IV KR 15/66

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Stanisława K. oskarżonego z art. 225 § 2 k.k. po rozpoznaniu założonej przez obrońcę oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie z dnia 4 września 1965 r. na podstawie art. 375 pkt 2 k.p.k. - 1. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że oskarżonego Stanisława K. za przypisany mu czyn przestępny skazał z mocy art. 225 § 2 k.k. w związku z art. 18 § 1 i 59 § 1 lit. b k.k. na 5 lat aresztu z zaliczeniem na poczet tej kary okresu tymczasowego aresztowania od dnia 1 kwietnia 1965 r.Sąd Wojewódzki w Rzeszowie - wyrokiem z dnia 4 września 1965 r. skazał Stanisława K. z mocy art. 225 § 2 k.k. w związku z art. 18 § 1 i 59 § 1 lit. b k.k. na karę 5 lat więzienia za to, że w dniu 1 kwietnia 1965 r. w R. działając pod wpływem silnego wzruszenia w zamiarze pozbawienia życia Stanisława G., uderzył go siedmiokrotnie siekierą w głowę, powodując zmiażdżenie kości pokrywy czaszki i podstawy czaszki oraz tkanki mózgowej, w następstwie czego G. poniósł śmierć.Od tego wyroku założył rewizję obrońca oskarżonego.Rewizja zaskarżonemu wyrokowi zarzuca:1. obrazę art. 59 § 2 k.k. przez orzeczenie kary więzienia, choć materiał dowodowy sprawy nie daje podstawy do przyjęcia, że oskarżony Stanisław K. działał z pobudek niskich,2. obrazę art. 339 § 1 lit. a k.p.k., przez nieustosunkowanie się do zeznań świadków, którzy przedstawili oskarżonego, jako człowieka skromnego, pracowitego i oszczędnego, oraz obrazę art. 320 k.p.k. przez pominięcie zeznań córki oskarżonego - Janiny K. - która zeznała, że Stanisław G. nie odnosił się dobrze do niej jako do wnuczki, co potwierdził oskarżony,3. błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę wyroku przez ustalenie, że oskarżony "wszedł z siekierą do izby i zamierzył się, aby uderzyć Stanisława G., a ten nie mógł już obezwładnić oskarżonego, mimo, że skoczył do niego i został uderzony, ponieważ napastnikiem był Stanisław G. i on zamierzył się na oskarżonego aby go uderzyć siekierą, natomiast oskarżony w obronie własnej wyrwał siekierę Stanisławowi G. i zadał mu nią ciosy".Podnosząc te zarzuty rewizja w konkluzji wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku w ten sposób, że oskarżonego uznają się za winnego dokonania czynu z art. 225 § 2 k.k. w związku z art. 18 § 1 k.k., art. 21 § 2 i art. 59 § 1 lit. c k.k. i na tej podstawie skazuje się go na karę aresztu, współmiernie niższą od wysokości kary dotychczas orzeczonej.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:ad 1. Zasadny jest wniosek rewizji oskarżonego o wymierzeniu mu - zgodnie z przepisem art. 59 § 1 lit. c zdanie drugie k.k. - zamiast kary więzienia, kary aresztu.Sąd Wojewódzki, wymierzając oskarżonemu Stanisławowi K. za przestępstwo z art. 225 § 2 k.k. w związku z art. 18 § 1 i 59 § 1 lit. b k.k. karę więzienia, uznał, że dopuścił się on przestępstwa z niskich pobudek.Wprawdzie obowiązujący kodeks karny nie rozróżnia pojęcia motywu i pobudki działania i przez pobudkę rozumie zarówno przeżycia stanowiące przejaw woli i intelektu jak i przeżycia o charakterze emocjonalnym, to jednak nauka i orzecznictwo wyraźnie rozgranicza motyw od pobudki działania. Motyw działania, bez którego nie można mówić o popełnieniu czynu, to okoliczność, która wyjaśnia, dlaczego sprawca dopuścił się przestępstwa, i która charakteryzuje sprawcę oraz pozwala na wysnucie wniosku, co do rodzaju środków karnych, które należy sprawcy wymierzyć za dany czyn, pobudka działania natomiast, to uczucie, na podłożu, którego zrodził się motyw, a więc dążenie do popełnienia czynu.W świetle tego, co wyżej powiedziano, oraz w oparciu o materiał dowodowy sprawy, nie podobna podzielić poglądu Sądu Wojewódzkiego, że oskarżony Stanisław K. działał z chęci zemsty, a więc z niskiej pobudki, skoro za usprawiedliwioną pobudkę działania należy uznać jedynie gniew i złość oskarżonego do Stanisława G. za to, że wykazywał on wrogi stosunek do dzieci oskarżonego i niego samego. Motywem działania oskarżonego było, jak to wynika z całokształtu okoliczności sprawy, ociąganie się przez Stanisława G. - ojczyma żony oskarżonego - z zapisem na jej, a pośrednio na rzecz oskarżonego majątku.W tym stanie rzeczy należało uznać, iż oskarżony czynu mu przypisanego dopuścił się - w każdym bądź razie z pobudek obojętnych - a zatem należało wymierzyć mu karę aresztu.Mając jednak na uwadze sposób popełnienia przestępstwa, zachowania się oskarżonego po czynie i jego dotychczasowe życie a ponadto znaczny stopień szkodliwości społecznej czynu, uznał Sąd Najwyższy w tych warunkach za współmierną karę 5 lat aresztu.Ad 2. Jeśli chodzi o zarzuty rewizji streszczone wyżej pod pkt 2a dotyczące pewnych właściwości, czy też cech charakteru, jakoby negatywnych pokrzywdzonego a pozytywnych oskarżonego, to nie mogą one stanowić okoliczności, które by mogły mieć wpływ na wymiar kary w sprawie o zabójstwo.Okoliczności natomiast mające wpływ na wymiar kary w niniejszej sprawie, a w szczególności motyw przestępstwa zostały przez Sąd Wojewódzki rozważone w sposób właściwy i w tym stanie rzeczy zarzut obrazy przepisów prawa procesowego art. 339 § 1 lit. a i 320 k.p.k. uznać należy za chybiony.Ad 3. Sąd Wojewódzki w sposób bezbłędny ocenił materiał dowodowy sprawy, w szczególności porównał wyjaśnienia oskarżonego złożone przez niego podczas przewodu sądowego z wyjaśnieniami złożonymi przez niego w śledztwie i doszedł do przekonania, że wyjaśnienia oskarżonego złożone w śledztwie są bliższe prawdzie. Skoro rozumowanie Sądu znajduje swoje oparcie w innych dowodach, a w szczególności w zeznaniach świadków Heleny N., Sylwestra O., Michała G. i innych, oraz w opinii biegłych i w oględzinach zwłok, to w tym stanie rzeczy uznać należy, iż zarzut błędnej oceny okoliczności faktycznych, w istocie swej sprowadza się do polemiki z sądową oceną dowodów, pozostającą pod ochroną art. 9 k.p.k.Z tych wszystkich względów należało orzec, jak w sentencji.