IV KR 426/73

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Polony (sprawozdawca). Sędziowie: J. Pustelnik, M. Jankowska.Prokurator Prokuratury Generalnej: E. Sanecki.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Władysława S., oskarżonego z art. 148 § 1 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie z dnia 31 sierpnia 1973 r.zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że za przypisane oskarżonemu Władysławowi S. przestępstwo określone w art. 148 § 1 k.k. wymierzył mu karę 15 lat pozbawienia wolności, zaliczając na poczet wykonania tej kary okres tymczasowego aresztowania od dnia 26 stycznia 1973 r. (...).Uzasadnienie faktyczneRewizja jest zasadna tylko w odniesieniu do wymiaru kary (art. 387 pkt 4 k.p.k.), natomiast w pozostałej części opartej na zarzutach przewidzianych w art. 387 pkt 1, 2 i 3 k.p.k. nie zasługuje na uwzględnienie.W szczególności po uzupełnieniu - zgodnie z wnioskami obrony - postępowania dowodowego w trybie art. 402 § 3 k.p.k. opiniami Instytutu Psychoneurologicznego w P. oraz biegłych lekarzy z dziedziny medycyny sądowej nie zachodzą podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.Nietrafny jest przede wszystkim zarzut ograniczenia obrony oskarżonego wskutek nieprzeprowadzenia dowodu z wszystkich zawnioskowanych przez niego świadków i dokumentów.Jak wynika z wniosków składanych na piśmie do protokołu rozprawy, obrońca przedstawił kilkunastu (15) świadków co do okoliczności:- pracy oskarżonego poza godzinami służbowymi, jego opinii i braku zainteresowania innymi kobietami,- zachowania żony w stosunku do niego i dopuszczenia się przez nią zdrady małżeńskiej,- roli sąsiadów w poróżnieniu małżonków,a ponadto wnioskował dowód z wywiadu w Komendzie Powiatowej MO w Ł. co do okoliczności zatrzymania oskarżonego w dniu 15 lutego 1972 r. oraz z akt Prokuratury Powiatowej w Ł. w celu stwierdzenia starań oskarżonego o dodatkowe zarobki, które oddawał żonie.Spośród zawnioskowanych przez obrońcę świadków Sąd Wojewódzki przesłuchał co do powyższych okoliczności: Władysława P., Kazimierza K., Marię W., Zofię P., Antoniego M. i Stanisława S. Niezależnie od tego w związku z przytoczonymi tezami dowodowymi zeznawali - potwierdzając je - świadkowie wskazani w akcie oskarżenia, a mianowicie: Stanisław N., Zofia M. i Tadeusz S., zastępca Komendanta Powiatowego MO w Ł., którzy w związku z doniesieniem żony oskarżonego polecił jego zatrzymanie.W tej sytuacji nieuwzględnienie w całości wniosków obrońcy przez sąd pierwszej instancji było merytorycznie uzasadnione i pozostawało w zgodzie z przepisem art. 155 § 2 k.p.k.Bezzasadne są również dalsze zarzuty natury formalnej wysunięte na rozprawie rewizyjnej, a dotyczące nieujawnienia wszystkich protokołów przesłuchań Władysława S. w postępowaniu przygotowawczym (w tym przesłuchań początkowo w charakterze świadka).Nie do przyjęcia są zwłaszcza wywody dotyczące dopuszczalności odczytania zeznań świadka po zmianie jego roli procesowej na oskarżonego w tej samej sprawie, zawarte w pisemnym wniosku obrońcy o przekazanie tej kwestii prawnej do rozstrzygnięcia powiększonemu składowi Sądu Najwyższego. Wywody te pozostają w sprzeczności nie tylko z ugruntowanymi poglądami i praktyką sądową w ostatnich latach obowiązywania dawnej procedury, ale przede wszystkim ze stanowiskiem reprezentowanym przez Sąd Najwyższy w orzeczeniach wydanych na gruncie obecnego kodeksu postępowania karnego, który w art. 334 § 1 wyraźnie ten problem reguluje (por. wyroki SN z dnia 20 sierpnia 1970 r. - I KR 82/70, OSN wyd. Prok. Gen. z. 11-12, poz. 157 i z dnia 14 października 1970 r. - IV KR 177/70, OSNKW 1971, z. 1, poz. 11).Przepisu tego, zezwalającego w ściśle określonych warunkach na odstępstwo od zasady bezpośredniości, ze względu na jego charakter wyjątkowy nie można ani interpretować rozszerzająco, ani uzależniać jego wykładni od tego, czy w konkretnym wypadku wychodzi ona na korzyść, czy na niekorzyść oskarżonego. Wykładnia bowiem każdego przepisu powinna być jednolita i mieć walor ogólnie obowiązujący, a nie zmienna i dostosowywana każdorazowo do indywidualnego interesu danej strony (...).