IV K 944/55

WyrokIzba Cywilna1955-12-23

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien zmienić wyrok Sądu Wojewódzkiego w zakresie kary łącznej, uwzględniając zarzuty rewizji Prokuratora dotyczące rażąco niskiego wymiaru kary za zbrodnię zabójstwa z art. 225 § 1 k.k. i usiłowania zabójstwa z art. 23 § 1 w zw. z art. 225 § 1 k.k., a także zarzuty rewizji oskarżonego dotyczące nieuwzględnienia silnego wzruszenia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary za przestępstwo z art. 225 § 1 k.k. w ten sposób, że uchylił orzeczenie co do kary łącznej i skazał oskarżonego na karę dożywotniego więzienia. Uzasadniono to tym, że Sąd I instancji nie dokonał dostatecznej oceny działania oskarżonego w świetle art. 54 k.k., a wobec ustalenia, że oskarżony kierował się niskimi pobudkami (spór o miedzę) przy dokonaniu zabójstwa i usiłowaniu zabójstwa, wymierzona kara była zbyt łagodna. Sąd Najwyższy podzielił zasadność wniosku Prokuratora o wymierzenie kary surowszej, odpowiadającej szkodliwości społecznej czynów.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Rzeszowie skazał Władysława K. za zbrodnię zabójstwa Henryka J. (art. 225 § 1 k.k.) na 15 lat więzienia oraz za usiłowanie zabójstwa Andrzeja J. (art. 23 § 1 w zw. z art. 225 § 1 k.k.) na 10 lat więzienia, orzekając łącznie karę 15 lat więzienia. Wyrok zaskarżył Prokurator Wojewódzki, wnosząc o surowszą karę, oraz oskarżony, domagając się uchylenia wyroku lub złagodzenia kar. Sąd Najwyższy zmienił wyrok w części dotyczącej kary łącznej, orzekając karę dożywotniego więzienia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary za przestępstwo z art. 225 § 1 k.k. w ten sposób, że uchylił orzeczenie co do kary łącznej i skazał oskarżonego Władysława K. łącznie na karę więzienia dożywotniego.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Władysława K., osk. z art. 225 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Prokuratora Wojewódzkiego w Rzeszowie i oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie z dnia 16 września 1955 r. na mocy art. 375, 384 pkt 2 k.p.k. zmienił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary za przestępstwo z art. 225 § 1 k.k. (pkt I aktu oskarżenia) w ten sposób, że - uchylając orzeczenie co do kary łącznej - skazał oskarżonego Władysława K. za powyższy czyn oraz łącznie na karę więzienia dożywotniego...Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Rzeszowie wyrokiem z dnia 16 września 1955 r. uznał oskarżonego Władysława K. za winnego, tego, że:I.w zamiarze pozbawienia życia Henryka J. ugodził go nożem w serce, powodując jego natychmiastową śmierć, tj. zbrodni z art. 225 § 1 k.k., i za to skazał go na karę 15 lat więzienia;II.działając w zamiarze pozbawienia życia Andrzeja J. ugodził go nożem kilka razy w okolice klatki piersiowej, lecz zamierzonego skutku nie osiągnął, tj. przestępstwa z art. 23 § 1 w zw. z art. 225 § 1 k.k. i za to skazał go na karę 10-ciu lat więzienia.Łącznie Sąd Wojewódzki wymierzył mu karę 15-tu lat więzienia...Wyrok powyższy zaskarżył Prokurator Wojewódzki w Rzeszowie i oskarżony.Rewizja Prokuratora, zarzucając rażąco niski wymiar kary, w stosunku do szkodliwości społecznej przypisanych mu czynów, wnosi o wymierzenie oskarżonemu kary surowszej, z uwagi na niskie pobudki, dla których dopuścił się zbrodni (spór o miedzę).Rewizja oskarżonego, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, bądź złagodzenie kar poszczególnych i kary łącznej, zarzuca: 1) w wyniku błędnej oceny okoliczności faktycznych obrazę art. 225 § 1 k.k. przez nieuwzględnienie, że oskarżony działał pod wpływem silnego wzruszenia, 2) obrazę art. 292 k.p.k. przez oddalenie wniosku obrony o dopuszczenie świadków na okoliczność, że oskarżony pod wpływem alkoholu zawsze wszczynał awantury, oraz oddalenie wniosku o przesłuchanie żony oskarżonego na okoliczności zajścia.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Wniosek rewizji oskarżonego o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, jest nieuzasadniony. Rewizja zresztą nie podważa ustaleń faktycznych, poczynionych przez Sąd I instancji, a powołane przez obronę dowody ze świadków na okoliczność zachowania się oskarżonego po wypiciu alkoholu, czy dowód ze świadka, żony oskarżonego, na okoliczność samego zajścia nie mogłyby rzutować ani na prawidłowość ustaleń faktycznych ani ocenę winy, czy też wymiar kary, dlatego też w tych okolicznościach Sąd Najwyższy nie znalazł żadnych podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku.Nieuzasadniona jest także w świetle całokształtu materiału dowodowego sugestia rewizji, że oskarżony działał pod wpływem silnego wzruszenia. Domniemane silne wzruszenie po stronie oskarżonego rewizja opiera na tym, że oskarżony opuszczając towarzystwo, w którym uprzednio pił wódkę, pozostawił swą czapkę i kurtkę, po które później przyszła jego żona oraz że udając się z domu na miejsce popełnienia zbrodni, zabrawszy z sobą nóż, którym dokonał morderstwa, nie dał się powstrzymać przez swą żonę.Te okoliczności same przez się nie dowodzą działania oskarżonego w stanie silnego wzruszenia i nie stanowią przesłanki, na podstawie której można by zasadnie przypuszczać, że procesy emocjonalne u oskarżonego były tak silne, iż nie mógł im się oprzeć. Ocena, czy sprawcy czynu można przypisać taki stan psychiczny, który uzasadnia stosowanie § 2 art. 225 k.k. wynikać musi nie z fragmentarycznego zachowania się sprawcy, lecz z analizy całego materiału dowodowego, a w szczególności z analizy tła i pobudek, dla których przestępstwo zostało dokonane, gdyż dopiero taka analiza pozwala stworzyć obraz stanu psychicznego oskarżonego i wysnuć wniosek w przedmiocie ewentualnej przewagi procesów emocjonalnych nad intelektem.Wywody rewizji temu wymogowi nie czynią zadość i nie wykazują żadnych przesłanek, w oparciu o które można by dojść do przekonania, że oskarżony dopuścił się przypisanych mu czynów pod wpływem silnego wzruszenia; natomiast z uzasadnienia zaskarżonego wyroku i opinii biegłych psychiatrów wynika, że stan silnego wzruszenia w chwili popełnienia przez oskarżonego inkryminowanych mu przestępstw należy wykluczyć. Oskarżony bowiem działał pod wpływem podniecenia alkoholowego, powodując się uczuciem zemsty do pokrzywdzonego, zrodzonym na tle toczącego się sporu o miedzę.Sąd I instancji, dokonując trafnych ustaleń faktycznych, nie dokonał jednak dostatecznej oceny działania oskarżonego w świetle dyspozycji art. 54 k.k., a mianowicie wobec ustalenia, że oskarżony kierowany niskimi pobudkami dokonał zabójstwa młodego człowieka i usiłował z tych samych względów pozbawić życia drugiego jeszcze człowieka, ojca denata, wymierzył mu zbyt łagodną karę. Toteż Sąd Najwyższy, podzielając zasadność wniosku rewizji Prokuratora o wymierzenie oskarżonemu kary surowszej, odpowiadającej szkodliwości społecznej jego czynów i stopniowi napięcia złej woli, orzekł jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 225 § 1 KKart. 375art. 23 § 1art. 292 KPKart. 225 KKart. 54 KK§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.