W niniejszej sprawie taki przypadek, można nawet powiedzieć, że wzorcowy w kontekście zastosowania unormowania z art. 37 k.p.k., występuje. Nie ulega bowiem wątpliwości, że sytuacja, kiedy to Sąd Rejonowy w B. miałby rozstrzygać w sprawie, w której jednym z oskarżonych jest syn sędziów tego Sądu, w tym sędziego wydziału karnego, gdzie sprawa została zarejestrowana, rodziłaby praktycznie u każdego, który powziąłby o tym wiedzę, zrozumiałe wątpliwości, czy sprawa zostanie w pełni obiektywnie rozpoznana. W takim razie wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za wyeliminowaniem możliwości podważania
3 przez kogokolwiek bezstronności sądu i snucia rozważań, że inne względy niż czysto merytoryczne rzutowały na treść orzeczenia. Z punktu widzenia zastosowania wspomnianego unormowania nie ma natomiast znaczenia fakt, że sędzia referent sprawy utrzymuje z ojcem oskarżonego relacje koleżeńskie, jako że tę okoliczność wypadałoby rozpatrywać na gruncie art. 41 § 1 k.p.k., który to przepis z powodów bardziej zasadniczych musi ustąpić pierwszeństwa art. 37 k.p.k. Z tych względów Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu i przekazał ją nieodległemu Sądowi Rejonowemu w W., mając też na uwadze, że Sąd ten leży poza obszarem tak okręgu, jak i apelacji, do których należy Sąd Rejonowy w B.
Powiązane orzeczenia
- IV KO 122/21 2021-10-19Czy w sytuacji, gdy oskarżony jest synem sędziego orzekającego w sądzie właściwym miejscowo, a jednocześnie pokrzywdzonym w tej samej sprawie, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podsta…
- V KO 81/16 2016-11-30Czy w sytuacji, gdy oskarżony jest synem ławnika orzekającego w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy, a z sędziami tego sądu łączą go stosunki zawodowe, istnieje potrzeba przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu…
- IV KO 57/23 2023-09-07Czy w sytuacji, gdy oskarżony jest synem sędziego w stanie spoczynku, a w sądzie orzekają osoby powiązane z tym sędzią, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru spra…
- III KO 9/18 2018-03-21Czy okoliczność, że obwiniony jest synem sędziego orzekającego w danym sądzie, uzasadnia przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi w trybie art. 37 k.p.k. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
- IV KO 120/20 2020-12-10Czy w sytuacji, gdy oskarżony jest synem sędziego, dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?
Powołane przepisy
art. 59 ust. 1art. 62 ust. 1art. 18 § 2 KKart. 58 ust. 1art. 37 KPKart. 41 § 1 KPK§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy