IV KR 245/84
WyrokIzba Karna1984-10-25
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy usiłowanie popełnienia zbrodni zabójstwa (art. 148 § 1 k.k.) może nastąpić z zamiarem ewentualnym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że usiłowanie popełnienia zbrodni określonej w art. 148 k.k. może nastąpić z zamiarem ewentualnym. Zbrodnia ta nie należy do przestępstw, których usiłowanie może nastąpić jedynie z zamiarem bezpośrednim, gdyż nie wynika to z treści dyspozycji tego przepisu. Wymóg istnienia zamiaru bezpośredniego dla usiłowania przestępstwa umyślnego może wynikać jedynie z wyraźnego brzmienia przepisu.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki skazał Jana B. za popełnienie czynu z art. 11 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k., uznając, że w chwili czynu miał on w znacznym stopniu ograniczoną zdolność pokierowania swoim postępowaniem. Oskarżony pobił pokrzywdzoną metalową rurką, powodując obrażenia zagrażające życiu, lecz dzięki leczeniu uniknęła ona śmierci. Obrońca oskarżonego wniósł rewizję, domagając się zmiany kwalifikacji prawnej czynu na art. 156 § 1 k.k.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w K. do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Szczepański (sprawozdawca). Sędziowie: Z. Kwiecień, S. Sokół.Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kępiński.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Jana B., oskarżonego z art. 11 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 15 maja 1984 r.uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu w K. do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w K. po rozpoznaniu sprawy Jana B., oskarżonego o to, że:- w dniu 7 września 1983 r. w O., działając w zamiarze pozbawienia życia, pobił metalową rurką po głowie Danutę S., powodując liczne rany powłok miękkich czaszki, otwarte złamanie policzków podstawowych palców od II-IV ręki lewej i stłuczenia z krwiakiem paliczka paznokciowego ręki prawej, które to obrażenia spowodowały naruszenie czynności ciała na okres powyżej siedmiu dni i zagrażały jej życiu, lecz dzięki odporności organizmu i niezwłocznego leczenia uniknęła śmierci, tj. o popełnienie czynu określonego w art. 11 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k., wyrokiem z dnia 15 maja 1984 r. oskarżonego Jana B. uznał za winnego czynu zarzucanego mu w akcie oskarżenia, czym dopuścił się zbrodni przewidzianej w art. 11 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k., przy czym ustalił, że w chwili czynu miał w stopniu znacznym ograniczoną zdolność pokierowania swoim postępowaniem w rozumieniu art. 25 § 2 k.k., i na podstawie art. 11 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. - z zastosowaniem art. 25 § 2 k.k. - i art. 57 § 3 pkt 1 k.k. wymierzył mu karę 5 lat pozbawienia wolności.Od tego wyroku rewizję wniósł obrońca oskarżonego (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Nawiązując do zarzutu obrazy prawa materialnego i wniosku autora rewizji o zmianę kwalifikacji prawnej - na art. 156 § 1 k.k., stwierdzić należy, że pogląd autora rewizji jest błędny.Konieczny element usiłowania dokonania przestępstwa umyślnego w postaci zamiaru sprawcy może mieć postać zarówno zamiaru bezpośredniego, jak i zamiaru ewentualnego, co wynika z porównania treści art. 11 § 1 k.k. z art. 7 § 1 k.k. Jeżeli ustawa wymaga dla dokonania danego przestępstwa istnienia zamiaru bezpośredniego, wyłączając zamiar ewentualny wskutek użycia takich zwrotów, jak "chcąc" lub "w celu", to nie ma podstaw do uznania, aby usiłowanie takiego przestępstwa możliwe było z zamiarem ewentualnym. Zbrodnia określona w art. 148 k.k. nie należy do przestępstw, których usiłowanie może nastąpić jedynie z zamiarem bezpośrednim, gdyż nie wynika to z treści dyspozycji tego przepisu.W tych warunkach zarzut obrazy prawa materialnego nie mógł być uznany za zasadny.
Powiązane orzeczenia
- IV KR 82/71 1971-05-08Czy działanie sprawcy pod wpływem silnego wzburzenia, z użyciem noża, w celu pozbawienia życia, ale z zadaniem obrażeń niezagrażających życiu, może być kwalifikowane jako usiłowanie zabójstwa (art. 11 § 1 w zw. z art. 14…
- III KR 11/73 1973-03-14Czy oskarżony, który spowodował u pokrzywdzonej obrażenia zagrażające życiu, ale nie doprowadził do jej śmierci, może być skazany za usiłowanie zabójstwa na podstawie art. 148 § 1 k.k. w związku z art. 11 § 1 k.k., czy t…
- II KR 52/78 1978-04-13Czy oskarżony, który uderzył inną osobę trzonkiem od łopaty w tył głowy, powodując ranę tłuczoną naruszającą czynności narządu ciała na czas nie przekraczający 7 dni, popełnił przestępstwo usiłowania zabójstwa (art. 11 §…
- III KK 245/18 2019-09-04Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo rozpoznał zarzut dotyczący usiłowania zabójstwa, w szczególności w kontekście ustaleń odnośnie do zamiaru sprawcy i możliwości zastosowania instytucji dobrowolnego odstąpienia od czynu?
- III KR 285/85 1985-09-27Czy sposób działania oskarżonego, polegający na wielokrotnym uderzaniu i kopaniu pokrzywdzonego, w tym uderzaniu jego głową o betonowe ogrodzenie, prowadzący do licznych obrażeń skutkujących śmiercią, może być uznany za…
Powołane przepisy
art. 11 § 1 KKart. 148 § 1 KKart. 25 § 2 KKart. 57 § 3 pkt 1 KKart. 156 § 1 KKart. 7 § 1 KKart. 148 KK§ 1§ 2§ 3 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.