IV KR 120/70
WyrokIzba Karna1970-07-21
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kierowca prowadzący pojazd w stanie nietrzeźwości, z nadmierną prędkością i po niewłaściwej stronie jezdni, który spowodował czołowe zderzenie skutkujące śmiercią pasażerów, może być uznany za winnego umyślnego spowodowania katastrofy w ruchu lądowym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że materiał dowodowy nie uzasadnia ustalenia umyślności (nawet w postaci zamiaru ewentualnego) w spowodowaniu katastrofy w ruchu lądowym przez kierowcę w stanie nietrzeźwości, który naruszył zasady bezpieczeństwa ruchu. W takich typowych przypadkach drogowych, nawet przy poważnych naruszeniach, sprawca sprowadza katastrofę nieumyślnie (art. 136 § 2 k.k.), a umyślnie jedynie bezpośrednie niebezpieczeństwo jej spowodowania (art. 137 § 1 k.k.).Stan faktyczny
Oskarżony, będąc w stanie znacznej nietrzeźwości, prowadził samochód ciężarowy z nadmierną prędkością lewą stroną jezdni, nie panując nad pojazdem. Na niebezpiecznym zakręcie ściął go, doprowadzając do czołowego zderzenia z nadjeżdżającym samochodem osobowym. W wyniku tego zdarzenia zginęło czterech pasażerów samochodu osobowego, a oba pojazdy uległy znacznym uszkodzeniom.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zakwalifikował czyn oskarżonego z art. 145 § 3 k.k. w zbiegu z art. 136 § 2 i art. 137 § 1 k.k., uznając, że katastrofa została spowodowana nieumyślnie, a kara została wymierzona z przepisu przewidującego najsurowszą karę.Pełny tekst orzeczenia
Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki wyrokiem z dnia 12 lutego 1970 r. uznał oskarżonego winnym tego, że w dniu 16 sierpnia 1969 r. spowodował katastrofę w ruchu lądowym, przez to, że będąc w stanie nietrzeźwości znacznego stopnia, prowadził z nadmierną szybkością na niebezpiecznym zakręcie, lewą stroną jezdni samochód ciężarowy marki "Star" i - nie panując z powyższej przyczyny nad pojazdem - ściął pokonywany zakręt, powodując czołowe zderzenie z nadjeżdżającym samochodem osobowym marki "Syrena". W wyniku zderzenia czterej pasażerowie samochodu "Syrena" ponieśli śmierć, a samochód uległ całkowitemu zniszczeniu natomiast samochód marki "Star" znacznemu uszkodzeniu.Oceniając - w związku z art. 2 § 1 k.k. - czyn sprawcy w płaszczyźnie nowej ustawy karnej, Sąd Najwyższy doszedł do wniosku, że materiał dowodowy nie uzasadnia ustalenia, iż oskarżony z winy umyślnej, chociażby w postaci ewentualnej, sprowadził katastrofę w ruchu lądowym. Taka konstrukcja w sprawie o przestępstwa drogowe mogłaby w ogóle tylko wyjątkowo - przy zaistnieniu szczególnych okoliczności - znaleźć zastosowanie, np. w stosunku do ściganego kierowcy, który w celu uniknięcia odpowiedzialności zmierza do udaremnienia pościgu za wszelką cenę, nie wyłączając katastrofy lub w stosunku do sabotażysty, dywersanta względnie sprawcy o psychice odbiegającej od normy.Natomiast w odniesieniu do typowych przestępstw drogowych, których sprawcami są kierowcy dopuszczający się - często pod wpływem alkoholu - nawet poważnego naruszenia zasad bezpieczeństwa ruchu, nie można - przy braku szczególnego dowodu - uznać, że działaniem swym umyślnie sprowadzają katastrofę, której bezpośrednie skutki oni sami mogliby też ponieść. Tacy kierowcy katastrofę sprowadzają nieumyślnie (art. 136 § 2 k.k.), natomiast umyślnie sprowadzają jej bezpośrednie niebezpieczeństwo (art. 137 § 1 k.k.).Mając powyższe na względzie, a nadto fakt, że oskarżony w stanie nietrzeźwości dopuścił się naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym i że następstwem tego naruszenia była śmierć innych osób (art. 145 § 3 k.k.), Sąd Najwyższy - w oparciu o art. 10 k.k. - zakwalifikował czyn oskarżonego z art. 145 § 3 w zbiegu z art. 136 § 2 i art. 137 § 1 k.k. i karę wymierzył z pierwszego z tych przepisów, jako przewidującego karę najsurowszą.
Powiązane orzeczenia
- VI KRN 42/76 1976-04-29Czy kierowca będący w stanie głębokiego upojenia alkoholowego, który umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym i przewidując możliwość spowodowania katastrofy w ruchu drogowym, godząc się na to, może być p…
- IV KR 113/83 1983-06-17Czy zdarzenie polegające na potrąceniu dwóch pieszych, spowodowaniu uszkodzenia dwóch samochodów i ucieczce z miejsca zdarzenia przez nietrzeźwego kierowcę, które nie osiągnęło skali powszechności, można kwalifikować jak…
- II KR 58/73 1973-08-22Czy prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie upojenia alkoholowego, bez uprawnień i z nadmierną prędkością, które doprowadziło do śmierci człowieka i zniszczenia mienia, powinno być kwalifikowane jako umyślne sprowadze…
- II KR 250/75 1975-11-06Czy kierowca będący w stanie głębokiego upojenia alkoholowego, który spowodował wypadek ze skutkiem śmiertelnym, działa umyślnie (w aspekcie dolus eventualis), czy nieumyślnie?
- I K 971/57 1958-04-17Czy kierowca, który w stanie nietrzeźwości spowodował katastrofę w ruchu lądowym, może być uznany za winnego przestępstwa z art. 215 § 1 k.k., jeśli twierdzi, że nie mógł przewidzieć możliwości sprowadzenia niebezpieczeń…
Powołane przepisy
art. 2 § 1 KKart. 136 § 2 KKart. 137 § 1 KKart. 145 § 3 KKart. 10 KKart. 145 § 3art. 136 § 2§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026.