V KRN 311/67

SentencjaSąd Najwyższy w Warszawie Izba Karna na posiedzeniu jawnym po rozpoznaniu sprawy Stefana S., oskarżonego z art. 133 § 1 k.k., art. 132 § 1 k.k. oraz art. 263 § i 4 k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej, założonej przez Prokuratora Generalnego PRL od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 17 października 1966 r. oraz od wyroku Sądu Powiatowego w Nowej Hucie z dnia 28 grudnia 1965 r. na podstawie art. 394-396, 400, 383 pkt 2 i 3, 398 § 2 k.p.k. uchyla zaskarżone wyroki i akta przekazuje Prokuratorowi Powiatowemu Dzielnicy Nowa Huta celem sporządzenia nowego aktu oskarżenia.Uzasadnienie faktyczneStefan S. oskarżony został o to, że:I. w dniu 2 października 1965 r. w Krakowie - Nowej Hucie dopuścił się czynnej napaści na pełniących obowiązki służbowe funkcjonariuszy MO Jana W. i Franciszka K. bijąc ich i kopiąc nogami, a Józefa Ł. usiłując uderzyć - tj. o czyn z art. 133 § 1 k.k.;II. znieważył słowami powszechnie uznanymi za obelżywe pełniących obowiązki służbowe funkcjonariuszy MO Jana W. i Franciszka K., tj. o czyn z art. 132 § 1 k.k.;III. zniszczył aparat telefoniczny w budce MO przy Pl. Centralnym przez zerwanie słuchawki - tj. o czyn z art. 263 § 1 i 4 k.k.Wyrokiem Sądu Powiatowego w Nowej Hucie z dnia 28 grudnia 1965 r. Stefan S. uznany został za winnego popełnienia zarzuconych mu czynów i skazany:- na zasadzie art. 133 § 1 k.k. na 8 miesięcy więzienia (zarzut aktu oskarżenia);- na mocy art. 132 § 1 k.k. na 6 miesięcy więzienia (zarzut II aktu oskarżenia);- na mocy art. 263 § 1 i 4 k.k. na 6 miesięcy więzienia (zarzut III aktu oskarżenia).Jako karę łączną sąd wymierzył oskarżonemu 1 rok więzienia z zaliczeniem na jej poczet okresu tymczasowego aresztowania od dnia 2 października 1965 r. do dnia 28 grudnia 1965 r. oraz z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary na okres 5 lat.Od wyroku tego prokurator założył rewizję, przyjmując za jej podstawę art. 371 pkt 2 i 3 k.p.k.Po rozpoznaniu rewizji Sąd Wojewódzki w Krakowie wyrokiem z dnia 17 października 1966 r. utrzymał wyrok sądu instancji w mocy.Od powyższych prawomocnych wyroków wniósł nadzwyczajną rewizję Prokurator Generalny PRL. Rewizja nadzwyczajna zarzuca:wyrokom Sądów obydwu instancji: obrazę przepisów prawa materialnego, polegającą na skazaniu osk. Stefana S. na zasadzie art. 133 § 1 k.k., 132 § 1 k.k. i 263 § 1 i 4 k.k. i przyjęciu, że każdego z tych przestępstw dopuścił się on jednokrotnie, pomimo że w rzeczywistości popełnił on trzykrotnie przestępstwo z art. 133 § 1 k.k. w związku z art. 4 ustawy z 22 maja 1958 r. oraz jednokrotnie przestępstwo z art. 263 § 1 i 4 k.k. w związku z art. 1 cyt. uprzednio ustawy, przy czym zarzuty aktu oskarżenia obejmowały wszystkie te czyny;a ponadto wyrokowi Sądu Wojewódzkiego: obrazę art. 391 § 1 k.p.k. polegającą- na przyjęciu przez sąd rewizyjny w wyroku w oparciu o opinię biegłych lekarzy nie tylko ograniczonej poczytalności oskarżonego na podłożu patologicznym w czasie dokonywania zarzuconych mu czynów, lecz także braku podstawy do uznania chuligańskiego charakteru tych czynów, pomimo że ocena tego, czy działanie oskarżonego posiada charakter chuligański, należy wyłącznie do sądu, nie wchodzi zaś zupełnie w zakres kompetencji biegłego;- na dokonaniu sprzecznych ustaleń, co do stanu poczytalności oskarżonego przez przyjęcie w uzasadnieniu wyroku zmniejszonej jego poczytalności (art. 18 § 1 k.k.) w czasie popełnienia czynów przy równoczesnym utrzymaniu tym wyrokiem w mocy wyroku sądu instancji nie zawierającego takiego ustalenia.W konkluzji rewizja wnosi o uchylenie zaskarżonych wyroków sądów obydwu instancji i przekazanie sprawy osk. Stefana S. prokuratorowi powiatowemu dla dzielnicy Nowa Huta w Krakowie dla sporządzenia prawidłowego aktu oskarżenia.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje.Zaskarżone wyroki sądów obydwu instancji nie mogły się ostać, ponieważ zapadły z obrazą przepisów prawa materialnego, a ponadto wyrok sądu rewizyjnego z obrazą przepisu prawa procesowego.Obrazy przepisów prawa materialnego sądy dopuściły się z tego powodu, że chociaż oskarżony dokonał czynnych napaści na trzech funkcjonariuszy MO w stosunku do każdego z nich z osobna oraz znieważył dwóch spośród tych funkcjonariuszy również każdego oddzielnie i w różnych miejscach (w stosunku do pokrzywdzonego Jana W. na ulicy bezpośrednio po zatrzymaniu oskarżonego przez tego pokrzywdzonego, względem pokrzywdzonego Józefa Ł. zaś w trakcie przewożenia oskarżonego samochodem do Komendy MO, a odnośnie do pokrzywdzonego Franciszka K. w Komendzie MO), to mimo to przyjęły błędnie - podobnie zresztą jak to uczyniono w akcie oskarżenia - jednokrotne popełnienie czynnej napaści oraz znieważenia zamiast trzykrotnego dokonania tej napaści oraz dwukrotnego znieważenia.Sąd rewizyjny dopuścił się ponadto obrazy przepisów prawa procesowego. Utrzymał bowiem w mocy wyrok sądu instancji, pomimo że w uzasadnieniu swojego wyroku nie podzielił poglądu tego sądu co do tego, że stwierdzone u oskarżonego odurzenie spowodowane nadużyciem alkoholu było wynikiem jego winy (art. 18 § 2 k.k.). Przeciwnie, sąd rewizyjny uznał za właściwe orzeczenie biegłych-psychiatrów co do istnienia u oskarżonego w chwili popełnienia czynów zmniejszonej poczytalności (art. 18 § 1 k.k.), nie wskazując zupełnie na to, dlaczego odrzucił tezę sądu instancji o zawinionym odurzeniu.Z przedstawionego stanu rzeczy wynika więc, że sąd rewizyjny nie wyjaśnił w uzasadnieniu wyroku jego podstaw zgodnie z wymaganiami art. 391 § 1 k.p.k.Sąd rewizyjny obraził ten przepis prawa procesowego ponadto przez to, że swoje przekonanie o braku podstaw do zastosowania względem oskarżonego przepisów ustawy z 22 maja 1958 r. oparł również na twierdzeniu biegłych, że ich zdaniem - nie można przypisać oskarżonemu działania o charakterze chuligańskim, skoro zachodzą co do niego warunki określone w art. 18 § 1 k.k., chociaż ocena w tym zakresie działania sprawcy należy wyłącznie do sądu, a nie do kompetencji biegłych. Sąd powinien był dokonać tej oceny nie w oparciu o wywody biegłych, lecz przy uwzględnieniu wytycznych Sądu Najwyższego, który w uchwale z dnia 16 sierpnia 1962 r. VI KO 17/62 (OSPiKA 1963/4 poz. 85) wskazał, że można przypisać sprawcy popełnienie przestępstwa o charakterze chuligańskim..., chociaż w chwili popełnienia czynu miał ograniczoną w znacznym stopniu zdolność rozpoznania znaczenia czynu i kierowania postępowaniem w rozumieniu art. 18 § 1 k.k. Dlatego też orzeczono jak w sentencji wyroku.