IV KZ 30/14

PostanowienieIzba Karna2014-05-13

Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie sądu apelacyjnego oddalające wniosek o wznowienie postępowania jest dopuszczalne w świetle przepisów Konstytucji RP i Kodeksu postępowania karnego?
Ratio decidendi
Zażalenie na postanowienie sądu apelacyjnego oddalające wniosek o wznowienie postępowania jest niedopuszczalne z mocy ustawy, zgodnie z art. 547 § 1 k.p.k. Przepis ten, określający wyjątki od zasady zaskarżalności orzeczeń pierwszej instancji (art. 78 Konstytucji RP), nie narusza konstytucyjnych gwarancji prawa do sądu i dwuinstancyjności postępowania, gdyż wznowienie postępowania jest instytucją nadzwyczajną.
Stan faktyczny
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie ukaranego M. J. na zarządzenie Przewodniczącego Sądu Apelacyjnego odmawiające przyjęcia zażalenia na postanowienie o oddaleniu wniosku o wznowienie postępowania. Ukarany argumentował, że postanowienie sądu apelacyjnego jest orzeczeniem pierwszej instancji i podlega zaskarżeniu na podstawie art. 176 ust. 1 Konstytucji RP. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za niezasadne.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie Przewodniczącego Sądu Apelacyjnego o odmowie przyjęcia zażalenia.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KZ 30/14 POSTANOWIENIE Dnia 13 maja 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie M. J. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 13 maja 2014 r., zażalenia wniesionego przez ukaranego, na zarządzenie Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w […], z dnia 17 marca 2014 r., sygn. akt II AKo […], o odmowie przyjęcia zażalenia, na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł : utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym zarządzeniem z dnia 17 marca 2014 roku, sygn. akt II AKo […], Przewodniczący II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w […] odmówił przyjęcia zażalenia ukaranego M. J. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 25 lutego 2014 roku, którym oddalono wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 20 grudnia 2010 roku, sygn. akt IV […] Waz […]. Zażalenie na to zarządzenie wniósł ukarany M. J. podnosząc, że zgodnie z art. 176 ust. 1 Konstytucji każde postępowanie sądowe jest dwuinstancyjne, w związku z czym postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] o oddaleniu wniosku o wznowienie postępowania jest orzeczeniem pierwszoinstancyjnym, a tym samym zaskarżalnym. 2 W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Zażalenie ukaranego M. J. nie jest zasadne i nie zasługuje na uwzględnienie. Eksponując stanowisko, że na postanowienie oddalające wniosek o wznowienie postępowania przysługuje zażalenie skarżący odwołał się do przepisów Konstytucji RP, w tym art. 176 ust. 1, który stanowi, że postępowanie sądowe jest co najmniej dwuinstancyjne. Rzecz jednak w tym, że wskazany przepis art. 176 ust. 1 Konstytucji RP nie może być rozważany w oderwaniu od art. 78 Konstytucji. Z przepisu tego wynika bowiem, że wprawdzie każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji, aczkolwiek wyjątki od tej zasady i tryb zaskarżania określa ustawa. W tym rozumieniu za ustawę należy traktować przepis art. 547 § 1 k.p.k., zgodnie z którym na postanowienie oddalające wniosek o wznowienie postępowania lub pozostawiające go bez rozpoznania, wydane przez sąd apelacyjny lub Sąd Najwyższy, nie przysługuje zażalenie. Dyspozycja art. 547 § 1 k.p.k. wprost przesądza zatem o tym, że zażalenie na to postanowienie jest niedopuszczalne z mocy ustawy, a przekonanie skarżącego o merytorycznej bezzasadności postanowienia Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 25 lutego 2014 roku, sygn. akt II AKo […], o oddaleniu wniosku o wznowienie postępowania powyższego stanu rzeczy zmienić nie może. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że kwestią charakteru postanowienia wydanego na podstawie art. 547 § 1 k.p.k. zajmował się Trybunał Konstytucyjny jednolicie przyjmując, że postanowienie wydane na podstawie art. 547 § 1 k.p.k. przez sąd apelacyjny lub Sąd Najwyższy nie jest orzeczeniem wydanym w pierwszej instancji, albowiem postępowanie z wniosku o wznowienie postępowania prowadzone w tym trybie nie jest postępowaniem prowadzonym przed sądem, przed którym rozpoczyna się postępowanie kończące się rozstrzygnięciem co do istoty sprawy (zob. wyroki TK: z dnia 11 czerwca 2013 r., SK 23/10, Dz. U. z 2013 r., poz. 802; z dnia 12 stycznia 2010 r., SK 2/09, Dz. U. z 2010 r. Nr 15, poz. 82). Wskazać ponadto należy, że brak możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie sądu apelacyjnego lub Sądu Najwyższego oddalające wniosek o wznowienie postępowania karnego jest ograniczeniem dotyczącym nadzwyczajnej 3 instytucji prawnej. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego przyjmuje się, że wznowienie postępowania nie jest objęte wszystkimi gwarancjami prawa do sądu oraz powiązanej z nim zasady dwuinstancyjności postępowania, a niemożność zaskarżenia orzeczenia sądu odwoławczego nie prowadzi automatycznie do naruszenia prawa do odpowiedniego ukształtowania procedury sądowej, zgodnie z wymogami sprawiedliwości (zob. postanowienie TK z 21 lipca 2009 r., Ts 220/07, LEX nr 565219). Jedynie na marginesie natomiast wskazać należy, że wniosek o wznowienie postępowania składany jest po prawomocnym, z założenia i w praktyce niemal zawsze dwuinstancyjnym, postępowaniu sądowym. Wniosek ten nie jest ponadto ograniczony żadnym terminem, a polska procedura karna pozwala na wielokrotne domaganie się wznowienia tego samego, prawomocnie zakończonego postępowania karnego, jeżeli zostaną wskazane nowe fakty lub dowody nie znane przedtem sądowi, a wymagające wznowienia postępowania. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. [aw]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 437 § 1 KPKart. 176 ust. 1art. 78art. 547 § 1 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy