Rw 1026/72
WyrokIzba Karna1972-10-18
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kwalifikacja prawna czynu jako przestępstwa z art. 156 § 1 k.k. jest prawidłowa, jeśli obrażenia pokrzywdzonego polegają na wielokrotnym złamaniu kości nosowych powodującym naruszenie czynności narządu ciała na czas powyżej 7 dni, a czy czyn ten można uznać za mający charakter chuligański w rozumieniu art. 59 § 1 k.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kwalifikacja prawna czynu jako przestępstwa z art. 156 § 1 k.k. jest prawidłowa, ponieważ obrażenia pokrzywdzonego w postaci wielokrotnego złamania kości nosowych, powodujące naruszenie czynności narządu ciała na czas powyżej 7 dni, spełniają ustawowe znamiona tego przestępstwa. Ponadto, Sąd uznał, że czyn oskarżonego miał charakter chuligański, gdyż oskarżony, bez istotnego powodu, uderzył pokrzywdzonego w nos, okazując rażące lekceważenie podstawowych zasad porządku prawnego w obecności innych osób. W związku z tym, zastosowanie art. 59 § 1 k.k. było uzasadnione.Stan faktyczny
Zbigniew S. podczas zabawy tanecznej uderzył Sylwestra K. głową w nos, powodując u niego wielokrotne złamanie kości nosowych, co skutkowało naruszeniem czynności narządu ciała na czas powyżej 7 dni. Czyn ten został zakwalifikowany jako przestępstwo z art. 156 § 1 k.k. w zbiegu z art. 318 k.k. i w związku z art. 59 § 1 k.k. (charakter chuligański). Oskarżony został skazany na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Zarówno prokurator, jak i obrońca wnieśli rewizje od wyroku.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił rewizji prokuratora i obrońcy, a zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk A. Porzecki. Sędziowie: płk W. Sieracki (sprawozdawca), ppłk C. Bakalarski. Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: kpt. S. Przyjemski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 18 października 1972 r. na rozprawie sprawy Zbigniewa S., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 156 § 1 k.k. w zbiegu z art. 318 k.k. i w związku z art. 59 § 1 k.k. na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności wraz z nawiązką w kwocie 1.000 zł na rzecz PCK, z powodu rewizji wniesionych przez podprokuratora Prokuratury Okręgowej w N. i przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 8 września 1972 r.nie uwzględnił rewizji prokuratora i obrońcy, a zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktycznePrzypisane oskarżonemu powołanym wyrokiem przestępstwo polegało na tym, że ZBigniew S. w dniu 26 czerwca 1972 r. około godziny 0.30, podczas odbywającej się zabawy tanecznej w N., dopuścił się czynu o charakterze chuligańskim, gdyż uderzył Sylwestra K. głową w nos, w wyniku czego doznał on wielokrotnego złamania w obrębie kości nosowych, co spowodowało naruszenie czynności narzadu ciała na czas powyżej 7 dni.Wyrok ten został zaskarżony rewizjami: podprokuratora i obrońcy oskarżonego.Rewizja prokuratora zawiera wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku przed podwyższenie wymierzonej oskarżonemu kary do kary 3 lat pozbawienia wolności.Obrońca oskarżonego wnosił w swej rewizji o zmianę zaskarżonego wyroku przez poprawienie kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego z art. 156 § 1 k.k. na art. 156 § 2 k.k. i złagodzenie wymierzonej mu kary.Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, wnoszącego o uwzględnienie rewizji podprokuratora, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Wywody rewizji obrońcy oskarżonego, zmierzające do uzasadnienia wniosku o poprawienie kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego z art. 156 § 1 k.k. na art. 156 § 2 k.k., nie są przekonujące. W świetle dołączonego do akt sprawy zaświadczenia lekarskiego i wyniku prześwietlenia rentgenowskiego nie ulega bowiem wątpliwości, że pokrzywdzony Sylwester K. doznał wielokrotnego złamania w obrębie kości nosowych, co spowodowało u niego "zaburzenia czynności nosa na okres powyżej 7 dni". Wbrew wywodom rewizji brak jest jakichkolwiek podstaw do ustalenia, że pokrzywdzony, po uderzeniu go przez oskarżonego w nos, "doznał jakichś dodatkowych obrażeń, które spowodowały ewentualnie dalsze zaburzenia". Okoliczność, że pokrzywdzony po doznanym urazie nosa przebywał jeszcze na zabawie, a następnie odwiózł motocyklem do domu swoją znajomą Aldonę c., nie świadczy wcale o tym, iż pokrzywdzony doznał tylko lekkiego uszkodzenia ciała, gdyż złamanie kości nosa nie jest tego rodzaju uszkodzeniem ciała, które uniemożliwiałoby prowadzenie motocykla albo przebywanie na zabawie. Jeżeli zważy się, że bezsporną rzeczą jest fakt, iż pokrzywdzonemu, po uderzeniu go przez oskarżonego, "poszła krew z nosa" i iż prześwietlenie rentgenowskie wykazało u pokrzywdzonego "wielokrotne złamanie w obrębie kości nosowych", to brak jest podstaw do zasadnego kwestionowania ustalenia, że oskarżony spowodował u pokrzywdzonego takie uszkodzenie nosa, które naruszało czynności tego organu na czas powyżej 7 dni. Z tych względów kwalifikacja prawna czynu oskarżonego z art. 156 § 1 k.k. jest prawidłowa.Nie można (w świetle zeznań samego pokrzywdzonego) negować faktu, że między oskarżonym a pokrzywdzonym istniały od kilku miesięcy pewne nieporozumienia. Nieporozumienia te jednak nie mogą być uznane za okoliczność, która uniemożliwiałaby uznanie popełnionego przez oskarżonego przestępstwa za czyn mający charakter chuligański. Pokrzywdzony bowiem swoim zachowaniem się w czasie zabawy w dniu 26 czerwca 1972 r. w N. nie stworzył takiej sytuacji, która stanowiłaby asumpt do uderzenia go przez oskarżonego. Oskarżony zaczepił najpierw słownie pokrzywdzonego, a następnie bez istotnego - w rozumieniu powszechnym - powodu uderzył go w nos, okazując przez to w obecności innych uczestników zabawy rażące lekceważenie podstawowych zasad porządku prawnego. W świetle przytoczonych faktów uznać należało, że istniały dostateczne podstdawy do ustalenia, iż popełnione przez oskarżonego przestępstwo miało charakter chuligański, co w konsekwencji uzasadnia zastosowanie art. 59 § 1 k.k.Zawarty w rewizji obrońcy zarzut wymierzenia oskarżonemu rażąco surowej kary nie jest zasadny. Przytoczona w rewizji okoliczność, że oskarżony cieszył się nienaganną opinią, została już uwzględniona przez sąd pierwszej instancji. Chuligański charakter czynu oskarżonego nie pozwala nadać wspomnianej uprzednio okoliczności większego znaczenia, niż ocenił to sąd pierwszej instancji, tym bardziej że opinia środowiskowa o oskarżonym zawiera niekorzystne dlań stwierdzenia.Nieprzekonujące są również wywody rewizji prokuratora, zmierzające do uzasadnienia zarzutu wymierzenia oskarżonemu rażąco łagodnej kary. Przede wszystkim podkreślić należy, że zarówno w zaskarżonym wyroku, jak i w rewizji prokuratora niesłusznie uznano za okoliczność obciążającą uprzednią karalność sądową oskarżonego za czyn tego samego rodzaju. Wprawdzie oskarżony został skazany wyrokiem Sądu Powiatowego w N. z dnia 11 maja 1972 r. za przestępstwo określone w art. 158 § 2 k.k. na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 3 lata oraz 3.000 zł grzywny, to jednak powołany wyrok nie jest prawomocny (rozprawa rewizyjna w tej sprawie ma się odbyć w dniu 7 listopada 1972 r.) i w związku z tym skazanie oskarżonego tym wyrokiem nie może być uwzględnione jako okoliczność obciążająca. Przepis art. 52 k.k., nakazujący uwzględnić uprzednie skazanie sprawcy jako okoliczność wpływającą na zaostrzenie kary, ma bowiem na względzie uprzednie skazanie prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne albo za podobne przestępstwo nieumyślne.Przytoczone w rewizji prokuratora takie okoliczności, jak to, że działał z zemsty i publicznie, zostały w dostatecznym stopniu uwzględnione przez sąd pierwszej instancji, co znalazło swój wyraz w ustaleniu, iż czyn oskarżonego miał charakter chuligański i w wymierzeniu oskarżonemu kary w granicach podwójnej wysokości minimum kary, jaką można było mu wymierzyć. Jeżeliby nawet uznało się, że wymierzona oskarżonemu kara jest nieco zaniżona, to jednak brak jest takich okoliczności obciążających, które uzasadniałyby zarzut, iż kara ta jest rażąco łagodna.
Powiązane orzeczenia
- Rw 236/74 1974-07-05Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował czyn oskarżonego jako przestępstwo o charakterze chuligańskim, stosując art. 59 § 1 k.k., oraz czy uzasadnienie wyroku spełnia wymogi określone w art. 372 § 1 pkt 2 k…
- V K 629/59 1959-06-25Czy obrażenia ciała, których charakter i czas trwania nie zostały obiektywnie ustalone w drodze ekspertyzy sądowo-lekarskiej, mogą stanowić podstawę do skazania z art. 236 § 1 k.k.?
- V KRN 618/71 1972-02-15Czy brak przeprowadzenia oględzin sądowo-lekarskich pokrzywdzonego z udziałem biegłego lekarza, a także niewystarczające wyjaśnienie charakteru przestępstwa (w tym jego potencjalnego charakteru chuligańskiego) oraz niesł…
- IV KR 110/77 1977-10-06Czy w przypadku popełnienia przestępstwa z art. 157 § 2 k.k. (nieumyślne spowodowanie śmierci) można zastosować art. 59 § 1 k.k. (działanie chuligańskie), jeśli sprawca działał z tzw. winą kombinowaną?
- IV KK 302/18 2019-07-11Czy kwalifikacja prawna czynu z art. 280 § 1 k.k. jako występku o charakterze chuligańskim na podstawie art. 57a § 1 k.k. jest dopuszczalna, gdy sprawca działał z zamiarem osiągnięcia korzyści majątkowej?
Powołane przepisy
art. 156 § 1 KKart. 318 KKart. 59 § 1 KKart. 156 § 2 KKart. 158 § 2 KKart. 52 KK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.