V KRN 618/71

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia T. Krokosz. Sędziowie: S. Mirski, K. Wagner (sprawozdawca). Prokurator Prokuratury Generalnej: S. Markowski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 1972 r. sprawy Tadeusza Ł., oskarżonego z art. 156 § 1 k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej założonej na niekorzyść oskarżonego od wyroku Sądu Powiatowego w Koźlu z dnia 30 czerwca 1971 r.,uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 30 czerwca 1971 r. Sąd Powiatowy w Koźlu uznał Tadeusza Ł. za winnego tego, że dnia 28 marca 1971 r. w K. kilkakrotnie uderzył nożem w twarz i głowę Kazimierza D., w następstwie czego doznał on ran ciętych z naruszeniem czynności tego organu ciała na okres powyżej 7 dni, i na podstawie art. 156 § 1 k.k. skazał za to oskarżonego na 1 rok i 10 miesięcy pozbawienia wolności z zaliczeniem na poczet kary okresu tymczasowego aresztowania. Równocześnie z tytułu powództwa cywilnego Sąd zasądził od oskarżonego Tadeusza Ł. na rzecz pokrzywdzonego kwotę 13.349 zł z odpowiednimi odsetkami.Wyrok uprawomocnił się w I instancji. Wprawdzie obrońca oskarżonego złożył w terminie ustawowym wniosek o sporządzenie na piśmie uzasadnienia orzeczenia, ale następnie wniosek ten cofnął.Rewizja nadzwyczajna Prokuratora Generalnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, założona z zachowaniem terminu z art. 463 § 2 k.p.k. od powyższego prawomocnego wyroku Sądu Powiatowego w Koźlu z dnia 30 czerwca 1971 r. na niekorzyść oskarżonego, zarzuca obrazę art. 3 § 1, 176, 185 § 1 i 313 § 1 k.p.k. przez:- zaniechanie przeprowadzenia z udziałem biegłego lekarza oględzin ciała pokrzywdzonego Kazimierza D. w celu stwierdzenia rodzaju doznanego przez niego uszkodzenia twarzy i szyi mimo zachodzących istotnych wątpliwości co do tego, czy powstałe uszkodzenie nie ma znacznie poważniejszego charakteru, aniżeli przyjęto w wyroku,- niewyjaśnienie - przez zadanie koniecznych pytań oskarżonemu i świadkom - okoliczności mających wpływ na prawidłowe określenie charakteru przestępstwa przypisanego oskarżonemui domaga się uchylenia zaskarżonego wyroku oraz przekazania sprawy Sądowi Powiatowemu w Koźlu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Ze względu na brak pisemnych motywów nie można sprawdzić, czym kierował się Sąd Powiatowy przy rozstrzygnięciu sprawy, niemniej jednak już po zapoznaniu się z przebiegiem rozprawy nasuwają się istotne wątpliwości co do trafności ustaleń dotyczących rodzaju obrażeń ciała doznanych przez pokrzywdzonego, a w związku z tym - co do słuszności kwalifikacji prawnej przyjętej w wyroku.Wątpliwości te są następstwem nieprzeprowadzenia w postępowaniu sądowym (i przygotowawczym) z udziałem biegłego lekarza oględzin sądowo-lekarskich pokrzywdzonego Kazimierza D. Skoro bowiem między innymi z zeznań pokrzywdzonego wynikało, że oskarżony zadał mu nożem trzy rany twarzy i szyi, w związku z czym pokrzywdzony będzie musiał poddać się w przyszłości operacji plastycznej, to nie wystarczało ograniczenie się w tym zakresie do ujawnienia na rozprawie danych zamieszczonych w dosyć lakonicznym odpisie historii choroby.W każdym razie na podstawie przeprowadzonych dowodów wydaje się, że Sąd Powiatowy, który miał nadto możność osobistego zetknięcia się z pokrzywdzonym, zbyt pochopnie przyjął, iż w czynie przypisanym oskarżonemu Tadeuszowi Ł. mieszczą się tylko znamiona przestępstwa z art. 156 § 1 k.k., gdy tymczasem w grę mogło wchodzić co najmniej spowodowanie trwałego, poważnego zeszpecenia twarzy.Ponadto Sąd Powiatowy nie wyjaśnił również należycie przez zadanie odpowiednich pytań oskarżonemu i świadkom, czy przestępstwo popełnione przez oskarżonego Tadeusza Ł. nie ma charakteru chuligańskiego. W szczególności nie poczyniono dokładnych ustaleń co do tego, czy czyn nie został dokonany publicznie, albowiem inne elementy wymienione w art. 120 § 14 k.k. były bezsporne. Tymczasem z dotychczasowych wyjaśnień oskarżonego i zeznań świadków wiadomo jedynie, że zajście rozegrało się na ulicy w pobliżu restauracji "K", obok bliżej nie określonego muru, co nie jest wystarczające do wyrobienia sobie w tej kwestii właściwego poglądu.Jest zrozumiałe, że przedstawione wyżej okoliczności dotyczące obrażeń odniesionych przez pokrzywdzonego i charakteru przestępstwa przypisanego oskarżonemu, mają istotne znaczenie dla kwestii wymiaru kary.Należy dodać, że Sąd Powiatowy niesłusznie oddalił wniosek pokrzywdzonego o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu w charakterze oskarżyciela posiłkowego. Uzasadnienie powyższej decyzji tym, że sprawa nie wymaga udziału aż dwóch oskarżycieli, nie jest przekonywające. Nowo wprowadzona instytucja procesowa oskarżyciela posiłkowego, który działa obok prokuratora, zakłada udział dwóch oskarżycieli, co może dopomóc sądowi w wykryciu prawdy. Nie można więc uzasadniać odmowy dopuszczenia oskarżyciela posiłkowego argumentem, że nie zachodzi potrzeba udziału dwóch oskarżycieli, gdyż stanowisko takie, bez podania konkretnych faktów, godzi w założenia leżące u podstawy powołania instytucji oskarżyciela posiłkowego. Uchybienie powyższe wspiera również wywody rewizji nadzwyczajnej.Zachodzi w tym stanie rzeczy konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w celu uzupełnienia braków w postępowaniu dowodowym, o których była wyżej mowa, i nowego rozstrzygnięcia uwzględniającego uzupełnione postępowanie dowodowe.